# Embeddings for file (https://lib.gnosios.com/files/ebba6e55-79c0-47b1-af8e-ab50c2f4a917 This document contains all extracted text segments (embeddings) for the selected file, grouped by page. Each section below corresponds to a page and lists the text content found on that page. ## Page 1 [Page 1 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/1.png) - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - Υ.Π.ΕΝ. ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-1/2017 ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΗΡΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ Κ.ΕΝ.Α.Κ. (2017) Α' έκδοση Αθήνα, Σεπτέμβριος 2017 48600 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 2 [Page 2 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/2.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48601 Η ομάδα εργασίας που επεξεργάστηκε την παρούσα αναθεωρημένη έκδοση της Τ.Ο.Τ.Ε.Ε.: Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Ανδρουτσόπουλος Ανδρέας Μηχανολόγος Μηχανικός Αραβαντινός Δημήτριος Δρ. Πολιτικός Μηχανικός Γκόνης Νικόλαος Μηχανολόγος Μηχανικός Δημούδη Αγγελική Δρ. Πολιτικός Μηχανικός Δούκας Λάμπρος Φυσικός Δρούτσα Καλλιόπη MSc Φυσικής Περιβάλλοντος Ευθυμιάδης Απόστολος Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός Θεοδοσίου Θεόδωρος Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός Καραούλης Απόστολος Πολιτικός Μηχανικός Καρλέλης Σωτήριος Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός Κατσαρός Μιλτιάδης Δρ. Αρχιτέκτων Μηχανικός Κατσιμαρής Σωτήριος Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός Μανδηλαράς Ιωάννης Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός Μαντάς Δημήτριος MSc Μηχανολόγος Μηχανικός Μπαλαράς Κωνσταντίνος Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός Πάλλης Πλάτωνας Μηχανολόγος Μηχανικός Παντελίδης Γεώργιος Μηχανολόγος Μηχανικός Ρηγόπουλος Παναγιώτης Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Σαραφιανός Δημήτρης Μηχανολόγος Αεροναυπηγός Μηχανικός Τσικαουδάκη Αικατερίνη Δρ. Πολιτικός Μηχανικός Τσίκα Στέλλα Πολιτικός Μηχανικός --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 3 [Page 3 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/3.png) - ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 2017 Στο πλαίσιο της Κοινοτικής Οδηγίας 91/2002/ΕΚ για την Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων, η χώρα μας είχε την υποχρέωση να εναρμονιστεί μέχρι τον Ιανουάριο του 2006 με την έκδοση και την εφαρμογή σχετικών νομοθετικών διατάξεων. Το πρώτο βήμα για την εναρμόνιση μας με την Κοινοτική Οδηγία αυτή ήταν η έκδοση του ν. 3661/2008 (ΦΕΚ Α’ 89) «Μέτρα για τη μείωση της Ενεργειακής Κατανάλωσης των Κτιρίων και άλλες διατάξεις». Βάσει του νόμου υπήρχε η υποχρέωση έκδοσης σχετικών «Κανονισμών Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων» (Κ.Εν.Α.Κ.) στον οποίο, μεταξύ άλλων, θα πρέπει να καθορίζονται οι ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές και απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης των νέων και ριζικά ανακαινιζόμενων, καθώς και η μεθοδολογία υπολογισμού της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων (ημι-ποσοτικός κατάτασης μημειωμένου βήματος του ευρωπαϊκού προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13790 και των λοιπών σχετικών προτύπων). Η οδηγία 91/2002/ΕΚ τροποποιήθηκε από την οδηγία 31/2010/ΕΚ και η εναρμόνιση μας με τη νέα οδηγία έγινε με την έκδοση του νέου νόμου 4122/2013 (ΦΕΚ Α’ 42) «Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων - Εναρμόνιση με την οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και λοιπές διατάξεις». Ο Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (Κ.Εν.Α.Κ.) αποτελεί υποχρέωση της χώρας τόσο προς τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Κοινοτική Οδηγία), αλλά περισσότερο προς τους πολίτες της. Ο κτιριακός πλούτος της χώρας πρέπει, σύμφωνα με τις σύγχρονες απαιτήσεις βιώσιμης, να αποκτήσει καλύτερη ενεργειακή συμπεριφορά μέσω της σωστής διαχείρισης και εξοικονόμησης ενέργειας. Με αυτό τον τρόπο, εκτός από την ασφάλεια και την αισθητική που μέχρι σήμερα ήταν τα κυριότερα στοιχεία ενός κτιρίου, προτάσσεται και η έμφαση, έτσι ώστε η κατανάλωση ενέργειας να κατέβει στο δυνατό χαμηλότερη, με ταυτόχρονη εξασφάλιση άριστων συνθηκών άνεσης για τους χρήστες. Η αποτελεσματική διαχείριση της ενέργειας προστατεύει άμεσα και έμμεσα το περιβάλλον, εξοικονομεί ενεργειακό πόρους και επιπλέον συμβάλλει στην οικονομία όχι μόνο των χρηστών των κτιρίων αλλά και της ίδιας της χώρας. Το 2010, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας αξιοποιώντας το επιστημονικό δυναμικό των Μελών, του κατάρτισε σε συνεργασία με την Πολιτεία τις απαραίτητες Τεχνικές Οδηγίες, οι οποίες εξειδικεύονται πρότυπα των μελετών και των επιθεωρήσεων της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, στα Ελληνικά κλιματικά και κτιριακά δεδομένα. Παράλληλα το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας ανέπτυξε ειδικό λογισμικό για τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης και κατάταξης (βαθμονόμησης) των κτιρίων. Το ΤΕΕ κάνει τη διαδικασία ενεργειακή επιθεωρήσεων, όσο και κατά την εκπόνηση μελέτης ενεργειακής απόδοσης. Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος υλοποιώντας τη δέσμευση του για τη συνεχή υποστήριξη της αποτελεσματικής εφαρμογής του Κ.Εν.Α.Κ., συνέβαλε καθοριστικά στην αναθεώρηση του ΚΕΝΑΚ, βάσει των διατάξεων του Ν. 4122/2013, και προχώρησε στην αναθεώρηση των σχετικών Τεχνικών Οδηγιών σε συνεργασία με την Πολιτεία. Οφείλω να ευχαριστήσω όλους τους συναδέλφους, και τους υπόλοιπους επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων, για την βοήθεια και επιμονή συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση του Κ.Εν.Α.Κ και των ΤΟΤΕΕ. Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας ως τεχνικός σύμβουλος της πολιτείας, αλλά και εκπροσωπώντας τα Μέλη του, τους Διπλωματούχους Μηχανικούς, στήριξε και θα συνεχίζει να στηρίζει στο μέλλον την αποτελεσματική εφαρμογή του Κ.Εν.Α.Κ. Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Σ. Στασινός --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 4 [Page 4 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/4.png) - Τεύχος Β' 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48603 Ομάδα εργασίας που συνέταξε αυτήν την Τ.Ο.Τ.Ε.Ε: Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Μηχανολόγος Μηχανικός, M.Sc ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Δρ. Πολιτικός Μηχανικός ΓΑΓΙΑ ΑΘΗΝΑ Μηχανολόγος Μηχανικός, M.Sc ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΠΙΑΚΟΥ ΓΑΡΥΦΑΛΛΙΑ Χημικός Μηχανικός ΔΗΜΟΥΔΗΣ ΑΡΓΥΡΗΣ Δρ. Πολιτικός Μηχανικός ΔΡΟΥΓΚΑ ΚΑΛΛΙΟΠΗ Φυσικός, M.Sc ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΗΛΙΑΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Δρ. Πολιτικός Μηχανικός ΚΑΛΛΙΚΑΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Μηχανολόγος Μηχανικός ΚΑΤΣΙΜΙΔΑΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΚΤΕΝΙΑΔΑΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛ Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΛΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ηλεκτρολόγος-Μηχανολόγος Μηχανικός ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΝΑ Αρχιτέκτων Μηχανικός, M.Sc ΛΑΣΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Πολιτικός Μηχανικός ΜΑΛΑΚΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Δρ. Ηλεκτρολόγος-Μηχανολόγος Μηχανικός ΜΑΝΤΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός, M.Sc ΜΑΡΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΜΑΡΗΣ ΘΑΝΕΑΣ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΜΠΑΛΑΡΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΠΟΛΥΧΡΟΝΗ ΕΠΑΙΛΙΑ Μηχανολόγος Μηχανικός, M.Sc ΣΑΓΙΑ ΣΟΦΗ Μηχανολόγος Μηχανικός ΣΩΦΡΟΝΗΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΤΣΑΓΚΡΑΔΟΥΛΗ ΑΡΗΣ Δρ. Φυσικός ΤΣΙΚΑΛΟΥΔΑΚΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Δρ. Πολιτικός Μηχανικός ΧΑΣΑΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, M.Sc Συνεργάστηκαν: Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα ΑΒΕΒΑΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός Υλικών ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Μηχανικός --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 5 [Page 5 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/5.png) - ΒΑΦΙΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΒΙΡΒΙΛΗ ΕΙΡΗΝΗ Μηχανολόγος Μηχανικός ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Αρχιτέκτονας Μηχανικός ΓΡΑΨΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Αρχιτέκτονας Μηχανικός, MPhil ΔΙΑΜΑΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Δρ. Ηλεκτρολόγος-Μηχανολόγος Μηχανικός ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΑΣ ΜΙΧΑΗΛ Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΗΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΚΟΥΗ ΜΑΡΙΑ Δρ. Χημικός Μηχανικός ΚΟΥΤΣΙΚΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΛΑΛΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΛΥΚΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΜΑΝΚΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΜΟΥΜΟΥΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ηλεκτρολόγος-Μηχανολόγος Μηχανικός ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Αρχιτέκτονας Μηχανικός ΠΑΠΑΓΗΓΟΡΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΠΕΡΔΙΟΣ ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΣΑΡΡΗ ΕΚΑΤΗ Πολιτικός Μηχανικός ΤΟΠΑΛΗΣ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ Δρ. Ηλεκτρολόγος-Μηχανολόγος Μηχανικός ΤΣΙΠΗΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Πολιτικός Μηχανικός ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Μηχανικός --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 6 [Page 6 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/6.png) - ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η κλιματική αλλαγή, η ενεργειακή απόσβεση από τρίτες χώρες και η αναγκαιότητα αναθεώρησης του υπάρχοντος κτηριακού αποθέματος οδήγησαν την Ευρώπη στην έκδοση της κοινοτικής οδηγίας 2002/91/ΕΚ περί ενεργειακής απόδοσης των κτηρίων. Η χώρα μας, ως οφείλει απέναντι στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κυρίως απέναντι στους πολίτες της, εναρμόνισε την εθνική μας νομοθεσία με την κοινοτική οδηγία, σύμφωνα με τον νόμο 3661/2008. Προϋπόθεση για την εφαρμογή του νόμου υπήρξε η έκδοση του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτηρίων (Κ.Εν.Α.Κ.) και του προεδρικού διατάγματος που θα καθορίζει τις προδιαγραφές και τις διαδικασίες εφαρμογής του συστήματος των Ενεργειακών Επιθεωρητών των Κτηρίων. Η προσπάθεια έκδοσης τους διήρκεσε συνολικά τρία χρόνια και τέσσερις μήνες για την ολοκλήρωσή. Σε αυτήν τη μακρά πορεία δοκιμάστηκαν πολλά διαφορετικά μοντέλα επιστημονικής μεθοδολογίας και άλλαξαν αρκετές φορές οι επί μέρους διαδικασίες. Είναι αξιοσημείωτη η μεγάλη καθυστέρηση, ενώ η χώρα, αρκετά χρόνια πριν την έκδοση της κοινοτικής οδηγίας, είχε αναφέρει πλήρη πρόταση επί κανονισμού (Κ.Ο.Χ.Ε.Ε.). Το Τ.Ε.Ε., ως τεχνικός σύμβουλος της πολιτείας και εκπροσωπώντας τα 106.000 πλέον μέλη του, συνέβαλε καθοριστικά στη σύνταξη του Κ.Εν.Α.Κ και των τεχνικών οδηγιών του Τ.Ε.Ε. (Τ.Ο.Τ.Ε.Ε.), οι οποίες εξειδικεύουν τα πρότυπα των μελετών και των επιθεωρήσεων της ενεργειακής απόδοσης των κτηρίων στα ελληνικά κλιματικά και κτηριακά δεδομένα. Γι'αυτόν το λόγο, ενεργοποιήσε περισσότερους από εκατό επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων, οι οποίοι συνεργάστηκαν και ολοκλήρωσαν τις παραπάνω οδηγίες εκθέσεως της βάσεως, ώστε το όφελος της ενεργειακής εξοικονόμησης ενέργειας να είναι πολλαπλά, δηλαδή - να είναι η ενεργειακή επιθεώρηση μια ουσιαστική επιθεώρηση αναβάθμισης του κτηριακού αποθέματος και όχι μια γραφειοκρατική, τυπική διαδικασία και - να αλλάξει η ενεργειακή χρήση της ως σήμερα διαρκώς βλαπτικής αρχιτεκτονικής, στατικής και ηλεκτρομηχανολογικής εγκαταστάσεως και να εισαχθεί στην αποτίμηση της ενεργειακή την ουσιαστική συνεργασία και το κοινό σχεδίασμα, τη συμφιλίωση, δηλαδή, της σύγχρονης αρχιτεκτονικής με την τεχνολογία. Αξίζει να επισημανθεί η καινοτομία εισαγωγής της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής κτηρίων, μέσω του Κ.Εν.Α.Κ και των Τ.Ο.Τ.Ε.Ε., στο σχεδιασμό των κτηρίων μας. Οφείλω να ευχαριστήσω όλους τους συναδέλφους, και τους υπόλοιπους επιστήμονες άλλων ειδικοτήτων, που με άοκνη και επιμονή και κυρίως εθελοντική εργασία συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση του Κ.Εν.Α.Κ και των Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. Ιδιαίτερα, θα ήθελα να ευχαριστήσω τη συμβολή των παρακάτω συναδέλφων, τους οποίους και αναφέρω ονομαστικά: Γαβριήλ Αβράμη, Μ.Μ., που καθ' όλη τη διάρκεια της προσπάθειας αυτής του Τ.Ε.Ε. κατέβαλε υπεράνθρωπες προσπάθειες Γιόσκουλος Αία, Χ.Μ. στέλεχος Υ.Π.Ε.Κ.Α., που στήριξε πολύπλευρα την προσπάθεια του Τ.Ε.Ε. Ευστάθιου Απόστολου, Μ.Μ., και την επιτροπή Κ.Εν.Α.Κ του Τ.Ε.Ε., που εισήγαγαν και στήριξαν τη μέθοδο του κοινού αναφοράς Λόσκα Κίστο, Π.Μ. Μαντά Δημήτρη, Μ.Μ. Μπακαρά Κωνσταντίνο, Μ.Μ., Διευθυντή Ερευνών Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48605 --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 7 [Page 7 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/7.png) - και τον Αρφαράντη Δημήτρη, αναπληρωτή καθηγητή του Α.Π.Θ., τα στελέχη του Κ.Α.Π.Ε., τα στελέχη του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Το Τ.Ε.Ε., υπηρέτησα για την έως σήμερα συμβολή του, δεσμεύεται για τη συνέχιση της έκδοσης νέων Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. και την αναθεώρηση των υπαρχουσών. Το εγχείρημα της εξοικονόμησης ενέργειας, του μεγαλύτερου εγχειρίου ενεργειακού κόστους της χώρας μας, μπορεί να αποτελέσει την αιχμή της προσπάθειάς μας για την ανάταξη του περιβάλλοντος για την αναβάθμιση των φυσικών και τεχνικών συνθηκών της ποιότητας της ζωής μας, για μια νέα παραγωγική δομή, για την ανάπτυξη της χώρας μας. Ο πρόεδρος του Τ.Ε.Ε. Χρήστος Σπίρτζης --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 8 [Page 8 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/8.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48607 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ........................................................................................................................................... 1.1. Ελάχιστες απαιτήσεις - Κτήριο Αναφοράς ................................................................................ 1.2. Μεθοδολογία Υπολογισμού Ενεργειακής Απόδοσης και Πιστοποίησης Κτηρίου . ..................................... 2. ΕΛΟΤ EN ISO 13790 Ε2 13790 Ε2 (2009) ............................................................................................. 2.1. Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης Κτηρίου .............................................................................. 2.2. Κλιματικές Ζώνες στην ΕΛΛΑΔΑ................................................................................................... 2.3. Κατηγορίες Κτηρίων ...................................................................................................................... 3. ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΤΗΡΙΟΥ .................................................................................................... 3.1. Συνθήκες Λειτουργίας Κτηρίου Αναφοράς .................................................................................... 3.2. Καθορισμός Θερμικών Ζωνών Κτηρίου........................................................................................ 3.3. Ωράριο και περίοδος Λειτουργίας του Κτηρίου ή των Ανεξάρτητων Θερμικών Ζωνών ...................... 3.4. Επιθυμητές Εσωτερικές Συνθήκες Χώρων ..................................................................................... 3.4.1. Θερμοκρασία εσωτερικών χώρων ........................................................................................ 3.4.2. Σχετική υγρασία εσωτερικών χώρων.................................................................................. 3.4.3. Απαιτούμενος νωπός αέρας εσωτερικών χώρων ................................................................. 3.4.4. Απαιτήσεις και απαραίτητες στάθμες φωτισμού ................................................................. 3.5. Κατανάλωση ζεστού νερού χρήσης ............................................................................................. 3.6. Εσωτερικά Κέρδη από Χρήστες και Εξοπλισμό ............................................................................ 3.6.1. Χρήστες κτηρίου ή θερμικής ζώνης .................................................................................... 3.6.2. Εξοπλισμός κτηρίου ή θερμικής ζώνης ............................................................................... 4. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΤΗΡΙΑΚΟΥ ΚΕΛΥΦΟΥΣ ............................................................................................. 4.1. Περιγραφή της Γεωμετρίας του Κτηρίου...................................................................................... 4.1.1. Ορισμός γεωμετρικών διαστάσεων δομικού στοιχείου ....................................................... 4.1.2. Γεωμετρικά στοιχεία των επιφανειών των δομικών στοιχείων ........................................... 4.1.3. Εκτίμηση του όγκου του κτηρίου ή της θερμικής ζώνης .................................................... 4.2. Θερμομονωτικά Χαρακτηριστικά Δομικών Στοιχείων Κτηρίου ..................................................... 4.2.1. Ελάχιστες απαιτήσεις & προδιαγραφές κτηρίου αναφοράς ................................................ 4.2.2. Συντελεστής θερμοπερατότητας αδιαφανούς δομικού στοιχείου ....................................... 4.2.2.1. Αδιαφανή δομικά στοιχεία σε επαφή με τον εξωτερικό αέρα ..................................... 4.2.2.2. Αδιαφανή δομικά στοιχεία σε επαφή με το έδαφος ................................................... 4.2.2.3. Αδιαφανή δομικά στοιχεία σε επαφή με μη θερμαινόμενης ή ηλιακώς χώρους ......... 4.2.2.4. Αδιαφανή δομικά στοιχεία σε επαφή με άλλη θερμική ζώνη .................................. 4.2.2.5. Αδιαφανή δομικά στοιχεία σε επαφή με υγρό ή στερεό κλιματισμένο ...................... 4.2.3. Συντελεστής θερμοπερατότητας θερμογεφυρών .............................................................. 4.2.3.1. Συντελεστής θερμοπερατότητας υαλοπινάκων ....................................................... 4.2.3.2. Συντελεστής θερμοπερατότητας πλαισίου ............................................................... 4.2.3.3. Προσδιορισμός γραμμικής θερμοπερατότητας υαλοπινάκων Ug ........................... 4.2.3.4. Αναλυτικός υπολογισμός του UW ενός μονωμένου κουφώματος με επικαλυπτικό ρολό ... --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 9 [Page 9 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/9.png) - 4.2.3.5. Υπολογισμός διορθωμένου συντελεστή θερμοπερατότητας κουφωμάτων (U_m, εσωτ [W/m²K]) για χρήση εξωτερικών προστατευτικών φύλλων (ρολών ή εξωφύλλων) ....................................................... 4.2.3.6. Τυπικές τιμές συντελεστή θερμοπερατότητας κουφωμάτων ............................................................ 4.2.3.7. Διαχωρή δομικά στοιχεία (κουφώματα) σε επαφή με μη θερμαινόμενους ή ηλιακούς χώρους ........................................................... 4.2.4. Η θερμοχωρητικότητα των δομικών στοιχείων ........................................................... 4.2.5. Συντελεστής απορρόφησης ηλιακής ακτινοβολίας ........................................................... 4.2.6. Συντελεστής εκπομπής στη θερμική ακτινοβολία ........................................................... 4.2.7. Συντελεστής ηλιακού θερμικού κέρδους υαλοπινάκων και κουφωμάτων ........................................................... 4.3. Συντελεστές Σκίασης ........................................................... 4.3.1. Συντελεστής σκίασης κτιρίου αναφοράς ........................................................... 4.3.2. Συντελεστής σκίασης ορίζοντα F_hor ........................................................... 4.3.3. Συντελεστής σκίασης από προεξοχές F_or ........................................................... 4.3.4. Συντελεστής σκίασης από πλευρικές προεξοχές F_lat ........................................................... 4.3.5. Συντελεστής σκίασης λόγω τέντας ........................................................... 4.3.6. Συντελεστής σκίασης λόγω εξωτερικών πετασμάτων ........................................................... 4.4. Αερισμός ........................................................... 4.4.1. Αερισμός κτιρίου αναφοράς ........................................................... 4.4.2. Αερισμός λόγω αεροστεγανότητας (διείσδυσης του αέρα) ........................................................... 4.4.3. Φυσικός αερισμός ........................................................... 4.4.4. Αερισμός μη θερμαινόμενων και ηλιακών χώρων ........................................................... 4.5. Παθητικά Ηλιακά Συστήματα ........................................................... 5. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ, ΨΥΞΗΣ, ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ ........................................................... 5.1. Συστήματα Θέρμανσης Χώρων ........................................................... 5.1.1. Ελάχιστες απαιτήσεις & προδιαγραφές κτιρίου αναφοράς ........................................................... 5.1.2. Απόδοση μονάδας παραγωγής θερμότητας ........................................................... 5.1.2.1. Βαθμός απόδοσης μονάδων Θέρμη — καυστήρα ........................................................... 5.1.2.2. Βαθμός απόδοσης αντλίας θερμότητας ........................................................... 5.1.2.3. Βαθμός απόδοσης ηλεκτρικών μονάδων ........................................................... 5.1.2.4. Βαθμός απόδοσης μονάδων τηλεθέρμανσης ........................................................... 5.1.2.5. Βαθμός απόδοσης μονάδων σε σύνδεση με Σ.Η.Θ.Ο. ........................................................... 5.1.2.6. Βαθμός απόδοσης τοπικών μονάδων αέραν ή υγρών καυσίμων ........................................................... 5.1.2.7. Βαθμός απόδοσης αντλιών εστιασμένης θερμότητας ........................................................... 5.1.2.8. Ποσοστό κάλυψης θερμικού φορτίου ζήτησης ........................................................... 5.2. Συστήματα Παραγωγής για την Ψύξη Χώρων ........................................................... 5.2.1. Ελάχιστες απαιτήσεις & προδιαγραφές κτιρίου αναφοράς ........................................................... 5.2.2. Απόδοση μονάδας ψύξης ........................................................... 5.2.2.1. Βαθμός απόδοσης αντλιών θερμότητας και ψυκτών ........................................................... 5.2.2.2. Βαθμός απόδοσης ψυκτών μονάδων απορρόφησης - προσρόφησης ........................................................... 5.2.3. Ποσοστό κάλυψης ψυκτικού φορτίου ζήτησης ........................................................... 5.2.4. Λειψιμετρήσεις φορτίων ........................................................... 5.3. Συστήματα διανομής για τη Θέρμανση, Ψύξη, Κλιματισμό χώρων ........................................................... 5.3.1. Δίκτυα διανομής και αεραγωγών κτιρίου αναφοράς ........................................................... --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 10 [Page 10 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/10.png) - 5.3.2. Γραμμική θερμική μετάδοση δικτύων διανομής ................................................................. 5.3.3. Εκτίμηση μήκους δικτύων διανομής ............................................................................... 5.3.4. Απώλειες δικτύων διανομής .......................................................................................... 5.4. Τερματικές μονάδες εκπομπής (απόδοσης) ......................................................................... 5.4.1. Τερματικές μονάδες κτιρίου αναφοράς ...................................................................... 5.4.2. Τερματικές μονάδες απόδοσης θερμότητας ................................................................. 5.4.3. Τερματικές μονάδες απόδοσης ψύξης ......................................................................... 5.5. Βοηθητικά συστήματα κεντρικών τεχνικών συστημάτων θέρμανσης / ψύξης.......... 5.6. Συστήματα Μηχανικού Αερισμού ή Διαχείρισης Κλιματισμένου Αέρα ............................. 5.6.1. Ελάχιστες απαιτήσεις & προδιαγραφές κτιρίου αναφοράς ................................. 5.6.2. Μηχανικός αερισμός ή/και εξαερισμός ..................................................................... 5.6.3. Κεντρικές κλιματιστικές μονάδες .............................................................................. 5.7. Σύστημα ύγρανσης ..................................................................................................................... 5.8. Γενικό Σύστημα Ζεστού Νερού Χρήσης.................................................................................... 5.8.1. Ελάχιστες απαιτήσεις & προδιαγραφές κτιρίου αναφοράς .................................. 5.8.1.1. Σύστημα ζεστού νερού χρήσης για το κτίριο αναφοράς ...................................... 5.8.2. Απόδοση μονάδας παραγωγής ζεστού νερού χρήσης ................................................ 5.8.2.1. Βαθμός απόδοσης μονάδων λέβητα-καυστήρα για ζεστό νερό χρήσης ............ 5.8.2.2. Βαθμός απόδοσης μονάδων πλυσίματος ............................................................. 5.8.2.3. Βαθμός απόδοσης μονάδων από την Συμπαραγωγή ............................................ 5.8.2.4. Βαθμός απόδοσης λοιπών μονάδων παραγωγής ζεστού νερού χρήσης ............ 5.8.2.5. Ποσοστά κάλυψης θερμικών φορτίων ζεστού νερού χρήσης ............................ 5.8.3. Σύστημα διανομής θερμότητας ζεστού νερού χρήσης ................................................ 5.8.4. Τερματικές μονάδες απόδοσης θερμότητας για ζεστό νερό χρήσης ........................ 5.8.5. Βοηθητικά συστήματα εγκατάστασης ζεστού νερού χρήσης ..................................... 6. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΦΩΤΙΣΜΟ, ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ, ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ................................................................................................................ 6.1. Συστήματα ΤΕΧΝΗΤΟΥ Φωτισμού...................................................................................... 6.1.1. Ελάχιστες απαιτήσεις φωτισμού - κτίριο αναφοράς .................................................. 6.1.2. Φωτεινή απόδοση λαμπτήρων και φωτιστικών σωμάτων ......................................... 6.1.3. Παράμετροι φωτισμού ................................................................................................ 6.1.3.1. Εγκατεστημένη ισχύς φωτισμού ........................................................................ 6.1.3.2. Περιοχές (ζώνες) φυσικού φωτισμού ................................................................. 6.1.3.3. Περίοδος αξιοποίησης φυσικού φωτισμού ......................................................... 6.1.3.4. Συντελεστής επίδρασης φυσικού φωτισμού(Fb)................................................ 6.1.3.5. Συντελεστής επίδρασης κρητινών (Fo) και συντελεστή του fv (FD) ................ 6.1.3.6. Άλλες παράμετροι συστήματος φωτισμού ....................................................... 6.2. Διατάξεις Αυτόματου Ελέγχου ............................................................................................. 6.2.1. Ελάχιστες προδιαγραφές για νέα κτίρια και για κτίρια αναφοράς ......................... 6.3. Συστήματα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ...................................................................... 6.3.1. Θερμικά ηλιακά συστήματα ....................................................................................... 6.3.1.1. Παραμέτροι θέσης εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών ...................................... 6.3.1.2. Συντελεστής ηλιακής αξιοποίησης από ηλιακούς συλλέκτες ............................ 6.3.1.3. Ηλιακοί συλλέκτες κτιρίου αναφοράς ................................................................. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 11 [Page 11 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/11.png) - 6.3.2. Φωτοβολταϊκά συστήματα ................................. 6.3.2.1. Συντελεστής αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας από Φ/Β .................... 6.3.2.2. Παράμετροι θέσης εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πλαισίων .................... 6.4. Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας / Ψύξης ................................. 7. ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΝΕΩΝ ΚΑΙ ΡΙΖΙΚΑ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΜΕΝΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ........................ 7.1. ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ........................ 7.2. ΚΤΙΡΙΑΚΟ ΚΕΛΥΦΟΣ ........................ 7.3. ΤΕΧΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ........................ 8. ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ........................ 9. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ........................ 10. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ........................ 10.1. Ενεργειακές Καταναλώσεις ........................ 10.2. Οικονομοτεχνική Ανάλυση ........................ 10.3. Απαιτούμενες επεμβάσεις - Προτάσεις ........................ 11. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ........................ --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 12 [Page 12 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/12.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48611 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην παρούσα τεχνική οδηγία καθορίζονται οι εθνικές προδιαγραφές για όλες τις παραμέτρους που απαιτούνται για την εφαρμογή της μεθοδολογίας υπολογισμού της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, όπως αυτή ορίζεται στον Κανονισμό Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων - Κ.Εν.Α.Κ. (Απόφαση ΔΕΠΕΑ/οικ. 178581/30-06-2017 των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας - ΦΕΚ Β’ 2367). Αυτές οι παράμετροι χρησιμοποιούνται τόσο στην μελέτη ενεργειακής απόδοσης ενός κτιρίου, όσο και στην ενεργειακή επιθεώρησή του. Στο πλαίσιο της ενεργειακής μελέτης ο μελετητής αξιολογεί την εφαρμογή εναλλακτικών τεχνολογιών υψηλής απόδοσης στο υπό μελέτη κτίριο, προκειμένου να καθορίσει κατά περίπτωση την ενεργειακή απόδοση του κτιρίου και να προτείνει τα βελτιωμένα. Οι προδιαγραφές για τις παραμέτρους της μεθοδολογίας ορίζονται σε εθνικό επίπεδο και διαμορφώνουν ανάλογα με τις τεχνολογίες που εφαρμόζονται στην κατασκευή κτιρίων (δομικά υλικά και ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα), το προφίλ λειτουργίας των κτιρίων, τις εσωτερικές συνθήκες λειτουργίας και τις ειδικές κλιματικές συνθήκες για κάθε περιοχή. Οι παράμετροι υποστηρίζουν την μεθοδολογία υπολογισμού της ενεργειακής απόδοσης κτιρίων, ενώ ταυτόχρονα διευκολύνουν και καθορίζουν το πλαίσιο της διαδικασίας επιθεώρησης κτιρίων και συστημάτων θέρμανσης, ψύξης και κλιματισμού. Στις ενότητες που ακολουθούν παρουσιάζονται οι παράμετροι σε κατηγορίες: • Προδιαγραφές για τις συνθήκες λειτουργίας ανά τελική χρήση κτιρίου ή τμήματος κτιρίου όπως ωράριο λειτουργίας, επιθυμητές θερμοκρασίες χώρων, επιθυμητή σχετική υγρασία, απαιτήσεις νωπού αέρα ανά χρήση κτιρίου, κατανάλωση νερού χρήσης, θερμοκρασία νερού δικτύου, εσωτερικά κέρδη από χρήστες και συσκευές. • Προδιαγραφές παραμέτρων για το συνολικό κτιριακό κέλυφος όπως τεχνικά χαρακτηριστικά και θερμομονωτικές ιδιότητες δομικών υλικών, τοιχοποιίας τοχγοποιίας, τοίχων, οροφών, δαπέδων, ανοιγμάτων, υαλοπινάκων, ηλιακών συστημάτων κ.α. • Προδιαγραφές παραμέτρων για τα τεχνικά συστήματα θέρμανσης, ψύξης, κλιματισμού (Θ.Ψ.Κ.) και ζεστού νερού χρήσης (Ζ.Ν.Χ.) όπως τυπικές αποδόσεις συστημάτων παραγωγής θέρμανσης, ψύξης και Ζ.Ν.Χ., απώλειες δικτύων διανομής και εκπομπής, αποδόσεις βοηθητικών συστημάτων Φ.Υ.Κ. (κυκλοφορητές, αντλίες, θερμοστάτες χώρων, αντιστάθμιση κ.α.), αποδόσεις συστημάτων ανάκτησης θερμότητας, αποδόσεις τερματικών μονάδων Θ.Ψ.Κ. κ.ά. • Προδιαγραφές παραμέτρων για ηλεκτρολογικά & ηλεκτρονικά συστήματα και τα τεχνικά συστήματα, όπως ονομαστικές αποδόσεις συστημάτων φωτισμού, επιθυμητά επίπεδα φωτισμού ανά χρήση χώρων, αυτόματοι φυσικοί φωτισμοί, αποδόσεις συστημάτων συμπαραγωγής ηλεκτρισμού & θέρμανσης (Σ.Η.Θ.), αποδόσεις ανανεώσιμων αντλησίμων πηγών ενέργειας (Α.Π.Ε.) για κτίρια (ηλιακοί συλλέκτες, γεωθερμία, ηλιακός κλιματισμός, φωτοβολταϊκά (Φ.Β.) κ.ά.), κατανάλωση ενέργειας από κινητήρες, αντλίες, κυκλοφορητές κ.ά., αποδόσεις κεντρικών και τοπικών διατάξεων αυτόματου ελέγχου και διαχείρισης ενέργειας στο κτίριο – BEMS (θερμοστάτες, ρυθμιστές στροφών (inverter), timers κ.ά.). Η εκτίμηση της ενεργειακής απόδοσης ενός κτιρίου, βασίζεται σε θεωρητικές σχέσεις κατά την συγκεκριμένες προδιαγραφές και εκτιμήσεις, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο συγκεκριμένος τρόπος από την πρακτική του διάσταση, ο οποίος στην πράξη διαφοροποιεί την ενεργειακή απόδοση του κτιρίου ανάλογα με τις δραστηριότητές του. Για κάθε κτίριο ανάλογα με την τελική του χρήση, λαμβάνονται υπόψη συγκεκριμένες παράμετροι που έχουν να κάνουν με τον ανθρώπινο παράγοντα. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 13 [Page 13 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/13.png) - και κυρίως με τα εσωτερικά κέρδη στα οποία συμμετέχει, καθώς επίσης και με τη σωστή χρήση των ηλεκτροηχανολογικών συστημάτων του κτιρίου, όταν η λειτουργία τους δεν είναι αυτοματοποιημένη. Ο μελετητής ή ο επιθεωρητής επιλέγει τις παραμέτρους, δίνοντας προτεραιότητα στα στοιχεία που θα συλλέξει κατά την ενεργειακή επιθεώρηση ή –στην περίπτωση νέων κτιρίων– σε αυτά που καθορίζονται στη μελέτη εφαρμογής (αρχιτεκτονική, ηλεκτρομηχανολογική κ.ά.), προκειμένου να προσδιοριστεί κατά το δυνατόν ακριβέστερα την πραγματική κατάσταση του κτιρίου. Σε κάθε περίπτωση ο επιθεωρητής ελέγχει την ισχύ των πληροφοριών που συλλέγει από τις διαθέσιμες μελέτες του κτιρίου και τις τεχνικές προδιαγραφές των τεχνικών συστημάτων του, προκειμένου να επιβεβαιώσει την ακρίβεια των δεδομένων που θα χρησιμοποιηθούν. Στις περισσότερες περιπτώσεις ενεργειακών επιθεωρήσεων, η συλλογή και προσδιορισμός των απαραίτητων δεδομένων δεν θα είναι δυνατή στο βαθμό που απαιτείται. Γι’ αυτό το λόγο η παρούσα τεχνική οδηγία παρέχει τη δυνατότητα εκτίμησης αυτών των δεδομένων, που θα χρησιμοποιηθούν για τους υπολογισμούς με βάση την ισχύουσα πρακτική δόμησης που εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο. Προκειμένου να πραγματοποιηθεί η ενεργειακή εκτίμηση και εισαγωγή δεδομένων κατά τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης ενός κτηρίου, ο μελετητής ή ο επιθεωρητής καλείται να επιλέξει, ανάλογα με την περίπτωση και τις ειδικές συνθήκες, τις κατάλληλες παραμέτρους. Ο μελετητής ή ο επιθεωρητής, σύμφωνα με τον Κ.Εν.Α.Κ., συντάσσει κατά περίπτωση τεχνική έκθεση, στην οποία αναφέρονται λεπτομερώς τα δεδομένα και οι παράμετροι που χρησιμοποιήθηκαν για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, καθώς επίσης και οι σχετικές διευκρινίσεις, όπου αυτό απαιτείται. 1.1. ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ - ΚΤΙΡΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κ.Εν.Α.Κ., κάθε νέο κτίριο, καθώς και κάθε υφιστάμενο κτίριο που ανακαινίζεται ριζικά, πρέπει να πληροί τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 4 και 7 του ν. 4122/2013 (ΦΕΚ Α’ 42). Σε κάθε περίπτωση απαιτείται ο υπολογισμός της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας με την εκπόνηση ενεργειακής μελέτης, σύμφωνα με τη μεθοδολογία που αναφέρεται στα άρθρα 4 και 5 του Κ.Εν.Α.Κ., προκειμένου να προσδιορισθεί η ενεργειακή απόδοση και η κατάταξη του κτιρίου. Σύμφωνα με το άρθρο 8 του Κ.Εν.Α.Κ., οι ελάχιστες απαιτήσεις για τα νέα και ριζικώς ανακαινιζόμενα κτίρια, αναφέρονται στο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του κτιρίου, στα θερμομονωτικά χαρακτηριστικά των δομικών στοιχείων του κτιριακού κελύφους και στα τεχνικά συστήματα. Αυτές οι ελάχιστες απαιτήσεις αναλύονται στην οικεία θεματική ενότητα της παρούσας τεχνικής οδηγίας. Το «κτίριο αναφοράς» καθορίζεται για ένα νέο ή ριζικώς ανακαινιζόμενο κτίριο. Συγκεκριμένα, θεωρείται πως έχει τα ίδια γεωμετρικά χαρακτηριστικά, θέση, προσανατολισμό, χρήση και χωροταξική λειτουργία με το εξεταζόμενο κτίριο. Το κτίριο αναφοράς πληροί τις ελάχιστες προδιαγραφές όπως περιγράφονται στο άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ και έχει καθορισμένα τεχνικά χαρακτηριστικά τόσο στο εξωτερικό περίβλημα, όσο και στα Η/Μ τεχνικά συστήματα που αναφέρονται στην Φ.9.Η.Χ. των εσωτερικών κλιματισμού, στην παραγωγή Ζ.Ν.Χ. και στο φωτισμό. Στις ενότητες που ακολουθούν αναλύονται λεπτομερώς τα τεχνικά χαρακτηριστικά του κτιρίου αναφοράς τόσο προς το κτιριακό κέλυφος, όσο και ως προς τις ηλεκτρομηχανολογικές τεχνικά συστήματα. 1.2. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΤΙΡΙΟΥ Σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κ.Εν.Α.Κ., για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης και της ενεργειακής κατάταξης των κτιρίων εφαρμόζεται η μέθοδος μη-σταθερής κατάστασης μηνιαίου --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 14 [Page 14 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/14.png) - βήματος του ευρωπαϊκού προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13790 και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών προτύπων, όπως αυτά απεικονίζονται στο παράρτημα 1 του Κ.Εν.Α.Κ. – και ισχύουν. Στον Πίνακα 1.1 συνοψίζονται τα ευρωπαϊκά πρότυπα που χρησιμοποιήθηκαν για την ενεργειακή απόδοση των κτηρίων. Πίνακας 1.1. Ευρωπαϊκά πρότυπα για την ενεργειακή απόδοση κτηρίων. | Υπολογισμός ενεργειακής ζήτησης κτηρίου για θέρμανση και ψύξη (μηνιαία μέθοδος) | | --- | | 2. ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13790 Ε2 13790 Ε2 (2009) | | Ενεργειακή απόδοση κτηρίων - Υπολογισμός των απαιτήσεων ενέργειας για τη θέρμανση και την ψύξη χώρων. | | Υπολογισμός της ενεργειακής ζήτησης του κτηριακού κελύφους με τη μέθοδο ημερολογιακής κατάστρωσης μηνιαίου βήματος. | | ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13789 Ε2 (2009) | | Θερμική απόδοση κτηρίων - Συντελεστές μεταφοράς θερμότητας σχετικοί με μετάδοση και αερισμό - Μέθοδος υπολογισμού. | | ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 6946 Ε2 (2009) | | Κτηριακά μέρη και στοιχεία - Θερμική αντίσταση και θερμοπερατότητα - Μέθοδος υπολογισμού. | | ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13370 Ε2 (2009) | | Θερμικές επιδόσεις κτηρίων - Μετάδοση θερμότητας μέσω του εδάφους - Μέθοδος υπολογισμού. | | ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14683 (2009) | | Θερμογέφυρες σε κτηριακές κατασκευές - Γραμμική θερμική μετάδοση - Απλοποιημένες μέθοδοι και μέθοδοι προτυποποίησης. | | ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 10211 (2009) | | Θερμογέφυρες στις κτηριακές κατασκευές - Ροές θερμότητας και επιφανειακές θερμοκρασίες - Λεπτομερής υπολογισμοί. | | ΕΝ ISO 10077-1 (2006) | | Θερμική απόδοση παραθύρων, θυρών και εξώφυλλων - Υπολογισμός θερμικής μετάδοσης - Μέρος 1: Απλοποιημένη μέθοδος. | | ΕΛΟΤ ΕΝISO 12631 | | Θερμική απόδοση ηχοπετασμάτων - Υπολογισμός της θερμικής μετάδοσης (2014). | | ΕΛΟΤ ΕΝ 15241 (2008) | | Αερισμός κτηρίων - Μέθοδος υπολογισμού ενεργειακών απωλειών σε οικιακής χρήσης κτήρια λόγω αερισμού και διήθησης. | | ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 15927.01 (2004) | | Υδρομετρικές επιδόσεις κτηρίων - Υπολογισμός και παρουσίαση κλιματικών δεδομένων - Μέρος 1: Μέσες μηνιαίες και ετήσιες τιμές μετεωρολογικών στοιχείων. | | ΕΛΟΤ ΕΝ 15193 (2008) | | Ενεργειακή απόδοση κτηρίων - Ενεργειακής απαιτήσεις για φωτισμό. | --- Επίσης, υπάρχει μια υποσημείωση που αναφέρει ότι ο υπολογισμός των εσωτερικών κερδών από φωτισμό γίνεται από φωτισμό. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 15 [Page 15 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/15.png) - Πίνακας 1.1. (συνέχεια). Ευρωπαϊκά πρότυπα για την ενεργειακή απόδοση κτιρίων. Υπολογισμός ενεργειακής κατανάλωσης κτηρίου για θέρμανση και ψύξη - Μελέτη ενεργειακής απόδοσης (μηνιαία μέθοδος) | ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13790 ΕΝ 13790 Ε2 (2009) | Ενεργειακή απόδοση κτηρίων - Υπολογισμός των απαιτήσεων ενέργειας για τη θέρμανση και την ψύξη χώρων. | Υπολογισμός κατανάλωσης ενέργειας για θέρμανση και ψύξη βάσει της ενεργειακής ζήτησης του κτηριακού κελύφους και των αποδόσεων των συστημάτων θέρμανσης και ψύξης. | | ΕΛΟΤ ΕΝ 15316.01 (2008) | Συστήματα θέρμανσης σε κτήρια - Μέθοδος υπολογισμού των ενεργειακών απαιτήσεων και της απόδοσης των συστημάτων - Μέρος 1: Γενικά. | Υπολογισμός της απόδοσης του συστήματος θέρμανσης. | | ΕΛΟΤ ΕΝ 15316.02.01 (2008) | Συστήματα θέρμανσης σε κτήρια - Μέθοδος υπολογισμού απαιτήσεων συστημάτων ενέργειας και απόδοση συστημάτων - Μέρος 2-1: Συστήματα εκπομπών θέρμανσης χώρων. | | ΕΛΟΤ ΕΝ 15316.02.03 (2008) | Συστήματα θέρμανσης σε κτήρια - Μέθοδος υπολογισμού των ενεργειακών απαιτήσεων και της απόδοσης των συστημάτων - Μέρος 2-3: Συστήματα διανομής για τη θέρμανση χώρων. | | ΕΛΟΤ ΕΝ 15316.04.01 (2008) | Συστήματα θέρμανσης σε κτήρια - Μέθοδος υπολογισμού των ενεργειακών απαιτήσεων και της απόδοσης των συστημάτων - Μέρος 4-1: Συστήματα παραγωγής θέρμανσης χώρων. Συστήματα καύσης (λέβητες). | | ΕΛΟΤ ΕΝ 15316.04.02 (2008) | Συστήματα θέρμανσης σε κτήρια - Μέθοδος υπολογισμού των απαιτήσεων συστημάτων ενέργειας και απόδοση συστημάτων - Μέρος 4-2: Συστήματα παραγωγής θέρμανσης χώρων, συστήματα αντλιών θερμότητας. | | ΕΛΟΤ ΕΝ 15316.04.03 (2008) | Συστήματα θέρμανσης σε κτήρια - Μέθοδος υπολογισμού απαιτήσεων συστημάτων ενέργειας και απόδοση συστημάτων - Μέρος 4-3: Συστήματα παραγωγής θέρμανσης, θερμικά ηλιακά. | | ΕΛΟΤ ΕΝ 15316.04.04 (2008) | Συστήματα θέρμανσης σε κτήρια - Μέθοδος υπολογισμού των ενεργειακών απαιτήσεων και της απόδοσης των συστημάτων - Μέρος 4-4: Συστήματα παραγωγής θέρμανσης χώρων. Συστήματα συμπαραγωγής, ενσωματωμένα στο κτήριο. | | ΕΛΟΤ ΕΝ 15316.04.05 (2008) | Συστήματα θέρμανσης σε κτήρια - Μέθοδος υπολογισμού των ενεργειακών απαιτήσεων και της απόδοσης των συστημάτων - Μέρος 4-5: Συστήματα παραγωγής θέρμανσης χώρων. Απόδοση και πρότυπα συστημάτων τηλεθέρμανσης και συστημάτων μεγάλου όγκου. | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 16 [Page 16 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/16.png) - --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 17 [Page 17 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/17.png) - Τα δεδομένα των υπολογισμών της ενεργειακής απόδοσης και της ενεργειακής κατάταξης των κτιρίων υποβάλλονται και ανταλλάσσονται μέσω ανοικτής δομής δεδομένων (XML) και διεταιρικής προγραμματισμού εφαρμοφών (API). Οι παράμετροι υπολογισμού θα καθορίζονται από τα στοιχεία της αρχιτεκτονικής και ηλεκτρομηχανολογικής μελέτης του κτιρίου και σύμφωνα με την παρούσα τεχνική οδηγία, καθώς επίσης και σύμφωνα με τις Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. των κυκλικών δεδομένων.\nΗ ενεργειακή απόδοση των κτιρίων προσδιορίζεται με βάση την συνολική κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας. Η μεθοδολογία υπολογισμού θα πρέπει να περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τα παρακάτω στοιχεία:\n\n• την προγραμματική κύρια χρήση του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, τις επιθυμητές συνθήκες εσωτερικού περιβάλλοντος (θερμοκρασία, υγρασία, αερισμό), τα χαρακτηριστικά λειτουργίας και την συνολική επιφάνεια,\n• τα κλιματικά δεδομένα της περιοχής του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας (θερμοκρασία, σχετική και απόλυτη υγρασία, ταχύτητα ανέμου και ηλιακή ακτινοβολία),\n• τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά των δομικών στοιχείων του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας (μορφή του κτιρίου, διαφανείς και μη επιφάνειες, σκίαστρα κ.λ.), σε σχέση με τον προσανατολισμό και τα χαρακτηριστικά των εξωτερικών δομικών στοιχείων (χρωματισμοί κ.λ.),\n• τα θερμοφυσικά χαρακτηριστικά των δομικών στοιχείων του περιβλήματος κέλυφους (θερμοπερατότητα, θερμική μάζα, απορροφητικότητα ηλιακής ακτινοβολίας, διαπερατότητα κ.λ.),\n• τα τεχνικά χαρακτηριστικά των Η/Μ συστημάτων για ΘΨΚ και ΖΝΧ (τύπος συστημάτων, διατάξεις ισχύος, απόδοση συστημάτων κ.α.),\n• τα τεχνικά χαρακτηριστικά της εγκατάστασης γενικού φωτισμού (στα κτίρια ιδιαίτερη τομέα),\n• τα τεχνικά χαρακτηριστικά των διατάξεων αυτομάτου ελέγχου και ρύθμισης λειτουργίας των Η/Μ συστημάτων,\n• το μηχανικό και φυσικό αερισμό, που περιλαμβάνει και την αεροστεγανότητα,\n• τα πιθανικά και φυσικά ηλιακά συστήματα και την ηλιακή προστασία,\n• την παθητική θέρμανση και δροσισμό,\n• τις κλιματικές συνθήκες εξωτερικού χώρου, λαμβάνοντας υπόψη και τις συνθήκες σχεδιασμού εσωτερικού χώρου,\n• το εσωτερικό κλίμα.\n\nΣτους υπολογισμούς ενεργειακής απόδοσης λαμβάνεται υπόψη η θετική επίδραση των κατωτέρω παραγόντων:\n• των ενεργειακών ηλιακών συστημάτων και άλλων συστημάτων θέρμανσης, ψύξης, ΖΝΧ και παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας βασιζόμενα σε ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ),\n• της ωφέλιμης θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας παραγωγής με συμπαραγωγή (ΣΗΘ) και\n• των συστημάτων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης σε κλίμακα περιοχής ή αποκοινού τροφοδοσία του φυσικού αερίου.\n\nΕπίσης στη μεθοδολογία υπολογισμού συνεκτιμάται κατά περίπτωση η θετική επίδραση των ακόλουθων συστημάτων:\n• των ενεργειακών ηλιακών συστημάτων και άλλων συστημάτων θέρμανσης, ψύξης, ΖΝΧ και παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας βασιζόμενα σε ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ),\n• της ωφέλιμης θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας παραγωγής με συμπαραγωγή (ΣΗΘ) και\n• των συστημάτων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης σε κλίμακα περιοχής ή αποκοινού τροφοδοσία του φυσικού αερίου.\n\nΤα δεδομένα των υπολογισμών της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων υποβάλλονται και ανταλλάσσονται μέσω ανοικτής δομής δεδομένων (XML) και διεταιρικής προγραμματισμού εφαρμοφών (API). Οι παράμετροι υπολογισμού θα καθορίζονται από τα στοιχεία της αρχιτεκτονικής και ηλεκτρομηχανολογικής μελέτης του κτιρίου και σύμφωνα με την παρούσα τεχνική οδηγία, καθώς επίσης και σύμφωνα με τις Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. των κυκλικών δεδομένων. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 18 [Page 18 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/18.png) - Για τον υπολογισμό της συνολικής κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας εφαρμόζεται η ίδια μεθοδολογία τόσο στο υπό μελέτη κτίριο, όσο και στο αντίστοιχο κτίριο αναφοράς. Η αναγωγή της υπολογιζόμενης τελικής κατανάλωσης καυσίμου σε πρωτογενή γίνεται με τη χρήση των συντελεστών μετατροπής του πίνακα 1.2. Πίνακας 1.2. Συντελεστές μετατροπής της τελικής κατανάλωσης ενέργειας του κτιρίου σε πρωτογενή ενέργεια (Άρθρο 5 Κ.Εν.Α.Κ.) | Πηγή ενέργειας | Συντελεστής μετατροπής σε πρωτογενή ενέργεια | Εκλυόμενα CO2 ανά μονάδα ενέργειας (kgCO2/kWh) | |----------------|---------------------------------|-----------------------------------| | Φυσικό αέριο | 1.05 | 0.198 | | Πετρέλαιο θέρμανσης | 1.10 | 0.264 | | Ηλεκτρική ενέργεια | 2.9 | 0.989 | | Υγραέριο | 1.05 | 0.238 | | Βιομάζα | 1.00 | --- | | Τηλεθέρμανση από θερμικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής | 0.7 | 0.347 | | Τηλεθέρμανση από ΑΠΕ | 0.5 | --- | Σε περίπτωση που χρησιμοποιείται ως καύσιμο πετρέλαιο κίνησης (συστήματα συμπαραγωγής, παραγωγής ζεστού νερού χρήσης κ.ά.), ο συντελεστής μετατροπής σε πρωτογενή ενέργεια είναι ο ίδιος με αυτόν του πετρελαίου θέρμανσης. Επίσης, ο συντελεστής μετατροπής σε πρωτογενή ενέργεια της βιομάζας είναι ο ίδιος τόσο για την ακέραιη βιομάζα (καυσόξυλα, κλαδεύματα κ.ά.) όσο και για την τυποποιημένη βιομάζα όπως τα συσσωματώματα (pellets) κ.ά. 2.1. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΟΥ Βάσει της τελικής συγκέντρωσης σε πρωτογενή ενέργεια κατανάλωσης του κτιρίου, καθορίζεται η κατηγορία της ενεργειακής απόδοσής του και εκδίδεται το «πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης κτιρίου - Π.Ε.Α.». Οι κατηγορίες ενεργειακής ταξινόμησης των κτιρίων δίνονται στον πίνακα 1.3. Ο δείκτης ΕP, είναι ίσος με την υπολογιζόμενη κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας του κτιρίου αναφοράς. Ο λόγος Γ είναι το πηλίκο της υπολογιζόμενης κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας του εξεταζόμενου κτιρίου (ΕP) προς την υπολογιζόμενη κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας του κτιρίου αναφοράς (Rk) και αποτελεί το κριτήριο για την κατάταξη του κτιρίου στην αντίστοιχη κατηγορία ενεργειακής απόδοσης. Πίνακας 1.3. Κατηγορίες ενεργειακής απόδοσης κτιρίων. | Κατηγορία | Όρια κατηγορίας | Όρια κατηγορίας | |-----------|-----------------|-----------------| | A+ | EP ≤0.33Rk | Γ ≤0.33 | | A | 0.33Rkmax + 0.2 [W/(m²·K)] | | Μερική πρόνοια θερμικής προστασίας (εξαρτάται πρόνοια ή μετάθετα επέμβαση) | Τιμές από πίνακα 3.5. | U + 0.2 [W/(m²·K)] | Ίδιες κατά τον αναθεωρημένο Κ.Εν.Α.Κ. | Umax + 0.2 [W/(m²·K)] | | Μετάθετα περιβάλλον που καλύπτουν τις απαιτήσεις της κατοίκησης του Κ.Ο.Κ. | Σύμφωνα με τη μελέτη ή με Ίδιες Κ.Ο.Κ. | U + 0.2 [W/(m²·K)] | Ίδιες κατά τον αναθεωρημένο Κ.Εν.Α.Κ. | Umax + 0.2 [W/(m²·K)] | | Μετάθετα περιβάλλον που καλύπτουν τις απαιτήσεις του αρχικού Κ.Εν.Α.Κ. | Σύμφωνα με τη μελέτη ή με Ίδιες αρχικού Κ.Εν.Α.Κ. | U + 0.2 [W/(m²·K)] | Ίδιες κατά τον αναθεωρημένο Κ.Εν.Α.Κ. | Umax + 0.2 [W/(m²·K)] | | Μετάθετα περιβάλλον που καλύπτουν τις απαιτήσεις της αναθεωρημένου Κ.Εν.Α.Κ. | Σύμφωνα με τη μελέτη ή με Ίδιες αναθεωρημένου Κ.Εν.Α.Κ. | U + 0.2 [W/(m²·K)] | Ίδιες κατά τον αναθεωρημένο Κ.Εν.Α.Κ. | Umax + 0.2 [W/(m²·K)] | | Χωρίς θερμομονωτική προστασία (μη εφαρμογή Κ.Θ.Κ.) | Τιμές από πίνακα 3.5. | όχι | Ίδιες κατά τον αναθεωρημένο Κ.Εν.Α.Κ. | Umax + 0.2 [W/(m²·K)] | | Πλημμελής εφαρμογή Κ.Θ.Κ. | Τιμές από πίνακα 3.5. | U + 0.2 [W/(m²·K)] | Ίδιες κατά τον αναθεωρημένο Κ.Εν.Α.Κ. | Umax + 0.2 [W/(m²·K)] | | Σύμφωνα εφαρμογής Κ.Θ.Κ. | Σύμφωνα με τη μελέτη ή με Ίδιες Κ.Θ.Κ. | U + 0.2 [W/(m²·K)] | Ίδιες κατά τον αναθεωρημένο Κ.Εν.Α.Κ. | Umax + 0.2 [W/(m²·K)] | | Κάλυψη των απαιτήσεων αρχικού Κ.Εν.Α.Κ. (εξαρτάται πρόνοια ή μετάθεση επέμβαση) | Σύμφωνα με τη μελέτη ή με Ίδιες του αρχικού Κ.Εν.Α.Κ. | U + 0.2 [W/(m²·K)] | Ίδιες κατά τον αναθεωρημένο Κ.Εν.Α.Κ. | Umax + 0.2 [W/(m²·K)] | Περίοδος 1980 - 2010 (αρχικός Κ.Θ.Κ.): Σύμφωνα εφαρμογής Κ.Θ.Κ, Σύμφωνα με τη μελέτη ή με Ίδιες Κ.Θ.Κ, U + 0.2 [W/(m²·K)], Ίδιες κατά τον αναθεωρημένο Κ.Εν.Α.Κ., Umax + 0.2 [W/(m²·K)] --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 64 [Page 64 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/64.png) - 4.2.2.1. Διεισδυτική δομικά στοιχεία σε επαφή με τον εξωτερικό αέρα Οι συντελεστές θερμοπερατότητας των αδιαφανών δομικών στοιχείων για τα κτίρια της 1ης κατηγορίας μπορούν να υπολογιστούν με βάση τη μεθοδολογία που περιγράφεται στην τεχνική οδηγία «Θερμοφυσικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων» ή να ληφθούν απευθείας από τον Πίνακα3.5 (3.5α, 3.5β, 3.5γ). Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις περιπτώσεις που έχει γίνει κάποια ανακαίνιση στο κτίριο για βελτίωση της θερμικής του συμπεριφοράς, π.χ. θερμομόνωση δώματος. Γι’ αυτό το λόγο, κατά την ενεργειακή επιθεώρηση ο μηχανικός θα πρέπει να αναζητά ενδείξεις για μεγαλύτερες επεμβάσεις σε εξωτερικά δομικά στοιχεία, π.χ. έντονη αποστασιοποίηση μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού δομικού στοιχείου στην απόληξη του θερμοσκεπάστου, σημείο πάχους των εξωτερικών τοιχοποιιών. Οι συντελεστές θερμοπερατότητας των αδιαφανών δομικών στοιχείων για τα κτίρια της 2ης κατηγορίας, μπορούν να ληφθούν είτε με τις τιμές που προβλέπονται από τη μελέτη θερμομόνωσης που συνοδεύει την οικοδομική άδεια, εφόσον διαπιστωθεί ότι αυτή εφαρμόστηκε στη φάση κατασκευής. Στην περίπτωση που η οικοδομική άδεια δεν υπάρχει, μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 65 [Page 65 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/65.png) - τιμές που δίνονται στον πίνακα 3.6., οι οποίες αντιστοιχούν στις μέγιστες επιτρεπτέες τιμές του συντελεστή θερμοπερατότητας δομικών στοιχείων του Κανονισμού Θερμομόνωσης Κτιρίων.\n\nΓια κτίρια που φέρουν πέτσωμα και ανήκουν στην 1η και 2η κατηγορία θα λαμβάνονται οι συντελεστές θερμοπερατότητας που υπάρχουν στη μελέτη θερμομόνωσης και στη μελέτη κλιματισμού. Στην περίπτωση που δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία για τα αδιαφανή τμήματα που αποτελούντα από πέτσωμα που έχουν θερμομονωθεί θα λαμβάνεται U=1 (W/m2K), ενώ για τα αδιαφανή που αποτελούνται από υλικό και δεν έχουν επιπλέον θερμομόνωση θα λαμβάνονται οι τιμές που δίνονται στον πίνακα 3.8.\n\nΟι συντελεστές θερμοπερατότητας των αδιαφανών δομικών στοιχείων για τα κτίρια της 3ης και 4ης κατηγορίας μπορούν να ληφθούν ίσοι με τις τιμές που προβλέπονται από τη μελέτη ενεργειακής απόδοσης που συνοδεύει την οικοδομική άδεια. Ο ενεργειακός επιθεωρητής πρέπει να διασφαλίσει τόσο την ποιότητα, όσο και την ποσότητα των θερμομονωτικών υλικών που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή, συγκεντρώνοντας τα πιστοποιητικά και τα δελτία αποστολής τους από το μελετητή μηχανικό ή τον ιδιοκτήτη.\n\nΣε περίπτωση που με βάση το στέλεχος έκδοσης οικοδομικής άδειας αποδεικνύεται ότι υπήρξε και κατατέθηκε, στην οικεία υπηρεσία δόμησης, μελέτη θερμομονωτικής προστασίας ή μελέτη ενεργειακής απόδοσης και δεν συντρέχει εμφανής λόγος αμφισβήτησης της εφαρμογής της, αλλά ωστόσο δεν υφίσταται πλέον ή ίδια η μελέτη (λόγω απώλειας, καταστροφής κ.τ.λ.), τότε οι ενεργειακές επιθεωρήσεις είναι υποχρεωμένες να διεξάγουν την επιθεώρηση, λαμβάνοντας ως τιμές των συντελεστών θερμοπερατότητας U, των εν λόγω μέγιστων δομικών στοιχείων τις μέγιστες επιτρεπόμενες του αναθεωρημένου Κ.Εν.Α.Κ.\n\n4.2.2.2. Αδιαφανή δομικά στοιχεία σε επαφή με το έδαφος\n\nΗ ροή θερμότητας από ένα δομικό στοιχείο που έρχεται σε επαφή με το έδαφος είναι ένα σύνθετο τριδιάστατο φαινόμενο που εξαρτάται από πολλές παραμέτρους, βασικότερες των οποίων είναι:\n\n• η θερμική αγωγιμότητα του εδάφους,\n• το πάχος του στρώματος εδάφους που το διαχωρίζει από τον εξωτερικό αέρα,\n• η γεωμετρία του κτηρίου,\n• η ίδια η θερμική αντίσταση του δομικού στοιχείου.\n\nΓια να γίνει εφικτή η απλοποιητική παραδοχή της μονοδιάστατης ροής θερμότητας, γίνεται χρήση του ισοδύναμου συντελεστή θερμοπερατότητας U', ο οποίος, όταν πρόκειται για κατακόρυφο δομικό στοιχείο, υπολογίζεται συναρτήσει:\n\n• του ονομαστικού συντελεστή θερμοπερατότητας U του δομικού στοιχείου και\n• του βάθους z, μέχρι το οποίο φθάνει το δομικό στοιχείο.\n\nενώ όταν πρόκειται για οριζόντιο δομικό στοιχείο υπολογίζεται συναρτήσει:\n\n• του ονομαστικού συντελεστή θερμοπερατότητας U του δομικού στοιχείου,\n• της χαρακτηριστικής διάστασης της πλάκας (Β'), η οποία ορίζεται από το εμβαδόν του οριζόντιου δομικού στοιχείου (A) και την εκτεθειμένη περίμετρό του (Π).\n\nσύμφωνα με τη σχέση: --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 66 [Page 66 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/66.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48665 \[ \beta' = 2 \times \zeta_{jm} \] [3.1] • Όταν η εξεταζόμενη πλάκα έρχεται περιμετρικά σε επαφή με το έδαφος, τότε ως εκτεθειμένη περιφέρεια θεωρείται η περίμετρος της πλάκας. • Όταν η εξεταζόμενη πλάκα σε κάποια πλευρά της έρχεται σε επαφή με άλλα κτίρια ή με τον ελεύθερο εξωτερικό αέρα (λόγω ενδεχόμενης κλίσης του εδάφους), τότε το μήκος εκείνης της πλευράς δεν συνυπολογίζεται στην έκταση της περιμετρικής επιφάνειας και η εκτεθειμένη περίμετρος της πλάκας ισούται με το άθροισμα των μηκών των πλευρών της που δεν έρχονται σε επαφή με τα όμορα κτίσματα με τον ελεύθερο εξωτερικό αέρα. • Ομοίως, όταν από κάποια πλευρά της περιμέτρου της πλάκας υπάρχει μη θερμαινόμενος χώρος του ίδιου κτιρίου, εκείνη η πλευρά δεν συνυπολογίζεται στο άθροισμα των μηκών των πλευρών της περιμέτρου. Ο συνοριακός συντελεστής θερμοπερατότητας δομικού στοιχείου σε επαφή με το έδαφος υπολογίζεται με τον ίδιο τρόπο με αυτό που υπολογίζεται για δομικά στοιχεία σε επαφή με εξωτερικό αέρα, λαμβάνοντας όμως μειωμένη θερμική αντίσταση σ'ατα στη θερμική πορεία τους. Για το κτίριο αναφοράς ο συνοριακός συντελεστής θερμοπερατότητας δομικού στοιχείου σε επαφή με το έδαφος ισούται με το μέγιστο επιτρεπτό για την κλιματική ζώνη που ανήκει το κτίριο (πίνακας 3.4.α). Για τη μελέτη ενεργειακής απόδοσης, ο συντελεστής θερμοπερατότητας του δομικού στοιχείου που είναι σε επαφή με το έδαφος προσδιορίζεται με τον τρόπο που αναλύεται στην τεχνική οδηγία «Θερμομονωτικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων». Για την ενεργειακή επιθεώρηση, ο συντελεστής συνοριακής θερμοπερατότητας δομικού στοιχείου σε επαφή με το έδαφος προσδιορίζεται από το λογισμικό, βάσει των τιμών που δίνει ο πίνακας δομικού στοιχείου και τον πίνακα 8α (κατακόρυφα δομικά στοιχεία) της αναθεωρημένης τεχνικής οδηγίας του Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-2. Αμβλύνουντας τον συνοριακό συντελεστή θερμοπερατότητας του δομικού στοιχείου σε επαφή με το έδαφος για κάθε κατηγορία κτιρίου ως εξής: • Για τα κτίρια της 1ης κατηγορίας από τον πίνακα 3.5. (3.5.α - 3.5.β). • Για τα κτίρια της 2ης κατηγορίας από τη μελέτη θερμομόνωσης, εφόσον διαπιστωθεί ότι αυτή εφαρμόστηκε από φάση κατασκευής. Στην περίπτωση που αυτή δεν υπάρχει, μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι τιμές που δίνονται στον πίνακα 3.6., οι οποίες αντιστοιχούν στις μέγιστες επιτρεπτές τιμές που συνεισφέρει θερμοπερατότητας δομικών στοιχείων του Κανονισμού Θερμομόνωσης Κτιρίων. Στην περίπτωση που η μελέτη θερμομόνωσης είναι διαθέσιμη, αλλά υπήρχουν αμφιβολίες για την πιστή εφαρμογή της, ο επιθεωρητής έχει στη διάθεση του τις τιμές του πίνακα 3.5. (3.5.α - 3.5.β.). • Για τα κτίρια της 3ης, 4ης και 5ης κατηγορίας ο συνοριακός συντελεστής θερμοπερατότητας μπορεί να μειωθεί έως με την τιμή που προβλέπεται από τη μελέτη ενεργειακής απόδοσης που συνοδεύει την οικοδομική άδεια. Ο ενεργειακός επιθεωρητής πρέπει να διασταυρώνει τόσο την πιστότητα, όσο και την τυποποίηση των θερμομονωτικών υλικών, που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή, συγκεντρώνοντας τα πιστοποιητικά και τα δελτία αποστολής τους από το μελετητή μηχανικό ή τον ιδιοκτήτη. Στην περίπτωση κτιρίου, το οποίο βρίσκεται σε κεκλιμένο έδαφος ή σε έδαφος με διαφορετικές στάθμες, το βάθος έδρασης της πλάκας λαμβάνεται ίσο με το μέσο όρο των διαφορετικών αποστάσεων της πλάκας από την τελική στάθμη εδάφους σε επαφή με το κτίριο. Το βάθος έδρασης --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 67 [Page 67 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/67.png) - κάθε κατακόρυφου δομικού στοιχείου σε επαφή με το έδαφος λαμβάνεται ίσο με το μέσο βάθος έδρασης του δομικού στοιχείου. Λεπτομερέστερη περιγραφή τέτοιων περιπτώσεων γίνεται στην ενότητα 2.1.6. της τεχνικής οδηγίας Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-2.\n\nΣτην περίπτωση υπερυψωμένης πλάκας (σχήμα 3.1.), ακόμη και όταν ο υποκείμενος χώρος είναι πληρωμένος με έδαφος, αυτός λαμβάνεται ως κενός μη θερμαινόμενος χώρος και το κάτω άκρο του ως πλάκα εδραζόμενη στο έδαφος με φαινομενικό συντελεστή θερμοπερατότητας U ίσο με 4,50 [W/(m²·K)]. Το διάκενο μεταξύ της θερμής ζώνης και του μη θερμαινόμενου χώρου αποτελεί διαχωριστική επιφάνεια και ο συντελεστής θερμοπερατότητας του υπολογίζεται με τον τρόπο που περιγράφεται στην ενότητα 3.2.2.3. της παρούσας τεχνικής οδηγίας, βάσει της παραδοχής της γεινίασής της με μη θερμαινόμενο χώρο.\n\nΣχήμα 3.1. Ενδεικτική διατομή κτιρίου για τον προσδιορισμό του τρόπου υπολογισμού του κατώτατου συντελεστή θερμοπερατότητας πλάκας υπερυψωμένης κατά απόσταση h από τη στάθμη του εδάφους. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 68 [Page 68 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/68.png) - 4.2.2.3. Διδακτικοί δομικοί στοιχείοι σε επαφή με μη θερμαινόμενους ή ηλιακούς χώρους Για τη μελέτη ενεργειακής απόδοσης ο συντελεστής θερμοπερατότητας του δομικού στοιχείου που είναι σε επαφή με μη θερμαινόμενο ή προσαρτημένο θερμοκήπιο (ηλιακό χώρο) και ο συντελεστής διόρθωσης της θερμοκρασίας προσδιορίζονται με βάση την αναλυτική μεθοδολογία που αναφέρεται στην αναθεωρημένη τεχνική οδηγία «Θερμοφυσικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων». Οι μη θερμαινόμενοι χώροι και οι ηλιακοί χώροι (εφεξής, είναι χώροι ενεργειακά αδρανείς, που γειτνιάζουν με την υπό μελέτη ή επέμβαση θερμική ζώνη, με την οποία έχουν θερμική σύζευξη. Τα διδακτικά δομικά στοιχεία της θερμικής ζώνης, που είναι σε επαφή με μη θερμαινόμενο χώρο ή με προσαρτημένο θερμοκήπιο (ηλιακό χώρο), κατά τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου θεωρούνται ως αδιαβατικά, δηλαδή μεταξύ αυτών της μελέτης και της θερμικής ζώνης υφίσταται μηδενική συναλλαγή θερμότητας, μέσω των αντίστοιχων διαχωριστικών επιφανειών. Κατά την ενεργειακή επεξεργασία, ο προσδιορισμός του συντελεστή θερμοπερατότητας γίνεται σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην ενότητα 3.2.2. Ο συντελεστής διόρθωσης της θερμοκρασίας υπολογίζεται από το λογισμικό, ακολουθώντας τον ίδιο τρόπο με αυτόν της μελέτης ενεργειακής απόδοσης. Ειδικά για την επέμβαση κτιριακών μονάδων (π.χ. διαμερισμάτων), ισχύουν τα όσα αναφέρονται στην ενότητα 2.2. Συγκεκριμένα, κατά τη διαδικασία ενεργειακής επεξεργασίας κτιριακής μονάδας (π.χ. διαμερίσματος), το οποίο εφάπτεται με μη θερμαινόμενους χώρους (π.χ. κλιμακοστάσια), για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου δεν απαιτείται η πλήρης περιγραφή των μη θερμαινόμενων χώρων και των διαχωριστικών επιφανειών μεταξύ θερμικής ζώνης και μη θερμαινόμενου χώρου. Για όλα τα δομικά στοιχεία της κτιριακής μονάδας που εφάπτονται με μη θερμαινόμενο χώρο (τοίχους, στοιχεία ορόφου οργανωμένου, πάρκα, κ.ά.) γίνεται η παραδοχή πως αυτά εφάπτονται με τον εξωτερικό αέρα. Ο συντελεστής θερμοπερατότητας τους (U) λαμβάνεται μειωμένος κατά το ήμισυ του υπολογιζόμενου με βάση την τεχνική οδηγία των δομικών στοιχείων, δηλαδή σε επαφή με μη θερμαινόμενο χώρο. Επίσης γίνεται η παραδοχή πως όλα τα δομικά στοιχεία της κτιριακής μονάδας που εφάπτονται με τον μη θερμαινόμενο χώρο έχουν πλήρη αξονική (συντελεστής σκίασης ίσος με 0) χειμώνα και καλοκαίρι. Αντίστοιχα και η επεξεργασία και η απορροφητικότητα αυτών των δομικών στοιχείων μηδενίζονται. 4.2.2.4. Διδακτικοί δομικοί στοιχείοι σε επαφή με άλλη θερμική ζώνη Τόσο κατά τη μελέτη ενεργειακής απόδοσης, όσο και κατά την ενεργειακή επέμβαση γίνεται η παραδοχή ότι οι θερμικές ζώνες δεν είναι μεταξύ τους θερμικά συνδεδεμένες, δηλαδή δεν ανταλλάσσουν θερμότητα. Συνεπώς τα δομικά στοιχεία που διαχωρίζουν θερμικές ζώνες λαμβάνονται ως αδιαβατικά. 4.2.2.5. Διδακτικοί δομικοί στοιχείοι σε επαφή με ύφιστη κτίριο Παρόλο που το προσδιορισμός της απαιτούμενης θερμομονωτικής προστασίας των δομικών στοιχείων σε επαφή με ύφιστη κτίρια γίνεται θεωρητικά ότι αυτά είναι σε επαφή με τον εξωτερικό αέρα, τόσο στη μελέτη ενεργειακής απόδοσης, όσο και στην επέμβαση λαμβάνονται ως αδιαβατικά. Στην περίπτωση που το ύφιστη κτίσμα θερμαίνεται λόγω της χρήσης του μη θερμαινόμενος χώρος, τότε γίνεται η παραδοχή ότι το εξεταζόμενο κτίσμα συνορεύει με τον εξωτερικό αέρα προς την πλευρά του όμορου κτιρίου. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 69 [Page 69 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/69.png) - 4.2.2.6 Συντελεστές θερμοπερατότητας θερμογεφυρών Οι θερμογέφυρες διακρίνονται σε δύο τύπους: σε γραμμικές και σε σημειακές. Οι γραμμικές θερμογέφυρες έχουν ομοιόμορφη διατομή κατά μία διάσταση. Οι σημειακές θερμογέφυρες εμφανίζονται στις ενώσεις των γραμμικών θερμογεφυρών και η επίδρασή τους στη ροή θερμότητας θεωρείται αμελητέα. Στο σχήμα 3.2. απεικονίζονται οι θέσεις των συνηθέστερων περιπτώσεων γραμμικών θερμογεφυρών. Για κάθε τύπο θερμογέφυρας που εμφανίζεται στο κτήριο εκτιμάται το ισοδύναμο μήκος ανά θερμή ζώνη. Ο τύπος, η επιφάνεια και το μήκος των θερμογεφυρών σημειώνονται σε σκαριφήματα των αρχιτεκτονικών σχεδίων (κατόψεις, αναπτύγματα όψεων κ.λ.π.). Η τιμή του Ψ λαμβάνεται από τους σχετικούς πίνακες της τεχνικής οδηγίας «Θερμοφυσικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων». Για τη μελέτη ενεργειακής απόδοσης, η επίδραση των θερμογεφυρών στη ροή θερμότητας από το κέλυφος εκτιμάται σύμφωνα με την τεχνική οδηγία του Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-2 «Θερμοφυσικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων». Κατά την ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίων της 1ης κατηγορίας (σύμφωνα με την ενότητα 3.2.2.) ο υπολογισμός των θερμογεφυρών μπορεί να παραλειφθεί, καθώς η θερμική προστασία των κτιρίων εκείνης της περιόδου είναι σπάνια ή άλλως ανεπαρκής. Τα κτίρια της 2ης κατηγορίας θεωρητικά είναι στην πλειοψηφία τους θερμομονωμένα, χωρίς όμως να πληρούν τις απαιτήσεις του Κ.Εν.Α.Κ. Γι’ αυτό το λόγο οι θερμογέφυρες δεν πρέπει να παραλείπονται, αλλά προτείνεται να λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, προσαυξάνοντας το συντελεστή θερμοπερατότητας κάθε κουφώματος του δομικού στοιχείου κατά ΔU = 0,20 W/(m²·K), εξαιρουμένων των κουφωμάτων των δομικών στοιχείων σε επαφή με το έδαφος. Ενδεικτικά τους η προσαύξηση του συντελεστή θερμοπερατότητας των θερμογεφυρών δομικών στοιχείων που έχουν ΔU = 0,20 W/(m²·K) ισχύει και για τα κτίρια της 1ης και της 2ης κατηγορίας, που έχουν στενή θερμική επαφή των δομικών τους στοιχείων. Στα κτίρια της 3ης και 4ης κατηγορίας η γραμμική θερμοπερατότητα των δομικών στοιχείων λαμβάνεται από τη μελέτη και, άσον αυτό δεν είναι δυνατό, υπολογίζεται αναλυτικά, όπως περιγράφεται στην έκδοση της ισχύουσας τεχνικής οδηγίας «Θερμοφυσικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων». Συγκεκριμένα, για τα κτίρια της 3ης και 4ης κατηγορίας ο μηχανικός εκτιμά τον λογαριασμό: Οι υπολογισθείσες τιμές του συντελεστή μετάδοσης θερμότητας λόγω θερμογεφυρών Ψ (Ψ-): χαρακτηρίζονται αυτές που είναι σε επαφή με τον εξωτερικό αέρα (στην κατεξοχή «αδιαφανείς επιφάνειες») και κρατούν ποσό που είναι σε επαφή με το μη θερμαινόμενο χώρο (στην κατεξοχή «αδιαφανείς επιφάνειες») και δεν εκπορεύεται ποσότητα στο λογισμικό του καταμερισμού των ροών θερμότητας προς το έδαφος. Σημειώνεται ότι αυτές οι τιμές θα πρέπει να εισαχθούν στο λογισμικό πολλαπλασιασμένες με τους μετρητικούς συντελεστές του. Η δεδομένη υπόψη κατά τη μελέτη θερμομονωτικής επάρκειας και τον υπολογισμό του Ψ, διότι η απουσία των θερμικών ροών μπορεί να τον υπολογίσει μόνο το μετρητικό σύστημα ή από το ίδιο το λογισμικό πρόγραμμα σύμφωνα με την ενότητα 2.6.1. της αναθεωρημένης τεχνικής οδηγίας 20701-2. Κατά τον υπολογισμό του συνολικού μεταδότη θερμότητας λόγω θερμογεφυρών. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 70 [Page 70 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/70.png) - Τίτλος: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48669 Σχήμα 3.2: Τίτλοι και θέση των πλέον κοινών γραμμικών θερμογεφυρών που εμφανίζονται στο κτιριακό κέλυφος Ο συντελεστής μετάδοσης θερμότητας λόγω θερμογεφυρών στο κτίριο αναφοράς της 1ης και της 2ης κατηγορίας κτιρίων λαμβάνεται υπόψη με προσάυξηση του συντελεστή θερμοπερατότητας του κάθε δομικού στοιχείου κατά ΔU = 0,20 [W/(m²·K)]. Για τα κτίρια της 3ης και 4ης κατηγορίας ο συντελεστής μετάδοσης θερμότητας λόγω θερμογεφυρών λαμβάνει την ίδια τιμή με αυτή που έχει υπολογιστεί για το εξεταζόμενο κτίριο (από τον ίδιο το μηχανικό), όπως περιγράφεται παραπάνω. Σημειώνεται ότι οι τιμές των πινάκων 3.5.3, 3.5.8 και 3.6 είναι χωρίς την προσάυξηση ΔU και ο επιθεωρητής πρέπει υπολογίσει κατά περίπτωση την τελική τιμή του συντελεστή θερμοπερατότητας των δομικών στοιχείων που θα χρησιμοποιηθεί. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 71 [Page 71 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/71.png) - 4.2.3. Συντελεστής θερμοπερατότητας διαφανών επιφανειών Ο συντελεστής θερμοπερατότητας ενός κουφώματος Uw εξαρτάται από το υλικό του πλαισίου, το σύστημα υαλοπινάκων που φέρει, το ποσοστό επιφάνειας πλαισίου και υαλοπινάκων επί του κουφώματος και το μήκος της θερμογέφυρας που σχηματίζεται στα σημεία ένωσης της υάλωσης με το πλαίσιο. Συνεπώς, κουφώματα που αποτελούνται από ίδιο τύπο υαλοπινάκων και πλαίσιο, αλλά είναι διαφορετικού μεγέθους μπορεί να έχουν διαφορετικό συντελεστή θερμοπερατότητας. Γι’ αυτό το λόγο συστήνεται να υπολογίζεται ο συντελεστής θερμοπερατότητας κάθε κουφώματος διαφορετικού μεγέθους ξεχωριστά. Στη μελέτη ενεργειακής απόδοσης ενός νέου ή ριζικά ανακαινιζόμενου κτηρίου, ο υπολογισμός του Uw γίνεται με τον τρόπο που αναφέρεται στην αναθεωρημένη τεχνική οδηγία «Θερμομονωτικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτηρίων». Για την ενεργειακή επιθεώρηση ο ενεργειακός επιθεωρητής πρέπει να προσδιορίσει το συντελεστή θερμοπερατότητας του κουφώματος με σχετική ακρίβεια, καθώς η επιρροή του στην τελική διαμόρφωση της ενεργειακής συμπεριφοράς του κτηρίου είναι ιδιαίτερα σημαντική. Στην περίπτωση που η επιθεώρηση αφορά σε κτίρια της 3ης και 4ης κατηγορίας, ο συντελεστής θερμοπερατότητας των κουφωμάτων λαμβάνεται ίσος με αυτόν που διατυπώνεται στη μελέτη ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου, αφού ο επιθεωρητής ελέγξει την ποσότητα και τον τύπο των κουφωμάτων που τοποθετήθηκαν στο κτήριο, λαμβάνοντας υπόψη τις επιμετρήσεις των κουφωμάτων, τα δελτία αποστολής των κουφωμάτων, καθώς και τα πιστοποιητικά που τα συνοδεύουν. Στην περίπτωση που αυτά δεν είναι αρκετά (π.χ. λόγω απώλειας των σχετικών δικαιολογητικών), ο επιθεωρητής θα πρέπει να εκτιμήσει το συντελεστή θερμοπερατότητας των κουφωμάτων αναλυτικά, με μεθοδολογίες της αναθεωρημένης τεχνικής οδηγίας «Θερμομονωτικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτηρίων». Για τον υπολογισμό του συντελεστή θερμοπερατότητας του κουφώματος θα πρέπει να προσδιοριστούν η επιφάνεια και ο συντελεστής θερμοπερατότητας του πλαισίου και του υαλοπίνακα ανάλογα με τον τύπο τους, καθώς και η γραμμική θερμογέφυρα που σχηματίζεται κατά μήκος της ένωσης της υάλωσης με το πλαίσιο. Ο συντελεστής θερμοπερατότητας μονoύ κουφώματος υπολογίζεται από τη σχέση: U_w = \frac{A_f \cdot U_f + A_g \cdot U_g + l_g \cdot \Psi_g}{A_f + A_g} \quad [3.2.] όπου: U_w \; [W/(m^2\cdot K)] \; \text{ο συντελεστής θερμοπερατότητας όλου του κουφώματος,}\\ U_f \; [W/(m^2\cdot K)] \; \text{ο συντελεστής θερμοπερατότητας του πλαισίου του κουφώματος,}\\ U_g \; [W/(m^2\cdot K)] \; \text{ο συντελεστής θερμοπερατότητας του υαλοπίνακα του κουφώματος (μονού, διπλού ή περισσότερων φύλλων),}\\ A_f \; [m^2] \; \text{η επιφάνεια του πλαισίου του κουφώματος,}\\ A_g \; [m^2] \; \text{η επιφάνεια του υαλοπίνακα του κουφώματος,}\\ l_g \; [m] \; \text{το μήκος της θερμογέφυρας του υαλοπίνακα του κουφώματος (περιμέτρου του υαλοπίνακα).} --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 72 [Page 72 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/72.png) - Ψψ [W/(m·K)] ο συντελεστής γραμμικής θερμοπερατότητας του υσολαπτικού του κουφώματος. Aw [m2] το εμβαδόν επιφανείας του κουφώματος (Aw = Af + Ag). Στην περίπτωση ύπαρξης επικείμενου ρολού σε ένα άνοιγμα, τότε ο συντελεστής θερμοπερατότητας του κουφώματος συνυπολογίζεται και η θερμοπερατότητα του κιβωτίου του ρολού με τον τρόπο που περιγράφεται στην ενότητα 3.2.3.4. 4.2.3.1. Συντελεστής θερμοπερατότητας υσολαπτικού Ο συντελεστής θερμοπερατότητας του υσολαπτικού αναφέρεται με ακρίβεια στο πιστοποιητικό που συνοδεύει το προϊόν και προέρχεται από τον κατασκευαστή του. Κατά την ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίων 3ης και 4ης κατηγορίας, ο μηχανικός πρέπει να βεβαιωθεί ότι το προϊόν που τοποθετήθηκε είναι ίδιο με αυτό που προβλέπεται στη μελέτη, αφενός ελέγχοντας τα δελτία αποστολής των κουφωμάτων και συγκρίνοντας τις ποσότητες με αυτές του προϊόντων από την καταγραφή των γεωμετρικών στοιχείων των ανοιγμάτων και αφετέρου πιστοποιώντας τον τύπο του με επί τόπου ελέγχους (π.χ. χρήση απλής εμβαδών για τη μέτρηση του πάχους των υσολαπτικών και της μεταξύ τους απόστασης, την ύπαρξη μεμβράνης χαμηλής εκπεμπτικότητας κ.λ.π.). Στην περίπτωση κτιρίων, των οποίων η οικοδομική άδεια εκδόθηκε πριν από την ημερομηνία ισχύος του Κ.Εν.Α.Κ. (κτίρια της 1ης και 2ης κατηγορίας) και ο υσολαπτικός που τοποθετήθηκε δεν συνοδεύεται από τα αντίστοιχα πιστοποιητικά ή δεν αναγράφονται οι θερμομονωτικές ιδιότητές του στον αποδεικτικό πίνακα των υσολαπτικών ο συντελεστής θερμοπερατότητας των υσολαπτικών λαμβάνεται από τον πίνακα 3.8. Πίνακας 3.8. Τιμές του συντελεστή θερμοπερατότητας του υσολαπτικού, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό του συντελεστή θερμοπερατότητας κουφωμάτων κατά την ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίων. | Τύπος υσολαπτικού | Uw [W/(m2·K)] | |-------------------|--------------| | Μονός υσολαπτικός | 5,70 | | Δίδυμος υσολαπτικός με διάκενο αέρα 6 mm | 3,30 | | Δίδυμος υσολαπτικός με διάκενο αέρα 12 mm | 2,80 | | Δίδυμος υσολαπτικός με διάκενο 6mm αέρα και με εφαρμογή μεμβράνης χαμηλής εκπεμπτικότητας (ε = 0,10) | 2,60 | | Δίδυμος υσολαπτικός με διάκενο 12mm αέρα και με εφαρμογή μεμβράνης χαμηλής εκπεμπτικότητας (ε = 0,10) | 1,80 | | Υαλοπίνακα | 3,50 | 4.2.3.2. Συντελεστής θερμοπερατότητας πλαισίου Ο συντελεστής θερμοπερατότητας του πλαισίου αναφέρεται στο πιστοποιητικό που συνοδεύει το προϊόν και προέρχεται από τον κατασκευαστή του. Κατά την ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίων της 3ης και 4ης κατηγορίας, ο επιθεωρητής πρέπει να βεβαιωθεί ότι το προϊόν που τοποθετήθηκε είναι ίδιο με αυτό που προβλέπεται στη μελέτη, αφενός ελέγχοντας τα δελτία αποστολής των κουφωμάτων και --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 73 [Page 73 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/73.png) - συγκρινόμενης της ποσότητας με αυτές που προκύπτουν από την καταγραφή των γεωμετρικών στοιχείων των ανοιγμάτων και αφετέρου εξακριβώνοντας τον τύπο του κουφώματος με επιτόπου έλεγχο. Στην περίπτωση κτιρίων των οποίων η οικοδομική τους άδεια εκδόθηκε πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του Κ.Εν.Α.Κ. (κτίρια της 1ης και 2ης κατηγορίας) και δεν είναι εφικτό να πιστοποιηθεί ο συντελεστής θερμοπερατότητας του πλαισίου, μπορεί να ληφθεί τιμή από τον πίνακα 3.9. Αναλυτικά: • Ο συντελεστής θερμοπερατότητας μεταλλικού πλαισίου χωρίς θερμοδιακοπή σε κάθε περίπτωση λαμβάνεται ίσος με 7,00 [W/(m²·K)]. • Ο συντελεστής θερμοπερατότητας μεταλλικού πλαισίου με θερμοδιακοπή, εφόσον διαπιστωθεί η ύπαρξή της, μπορεί να ληφθεί ίσος με: Ufr = 3,50 [W/(m²·K)] για θερμοδιακοπή μήκους 12 mm και Ufr = 2,80 [W/(m²·K)] για θερμοδιακοπή μήκους 24 mm. Στην περίπτωση που μπορεί να διαπιστωθεί η ύπαρξη θερμοδιακοπής αλλά όχι το μήκος της, αυτή λαμβάνεται ίση με 12 mm και άρα Ufr = 3,50 [W/(m²·K)]. • Ο συντελεστής θερμοπερατότητας συνθετικού πλαισίου προσδιορίζεται ακολουθώντας τη μεθοδολογία της αναθεωρημένης τεχνικής οδηγίας «Θερμομονωτικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων». Εναλλακτικά λαμβάνεται ίσος με 2,80 [W/(m²·K)]. • Ο συντελεστής θερμοπερατότητας ξύλινου πλαισίου προσδιορίζεται ακολουθώντας τη μεθοδολογία της αναθεωρημένης τεχνικής οδηγίας «Θερμομονωτικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων». Εναλλακτικά λαμβάνεται ίσος με 2,20 [W/(m²·K)]. Πίνακας 3.9. Τιμές του συντελεστή θερμοπερατότητας πλαισίου, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό του συντελεστή θερμοπερατότητας κουφωμάτων κατά την ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίων. | Τύπος πλαισίου | Ufr [W/(m²·K)] | |---------------------------------|-----------------| | Μεταλλικό πλαίσιο χωρίς θερμοδιακοπή | 7,00 | | Μεταλλικό πλαίσιο με θερμοδιακοπή 12 mm | 3,50 | | Μεταλλικό πλαίσιο με θερμοδιακοπή 24 mm | 2,80 | | Συνθετικό πλαίσιο | 2,80 | | Ξύλινο πλαίσιο | 2,20 | 4.2.3.3. Προσδιορισμός γραμμικής θερμοπερατότητας υαλοπινάκων Ψg Για τον προσδιορισμό της θερμοπερατότητας του κουφώματος είναι απαραίτητος ο προσδιορισμός της γραμμικής θερμοπερατότητας του εγγεγραμμένου κατά μήκος της συναρμογής της υάλωσης με το πλαίσιο. Στην περίπτωση κουφωμάτων που φέρουν μονωμένους υαλοπίνακες, ο συντελεστής γραμμικής θερμοπερατότητας Ψg ισούται με 0 (μήδεν). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 74 [Page 74 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/74.png) - • Στην περίπτωση κουφωμάτων με μεταλλικό πλαίσιο χωρίς θερμοδιακοπή και μονός ή διπλός υαλοπίνακας, χωρίς κάποια ειδική επίστρωση χαμηλής εκπομπής, η επίδραση της θερμογέφυρας στο συνολικό συντελεστή θερμοπερατότητας είναι μικρή και γι’ αυτό το λόγο γενικά μπορεί να αγνοηθεί. Γενικώς, ο συντελεστής γραμμικής θερμοπερατότητας υαλοπίνακας για συνήθεις τύπους αποστάτη λαμβάνεται από τον πίνακα 3.10. (ΕΝ ISO 10077-1:2006) ανάλογα με τον τύπο του πλαισίου και του υαλοπίνακα. Το μήκος της θερμογέφυρας ισούται με το μήκος της περιμέτρου της συναρμογής του υαλοπίνακα με το πλαίσιο. Πίνακας 3.10. Τυπικές τιμές γραμμικής θερμοπερατότητας στη συναρμογή πλαισίου-υαλοπίνακα για συνήθεις τύπους αποστάτη. | Τύπος πλαισίου | Γραμμική θερμοπερατότητα για διάφορους τύπους υαλοπινάκων Ψg [W/(m·K)] | | --- | --- | --- | | | Χωρίς επίστρωση χαμηλής εκπομπής | Με επίστρωση χαμηλής εκπομπής | | Μεταλλικό πλαίσιο χωρίς θερμοδιακοπή | 0,02 | 0,05 | | Μεταλλικό πλαίσιο με θερμοδιακοπή | 0,08 | 0,11 | | Συνθετικό πλαίσιο | 0,08 | 0,08 | | Ξύλινο πλαίσιο | 0,06 | 0,08 | 4.2.3.4. Αναλυτικός υπολογισμός του UW ενός μονoύ κουφώματος με επικείμενο ρολό Βάσει των παραπάνω ο συντελεστής θερμοπερατότητας ενός κουφώματος με μονό, διπλό ή τριπλό υαλοπίνακα επί ενιαίου πλαισίου (μονού κουφώματος) που περιλαμβάνει επικείμενο ρολό προκύπτει από τον τύπο: Uw = (Ag x Ug + Aj x Uj + ψg x Lg + ψj x Lj + ΔRb x Uf x Ab) / (Ag + Aj + ΔRb x Af + Ab) όπου Uw [W/(m²·K)] ο συντελεστής θερμοπερατότητας όλου του κουφώματος. Uj [W/(m²·K)] ο συντελεστής θερμοπερατότητας του πλαισίου του κουφώματος. Ug [W/(m²·K)] ο συντελεστής θερμοπερατότητας του υαλοπίνακα του κουφώματος (μονού, διπλού ή περισσότερων φύλλων). Uf [W/(m²·K)] ο συντελεστής θερμοπερατότητας του επικείμενου ρολού. Af [m²] το εμβαδό επιφάνειας του πλαισίου του κουφώματος. Ag [m²] το εμβαδό επιφάνειας του υαλοπίνακα του κουφώματος. Ab [m²] το εμβαδό επιφάνειας του επικείμενου ρολού του κουφώματος. Lj [m] το μήκος της θερμογέφυρας του υαλοπίνακα του κουφώματος (το μήκος συναρμογής πλαισίου - υαλοπίνακα, δηλαδή η περίμετρος του υαλοπίνακα). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 75 [Page 75 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/75.png) - Ψ_w [W/(m²·K)] ο συντελεστής γραμμικής θερμοπερατότητας του υαλοπίνακα του κουφώματος. Πίνακες τιμών - Η τιμή του συντελεστή θερμοπερατότητας (U_f) του πλαισίου λαμβάνεται από τον πίνακα 3.9 ανάλογα με το υλικό κατασκευής του. - Η τιμή του συντελεστή θερμοπερατότητας (U_g) του υαλοπίνακα λαμβάνεται από τον πίνακα 3.8 ή υπολογίζεται όπως ορίζεται στην αναθεωρημένη τεχνική οδηγία 20701-2. - Η τιμή του συντελεστή γραμμικής θερμοπερατότητας (Ψ_g) λαμβάνεται από τον πίνακα 3.10, που ορίζει τους τύπους των γραμμικών θερμογεφυρών. - Η τιμή του συντελεστή θερμοπερατότητας (U_se) του επικαλυμμένου ρολού λαμβάνει τιμές από τον πίνακα 3.11. Πίνακας 3.11. Τυπικές τιμές συντελεστή θερμοπερατότητας επικαλυμμένου ρολού. | Υλικό κουτιού | Συντελεστής θερμοπερατότητας U_se [W/(m²·K)] | |------------------------------------------|---------------------------------------------| | Μεταλλικό χωρίς θερμοδιακοπή | 7,0 | | Μεταλλικό με θερμοδιακοπή και θερμομόνωση| 2,0 | | Συνθετικό | 1,5 | 4.2.3.5. Υπολογισμός διορθωμένου συντελεστή θερμοπερατότητας κουφωμάτων U_w,biopre [W/(m²·K)] για χρήση εξωτερικών προστατευτικών φύλλων (ρολών / εξωφύλλων) Η χρήση ρολών/εξωφύλλων κατά τη διάρκεια της νύχτας ειδικά σε κτίρια κατοικίας είναι συνηθισμένη πρακτική και βελτιώνει σημαντικά την ενεργειακή συμπεριφορά των κουφωμάτων Ο διορθωμένος συντελεστής θερμοπερατότητας κουφωμάτων με ρολό ή εξώφυλλο U_w,corr προκύπτει από τον τύπο: U_{w,biopre} = U_w × (1 - f_rb) + U_{w,rb} × f_rb (3.4) όπου U_w,biopre [W/(m²·K)] ο διορθωμένος συντελεστής θερμοπερατότητας του κουφώματος με χρήση ρολού / εξωφύλλου U_{w,rb} [W/(m²·K)] ο συντελεστής θερμοπερατότητας του κουφώματος με το ρολό / εξώφυλλο σε κλειστή θέση, U_w [W/(m²·K)] ο συντελεστής θερμοπερατότητας του κουφώματος, f_rb (-) ο συντελεστής χρήσης του ρολού / εξωφύλλου. Ο συντελεστής χρήσης του ρολού / εξωφύλλου λαμβάνεται ίσος με 0,5. Ο συντελεστής θερμοπερατότητας κουφώματος με ρολό/εξώφυλλο σε κλειστή θέση προκύπτει από τον τύπο: --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 76 [Page 76 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/76.png) - U_{w,wrb} = \frac{1}{\frac{1}{U_w} + R_{Tb}} \quad [W/(m^2K)] \quad (3.5) όπου \(U_{w,wrb} [W/(m^2K)]\) ο συντελεστής θερμοπερατότητας του κουφώματος με τα εξωτερικά προστατευτικά φύλλα σε κλειστή θέση, \(U_w \ [W/(m^2K)]\) ο συντελεστής θερμοπερατότητας του κουφώματος, \(R_{Tb} \ [m^2K/W]\) η θερμική αντίσταση που προσφέρει η χρήση του εξωτερικού προστατευτικού φύλλου. Τιμές δίνονται στον πίνακα 3.12. Πίνακας 3.12 Η θερμική αντίσταση \(R_{Tb}\) που προσφέρει στο κούφωμα η χρήση εξωτερικού προστατευτικού φύλλου ανάλογα με το βαθμό αεροστεγανότητάς του. \begin{table} \begin{tabular}{|c|c|c|c|} \hline Φυλλαράκια & Χαμηλή & Μέση & Υψηλή \\ \hline Αλουμινίου & 0,09 & 0,12 & 0,15 \\ \hline Συνθετικά/Ξύλινα & 0,12 & 0,16 & 0,22 \\ \hline Συνθετικά με γέμισμα αερίου & 0,13 & 0,19 & 0,26 \\ \hline \end{tabular} \end{table} • Χαμηλή αεροστεγανότητα έχουν τα εξωτερικά προστατευτικά φύλλα σε κάθε περίπτωση που σε κλειτή θέση υπάρχουν οπές στα φυλλαράκια ή δημιουργούνται σχισμές στις ενώσεις τους. • Υψηλή αεροστεγανότητα έχουν τα εξωτερικά προστατευτικά φύλλα (ρολά)όταν περιμετρικά των θυρών δεν υπάρχουν οπές ή σχισμές και περιμετρικά υπάρχουν λάστιχα σφράγισης. • Μέση αεροστεγανότητα έχουν τα εξωτερικά προστατευτικά φύλλα σε όλες τις άλλες περιπτώσεις. Το κτίριο αναφοράς θεωρείται ότι διαθέτει κουφώματα χωρίς εξωτερικά προστατευτικά φύλλα (ρολά ή εξώφυλλα). 4.2.3.6. Τυπικές τιμές συντελεστή θερμοπερατότητας κουφωμάτων Για την αποτίμηση των υπολογισμών του ενεργειακού επιθεωρητή έχουν υπολογιστεί οι τιμές θερμοπερατότητας των συμπεριφορών κουφωμάτων που συναντώνται στο πηγαίο απόθεμα, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά την ενεργειακή επιθεώρηση. Στον πίνακα 3.13.α. δίνεται το εύρος τιμών των συντελεστών θερμοπερατότητας κουφωμάτων όταν δεν υπάρχουν εξωτερικά προστατευτικά φύλλα, που αντιστοιχεί σε συνδυασμό διαφόρων υαλοπινάκων και πλαισίων για διάφορα τυπολογικά πλαίσια επί του κουφώματος και ήδη θερμομόνωσης που συναντάται στη συναρμογή υαλοπινάκων και πλαισίων, στον πίνακα 3.13.β όταν υπάρχουν ρολά και στον πίνακα 3.13.γ όταν υπάρχουν εξώφυλλα. Το κτήριο αναφοράς θεωρείται ότι διαθέτει κουφώματα χωρίς εξωτερικά προστατευτικά φύλλα (ρολά ή εξώφυλλα). Ο επιθεωρητής καταγράφει και υπολογίζει το ποσοστό του πλαισίου και ανάλογα με τον τύπο του υλικού και του πλαισίου επιλέγει τον αντίστοιχο συντελεστή θερμοπερατότητας κουφώματος από τον πίνακα 3.13.α., 3.13.β και 3.13.γ όταν δεν υπάρχουν εξωτερικά προστατευτικά φύλλα, όταν υπάρχουν ρολά και όταν υπάρχουν εξώφυλλα αντίστοιχα. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 77 [Page 77 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/77.png) - Πίνακας 3.1.3α Τυπικές τιμές συντελεστή θερμοπερατότητας κουφωμάτων Uf [W/(m2·K)] χωρίς εξωτερικά προστατευτικά φύλλα. Τύπος πλαισίου | Ποσοστό πλαισίου Ff | Υαλοπίνακας μονός | Δίδυμος υαλοπίνακας με διάκενο αέρα 6 mm | Δίδυμος υαλοπίνακας με διάκενο αέρα 12 mm | Δίδυμος υαλοπίνακας με επίστρωση μεμβράνης χαμηλής εκπεμπτικότητας με διάκενο αέρα 6 mm | Δίδυμος υαλοπίνακας με επίστρωση μεμβράνης χαμηλής εκπεμπτικότητας με διάκενο αέρα12 mm [%] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] Μεταλλικό πλαίσιο χωρίς θερμοδιακοπή 20% | 6,0 | 4,1 | 3,7 | 3,6 | 3,0 30% | 6,1 | 4,5 | 4,1 | 4,0 | 3,5 40% | 6,2 | 4,8 | 4,5 | 4,4 | 4,0 Μεταλλικό πλαίσιο με θερμοδιακοπή 12 mm 20% | — | 3,6 | 3,2 | 3,1 | 2,6 30% | — | 3,5 | 3,2 | 3,1 | 2,7 40% | — | 3,5 | 3,2 | 3,0 | 2,8 Μεταλλικό πλαίσιο με θερμοδιακοπή 24 mm 20% | — | 3,4 | 3,0 | 3,0 | 2,3 30% | — | 3,3 | 3,0 | 2,9 | 2,4 40% | — | 3,2 | 3,0 | 2,9 | 2,4 Συνθετικό πλαίσιο 20% | — | 3,4 | 3,0 | 2,9 | 2,2 30% | — | 3,3 | 2,9 | 2,9 | 2,3 40% | — | 3,2 | 2,9 | 2,9 | 2,4 Ξύλινο πλαίσιο 20% | 5,0 | 3,2 | 2,9 | 2,7 | 2,1 30% | 4,7 | 3,1 | 2,8 | 2,6 | 2,1 40% | 4,3 | 3,0 | 2,7 | 2,6 | 2,1 Διπλό κούφωμα (ξύλινο) α 20% | 2,4 | — | — | — | — 30% | 2,3 | — | — | — | — 40% | 2,1 | — | — | — | — Διπλό κούφωμα (αλουμινίου ) α 20% | 3,9 | — | — | — | — 30% | 3,6 | — | — | — | — 40% | 3,3 | — | — | — | — Εξωτερικές πόρτες χωρίς υαλοπίνακες [W/(m2·K)] Υλικό | Σε επαφή με εξωτερικό αέρα | Σε επαφή με μη θερμαινόμενο χώρο Μέταλλο | 6,0 | 4,0 --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 78 [Page 78 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/78.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48677 Συνθετικό 3.5 2.7 Ξύλο 3.5 2.7 * Οι τιμές για τα διπλά ξύλινα κουφώματα ισχύουν και για τα δύο φύλλα του κουφώματος δεν παρουσιάζουν προβλήματα αεροπερατότητας. Σε αντίθετη περίπτωση ισχύουν οι τιμές του μόνου παραθύρου. Πίνακας 3.1.9: Τυπικές τιμές μέσου συντελεστή θερμοπερατότητας κουφωμάτων Uw [W/(m2·K)] με χρήση ρολών, ανεξαρτήτως της αεροστεγανότητας των ρολών. | Τύπος πλαισίου | Ποσοστό πλαισίου Ff | Υαλοπίνακας μονός | Διπλός υαλοπίνακας με διάκενο αέρα 6 mm | Διπλός υαλοπίνακας με διάκενο αέρα 12 mm | Διπλός υαλοπίνακας με επίστρωση μεμβράνης χαμηλής εκπεμτικότητας με διάκενο αέρα 6 mm | Διπλός υαλοπίνακας με επίστρωση μεμβράνης χαμηλής εκπεμτικότητας με διάκενο αέρα 12mm | | [%] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | | Μεταλλικό πλαίσιο χωρίς θερμοδιακοπή | 20% | 4.5 | 3.3 | 3.0 | 2.9 | 2.5 | | | 30% | 4.6 | 3.6 | 3.3 | 3.2 | 2.9 | | | 40% | 4.7 | 3.8 | 3.6 | 3.5 | 3.2 | | Μεταλλικό πλαίσιο με θερμοδιακοπή 12 mm | 20% | - | 2.9 | 2.7 | 2.6 | 2.2 | | | 30% | - | 2.9 | 2.7 | 2.6 | 2.3 | | | 40% | - | 2.9 | 2.7 | 2.5 | 2.4 | | Μεταλλικό πλαίσιο με θερμοδιακοπή 24 mm | 20% | - | 2.8 | 2.5 | 2.5 | 2.0 | | | 30% | - | 2.7 | 2.5 | 2.4 | 2.1 | | | 40% | - | 2.7 | 2.5 | 2.4 | 2.1 | | Συνθετικό πλαίσιο | 20% | - | 2.8 | 2.5 | 2.4 | 1.9 | | | 30% | 2.7 | 2.4 | 2.4 | 2.0 | | | 40% | 2.7 | 2.4 | 2.4 | 2.1 | | Ξύλινο πλαίσιο | 20% | 3.9 | 2.7 | 2.4 | 2.3 | 1.8 | | | 30% | 3.7 | 2.8 | 2.4 | 2.2 | 1.8 | | | 40% | 3.4 | 2.5 | 2.3 | 2.2 | 1.8 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 79 [Page 79 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/79.png) - Πίνακας 3.13γ Τυπικές τιμές μέσου συντελεστή θερμοπερατότητας κουφωμάτων Uw [W/(m2·K)] με χρήση με χρήση εξωφύλλων, διαφοράς της αεροστεγανότητάς τους. | Τύπος πλαισίου | Ποσοστό πλαισίου Ff | Υαλοπίνακας μονός | Διπλός υαλοπίνακας με διάκενο αέρα 6 mm | Διπλός υαλοπίνακας με διάκενο αέρα 12 mm | Διπλός υαλοπίνακας με επίστρωση μεμβράνης χαμηλής εκπεμπτικότητας με διάκενο αέρα 6 mm | Διπλός υαλοπίνακας με επίστρωση μεμβράνης χαμηλής εκπεμπτικότητας με διάκενο αέρα 12mm | |------------------------------------|---------------------|------------------|---------------------------------------|-----------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------------------| | | [%] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | [W/(m2·K)] | | Μεταλλικό πλαίσιο χωρίς θερμοδιακοπή | 20% | 4.9 | 3.5 | 3.2 | 3.2 | 2.7 | | | 30% | 5.0 | 3.9 | 3.5 | 3.5 | 3.1 | | | 40% | 5.1 | 4.1 | 3.9 | 3.8 | 3.5 | | Μεταλλικό πλαίσιο με θερμοδιακοπή 12 mm | 20% | - | 3.2 | 2.8 | 2.8 | 2.4 | | | 30% | - | 3.1 | 2.8 | 2.7 | 2.5 | | Μεταλλικό πλαίσιο με θερμοδιακοπή 24 mm | 20% | - | 3.0 | 2.7 | 2.7 | 2.1 | | | 30% | - | 2.9 | 2.7 | 2.6 | 2.2 | | Σύνθετο Πλαίσιο | 20% | - | 2.8 | 2.6 | 2.6 | 2.2 | | | 30% | - | 2.8 | 2.6 | 2.6 | 2.2 | | Σύνολο Πλαίσιο | 20% | 4.2 | 2.8 | 2.6 | 2.4 | 1.9 | | | 30% | 4.0 | 2.8 | 2.5 | 2.4 | 1.9 | | | 40% | 3.7 | 2.7 | 2.4 | 2.4 | 1.9 | 4.2.3.7. Διαφανή δομικά στοιχεία (κουφώματα) σε επαφή με μη θερμαινόμενους ή ηλιακούς χώρους Για τη μελέτη ενεργειακής απόδοσης ο συντελεστής θερμοπερατότητας του συνόλου (διαφανές δομικό στοιχείο), που είναι σε επαφή με μη θερμαινόμενο χώρο ή με προσαρτημένο θερμοκήπιο (ηλιακό χώρο) και ο επιμέρους συντελεστής προσδιορίζονται με βάση τη μεθοδολογία που αναλύεται στην αναθεωρημένη Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-2/2017 «Θερμοφυσικές ιδιότητες δομικών υλικών και έλεγχος της θερμομονωτικής επάρκειας των κτιρίων». Τα κουφώματα της θερμικής ζώνης, που είναι σε επαφή με μη θερμαινόμενο χώρο ή με προσαρτημένο θερμοκήπιο (ηλιακό χώρο), κατά τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου δεν λαμβάνονται ως αδιαβατικά, δηλαδή μεταξύ των χώρων αυτών και της θερμικής ζώνης υπάρχει συναλλαγή θερμότητας, μέσω των αντίστοιχων διαχωριστικών επιφανειών. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 80 [Page 80 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/80.png) - Κατά την ενεργειακή επιθεώρηση, ο προσδιορισμός του συντελεστή θερμοπερατότητας γίνεται σύμφωνα με όσα αναφέρονται στις ενότητες 3.2.3.1, 3.2.3.4. Ο συντελεστής διάχυσης της θερμοκρασίας προσδιορίζεται όπως και στη μελέτη ενεργειακής απόδοσης. Ειδικά για την επιθεώρηση κτηριακών μονάδων (π.χ. διαμερισμάτων), ισχύουν όσα αναφέρονται στην ενότητα 2.2. Συγκεκριμένα, κατά τη διαδικασία ενεργειακής επιθεώρησης κτηριακής μονάδας (π.χ. διαμερίσματος), το οποίο εφάπτεται με μη θερμαινόμενους χώρους (π.χ. κλιμακοστάσιο), για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου δεν απαιτείται η πλήρης περιγραφή του μη θερμαινόμενου χώρου και των διαχωριστικών επιφανειών μεταξύ θερμής ζώνης και μη θερμαινόμενου χώρου. Για όλα τα διαχωριστικά δομικά στοιχεία της κτηριακής μονάδας που εφάπτονται με τον μη θερμαινόμενο χώρο (οριζόντια, γιάντες προσόψεις κ.ά.) οι συντελεστές θερμοπερατότητας (U) λαμβάνεται μειωμένος κατά το ήμισυ του υπολογιζόμενου με βάση την πραγματική θέση του δομικού στοιχείου, δηλαδή σε επαφή με μη θερμαινόμενο χώρο. Επίσης γίνεται η παραδοχή πως όλα τα δομικά στοιχεία στις κτηριακές μονάδες που εφάπτονται με μη θερμαινόμενο χώρο έχουν πλήρη σκίαση (συναντέιες σκιάνες ίσον με 0) για χειμώνα και καλοκαίρι. 4.2.4. Η θερμοχωρητικότητα των δομικών στοιχείων Η εσωτερική θερμοχωρητικότητα θερμής ζώνης C_m [kJ/K] υπολογίζεται με βάση τη θερμοχωρητικότητα και την επιφάνεια των δομικών στοιχείων που περιέχουν τη θερμή ζώνη και βρίσκονται σε άμεση επαφή με τον εσωτερικό αέρα της ζώνης. Συγκεκριμένα, η εσωτερική θερμοχωρητικότητα θερμής ζώνης προκύπτει από την εφαρμογή της σχέσης: C_m = Σ (c_i * A_i) [3.6] όπου: C_m [kJ/K] η εσωτερική θερμοχωρητικότητα της θερμής ζώνης, A_i [m²] η εσωτερική επιφάνεια του δομικού στοιχείου, c_i [kJ/m²·K] η εσωτερική θερμοχωρητικότητα ανά μονάδα επιφάνειας του δομικού στοιχείου. Η εσωτερική θερμοχωρητικότητα προσδιορίζεται από τη θερμοχωρητικότητα των υλικών του δομικού στοιχείου που βρίσκονται μέχρι το «ενεργό» ενεργό βάθος του δομικού στοιχείου. Και το ενεργό βάθος ορίζεται ως η μικρότερη τιμή που αντιστοιχεί στην απόσταση από την επιφάνεια του δομικού στοιχείου προς τον εσωτερικό χώρο μέχρι τη θέση της θερμοχωρητικής απόσβεσης, ήτοι του πάχους του δομικού στοιχείου ή τα 10 cm. Κατά συνέπεια, σε περίπτωση εφαρμογής θερμομόνωσης στην εσωτερική επιφάνεια ενός δομικού στοιχείου, το οποίο εφάπτεται με τον εξωτερικό αέρα, το δομικό στοιχείο αυτό δεν λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της εσωτερικής θερμοχωρητικότητας της θερμής ζώνης. Η συγκεντρωτική θερμοχωρητικότητα (εκτός C_m) μιας θερμικής ζώνης ισούται με το άθροισμα της εσωτερικής θερμοχωρητικότητας της ζώνης προς τη μεικτή επιφάνεια της ζώνης A σε m², σύμφωνα με τη σχέση: c_m = C_m / A [3.7] Για τη μελέτη ενεργειακής απόδοσης και την ενεργειακή επιθεώρηση η συγκεντρωτική θερμοχωρητικότητα θερμής ζώνης πρέπει να υπολογίζεται με βάση τα παραπάνω ή, εναλλακτικά, να εκτιμηθεί προσεγγιστικά με βάση τον τύπο και τον τρόπο δόμησης του κτηρίου από τον πίνακα 3.14. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 81 [Page 81 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/81.png) - Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ. για το κτίριο αναφοράς η αντιληπτή θερμοχωρητικότητα κάθε θερμικής ζώνης λαμβάνεται ίση με 250 [kJ/(m²·K)] θερμαινόμενης επιφάνειας κτηρίου. Πίνακας 3.14. Αντιληπτή θερμοχωρητικότητα για τυπικές κατασκευές ανά m² δαπέδου. | Κατηγορία | Περιγραφή | Αντιληπτή θερμοχωρητικότητα [kJ/(m²·K)] | |-----------|-----------|-------------------------------------| | 1 | Ελαφριά κατασκευή με ξύλινο σκελετό και στοιχεία πλήρωσης από γυψοσανίδα ή ξύλο και εσωτερική θερμομόνωση σε όλα τα δομικά στοιχεία (τοιχοποιία, σκεπή, δάπεδο). | 80 | | 2 | Φέρων οργανισμός από ελαφρά μεταλλική κατασκευή, πλήρωση από υαλοπίνακες ή ελαφρά πετάσματα με θερμομόνωση. | 110 | | 3 | Φέρων οργανισμός από σκυρόδεμα, στοιχεία πλήρωσης από εξωτερικούς τοιχοποιίας ή γυψοσανίδα και απουσία ψευδοροφών. | 165 | | 4 | Φέρων οργανισμός με κατασκευαστικά στοιχεία λιθοδομής ή πληθοδομίας με συμπαγείς οπτοπλίνθους ή μωσαϊκόνθους και οροφή από στοιχεία από ξύλο. | 230 | | 5 | Φέρων οργανισμός από σκυρόδεμα και στοιχεία πλήρωσης από διάτρητες οπτοπλίνθους. | 280 | | 6 | Φέρων οργανισμός με κατασκευαστικά στοιχεία λιθοδομής ή πληθοδομίας με συμπαγείς οπτοπλίνθους ή μωσαϊκόνθους και οροφή από στοιχεία από σκυρόδεμα. | 300 | Οι τιμές των κατηγοριών 4, 5 και 6 του παραπάνω πίνακα ισχύουν στις περιπτώσεις που η θερμοχωρητική προστασία είτε αποσυνδέει είτε είναι τοποθετημένη προς την εξωτερική πλευρά των δομικών στοιχείων ή και στον πυρήνα των στοιχείων. Στην περίπτωση που η θερμοχωρητική προστασία είναι τοποθετημένη προς την εσωτερική πλευρά, η θερμοχωρητικότητα των δομικών στοιχείων τότε είναι αξιοσημείωτη και η αντιληπτή θερμοχωρητικότητα της θερμικής ζώνης εμπίπτει στην κατηγορία 3. 4.2.5. Συντελεστής απορρόφησης ηλιακής ακτινοβολίας Η ακτινοβολία που προσπίπτει σε μία διαφανή επιφάνεια μπορεί να ανακλαστεί ή να απορροφηθεί από αυτή. Το άθροισμα του ποσοστού της ηλιακής ακτινοβολίας που ανακλάται και του ποσοστού που απορροφάται από μια επιφάνεια ισούται με τη μονάδα: ρ + α = 1 όπου: ρ ο συντελεστής ανακλαστικότητας της επιφάνειας στην ηλιακή ακτινοβολία. α ο συντελεστής απορροφητικότητας της επιφάνειας στην ηλιακή ακτινοβολία. Τόσο η ανακλαστικότητα, όσο και η απορροφητικότητα στην ηλιακή ακτινοβολία ενός αδιαφανούς υλικού ή μιας επιφάνειας εξαρτώνται κυρίως από τη διαμόρφωση της τελικής επιφάνειας, δηλαδή από --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 82 [Page 82 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/82.png) - Το χρώμα και την υφή της. Η ανακλαστικότητα στιλπνών και λείων επιφανειών πλησιάζει προς τη μονάδα, ενώ η απορροφητικότητά τους είναι αντίστοιχα μειωμένη. Από την άλλη, σκούρες, ματ και τραχείες επιφάνειες εμφανίζουν υψηλή απορροφητικότητα και χαμηλή ανακλαστικότητα. Οι ιδιότητες αυτές των τελικών επιφανειών του κτιριακού κελύφους προσδιορίζουν ουσιαστικά τα ηλιακά κέρδη των εσωτερικών δομικών στοιχείων και μπορεί να έχουν σημαντικό ρόλο, κυρίως όταν οι επιφάνειες δέχονται μεγάλες ποσότητες ακτινοβολίας, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση των δωμάτων.\n\nΣτον πίνακα 3.15 που ακολουθεί δίνονται τυπικές τιμές ανακλαστικότητας και απορροφητικότητας για διάφορες επιφάνειες που συναντώνται ως τελικές επιστρώσεις των κατασκευών και ορίζονται δομικών στοιχείων του περιβλήματος. Στην περίπτωση χρήσης υφιστάμενων υλικών, ο μελετητής ή ο επιθεωρητής μπορεί να λάβει υπόψη στον υπολογισμό διαφορετικές τιμές για την ανακλαστικότητα ή την απορροφητικότητα των υλικών της τελικής επιστρώσης, αρκεί η μελέτη του να συνοδεύεται από το αντίστοιχο πιστοποιητικό από διαπιστευμένα εργαστήρια της Ελλάδας ή του εξωτερικού.\n\nΟι τιμές της απορροφητικότητας του πίνακα 3.15, θα πρέπει να πολλαπλασιάζονται επί ένα μειωτικό συντελεστή 0,5, όταν το δομικό στοιχείο διαμορφώνεται ως υλικό αεριζόμενου.\n\nΠίνακας 3.15. Τυπικές τιμές ανακλαστικότητας και απορροφητικότητας στην ηλιακή ακτινοβολία.\n\n| Περιγραφή επιφάνειας | Ανακλαστικότητα | Απορροφητικότητα |\n|----------------------|-----------------|------------------|\n| Κατακόρυφα δομικά στοιχεία | | |\n| Επίχρισμα λευκό, λεία επιφάνεια (ασπαλάκωτο) | 0,70 | 0,30 |\n| Επίχρισμα ανοχρωμάτο (π.χ. ανοιχτό γκρι, μπλε, κίτρινο, ροζ ή γαλάζιο) | 0,60 | 0,40 |\n| Επίχρισμα μέτριας αποχρώσης (π.χ. γκρι, μπλε, σκούρο άχρα, σομόν) | 0,40 | 0,60 |\n| Επίχρισμα σκουρόχρωμο (π.χ. σκούρο λαδί, καφέ, γκρι) | 0,20 | 0,80 |\n| Εμφάνιση οπτοπλινθοδομή ή λιθοδομή | 0,20 | 0,80 |\n| Εμφάνιση ανοχρωμάτου οπτοπλινθοδομή ή λιθοδομή | 0,40 | 0,60 |\n| Σπάνιες μεταλλικές επιφάνειες (π.χ. φύλλα αλουμινίου) | 0,80 | 0,20 |\n| Αδιαφανές τμήμα υάλινης πρόσοψης (π.χ. πάνελ με επικάλυψη γυαλιού) | 0,40 | 0,60 |\n| Φυτεμένη όψη (με καλλωπιστικά φυτά) | 0,30 | 0,70 |\n| Οριζόντια δομικά στοιχεία (οροφές) | | |\n| Κόκκινο κεραμίδι | 0,40 | 0,60 |\n| Πολύ σκούρες επιστρώσεις στεγών ή δωμάτων (ασφαλτόπανα) | 0,10 | 0,90 |\n| Σκούρες επιστρώσεις στεγών ή δωμάτων (π.χ. επικάλυψη με ασφαλτόπλακες, ασφαλικά κεραμίδια) | 0,10 | 0,90 |\n| Ανοιχτόχρωμες επιστρώσεις στεγών ή δωμάτων (π.χ. επικάλυψη με πλάκες πεζοδρομίου, ασφαλτικά με ασφαλτικά κεραμίδια) | 0,35 | 0,80 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 83 [Page 83 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/83.png) - Συντελεστής εκπομπής Χαλύβδινη ψηφίδα Στιλπνές μεταλλικές επιφάνειες (π.χ. ανοξείδωτες μεμβράνες) 0,80 0,20 Γραφίτη 0,70 0,30 Φυτεμένο δώμα 0,30 0,70 Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ. για το κτήριο αναφοράς, η απορροφητικότητα των εξωτερικών του επιφανειών λαμβάνεται ίση με 0,40 για τα κατακόρυφα δομικά στοιχεία, 0,40 για τα δώματα και 0,60 για επικλινείς στέγες. 4.2.6. Συντελεστές εκπομπής στη θερμική ακτινοβολία Ένα ποσοστό της ηλιακής ακτινοβολίας που έχει απορροφηθεί από μία εξωτερική επιφάνεια εκπέμπεται προς το περιβάλλον με τη μορφή θερμικής ακτινοβολίας. Η ικανότητα εκπομπής της θερμικής ακτινοβολίας διαφοροποιείται ανάλογα με το υλικό και τη διαμόρφωση της τελικής του επιφάνειας. Για τα περισσότερα δομικά υλικά ο συντελεστής εκπομπής (εκπεμπτικότητα) κυμαίνεται μεταξύ 0,80 και 0,90. Χαμηλές τιμές του συντελεστή εκπομπής των εξωτερικών επιφανειών του κελύφους συναντώνται σε στιλπνές επιφάνειες από μέταλλο (αλουμίνιο, ανοξείδωτο ή καθρεφτιστό). Για τη μελέτη ενεργειακής απόδοσης και την ενεργειακή επιθεώρηση ο συντελεστής εκπομπής σε θερμική ακτινοβολία ε μπορεί να ληφθεί από τον πίνακα 3.16. Στην περίπτωση που η τελική επιφάνεια διαφοροποιείται με κάποιο ειδικό υλικό (π.χ. ανακλαστική μεταλλική φύλλα κ.λ.π.) ο εκπεμπτής ή ο επιθεωρητής λαμβάνει υπόψη αυτού του υπολογισμούς ή την τιμή του συντελεστή εκπομπής του συγκεκριμένου υλικού που έχει προσδιοριστεί από διαπιστευμένο ή ανεξάρτητο εργαστήριο. Οι τιμές της εκπεμπτικότητας του πίνακα 3.16. θα πρέπει να πολλαπλασιάζονται επί έναν μειωτικό συντελεστή 0,5, όταν το δομικό στοιχείο διαφοροποιείται με διπλεξού υαλοπέτασμα. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ. για το κτήριο αναφοράς ο συντελεστής εκπομπής θερμικής ακτινοβολίας για τις εξωτερικές επιφάνειες του κτηρίου αναφοράς λαμβάνεται ίσο με 0,80. Πίνακας 3.16. Τιμές του συντελεστή εκπομπής (εκπεμπτικότητα) θερμικής ακτινοβολίας. Περιγραφή επιφάνειας Συντελεστής εκπομπής Συνηθές δομικό υλικό 0,80 Γυαλί 0,90 Στιλπνές μεταλλικές επιφάνειες 0,20 Γραφίτη 0,30 Φυτεμένο δώμα ή φυτεμένο δώμα με αειθαλή φυτά 0,80 4.2.7. Συντελεστής ηλιακού θερμικού κέρδους υαλοπινάκων και κουφωμάτων Ο συντελεστής ηλιακού θερμικού κέρδους του κουφώματος g, εκφράζει τη ποσοστιαία τιμή του λόγου της ηλιακής ακτινοβολίας που περνά από την επιφάνεια του κουφώματος προς την ηλιακή ακτινοβολία. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 84 [Page 84 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/84.png) - που προσπίπτει σε αυτό. Η τιμή του εξαρτάται από το είδος του υαλοπίνακα και το ποσοστό του πλαισίου επί του κουφώματος. Η ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας που απορροφάται από το πλαίσιο και μεταδίδεται με τη μορφή θερμότητας στο εσωτερικό είναι πολύ μικρή συγκριτικά με αυτήν που διέρχεται από το διαφανές τμήμα του κουφώματος και γι’ αυτό αγνοείται. Ο συντελεστής ηλιακού θερμικού κέρδους g, υπολογίζεται από τη σχέση 3.9. Επειδή, όπως αναφέρθηκε, η τιμή του gο εξαρτάται από το ποσοστό του πλαισίου θα πρέπει να υπολογίζεται για κάθε τύπο κουφώματος ξεχωριστά.\n\n g = gο(1-Ff)=0,9 gο(1-Ff) [3.9]\n\n όπου: Ff, το ποσοστό πλαισίου στο κούφωμα,\n\n gο \n ο συντελεστής ηλιακού θερμικού κέρδους του υαλοπίνακα.\n\n g \n ο συντελεστής ηλιακού κέρδους σε κάθετη πρόπτωση ηλιακής ακτινοβολίας\n\nΟ συντελεστής ηλιακού θερμικού κέρδους του υαλοπίνακα (gο), εκφράζει τη μέση τιμή του λόγου της ηλιακής ακτινοβολίας που περνά από την επιφάνεια του υαλοπίνακα προς την ηλιακή ακτινοβολία που προσπίπτει σ’ αυτό και λαμβάνεται ίση με το 90% του συντελεστή ηλιακού κέρδους g σε κάθετη πρόπτωση ηλιακής ακτινοβολίας. Όταν η τιμή g δεν πιστοποιείται από τον κατασκευαστή του υαλοπίνακα μπορεί να ληφθεί από τον πίνακα 3.17.\n\nΠίνακας 3.17. Τυπικές τιμές της συνολικής διαπερατότητας ηλιακής ακτινοβολίας σε κάθετη πρόπτωση και της μέσης διαπερατότητας gο για διάφορους τύπους υαλοπινάκων.\n\n| Τύπος υαλοπίνακα | g | gο |\n|-------------------|----|-----|\n| Μονός υαλοπίνακας | 0,85 | 0,77 |\n| Διπλός υαλοπίνακας | 0,75 | 0,68 |\n| Διπλός υαλοπίνακας, με επιλεκτική, χαμηλής εκπομπής επίστρωση | 0,67 | 0,60 |\n| Διπλό παράθυρο | 0,75 | 0,68 |\n| Υαλοπέτασμα | 0,30 | 0,27 |\n\nΚατά την ενεργειακή επιθεώρηση κτηρίου:\n\n• Όταν υπάρχει μελέτη κλιματισμού, η τιμή του συντελεστή ηλιακού κέρδους g σε κάθετη πρόπτωση ηλιακής ακτινοβολίας λαμβάνεται από τη μελέτη.\n\n• Στην περίπτωση έγχρωμων ή ανακλαστικών υαλοπινάκων και όταν η εύρεση επιπλέον στοιχείων σχετικά με τις ιδιότητες τους είναι αδύνατη, ο συντελεστής ηλιακών κερδών θα λαμβάνεται ίσος με g = 0.50.\n\n• Στην περίπτωση αδιαφανών υαλοπινάκων ο συντελεστής ηλιακών κερδών g θεωρείται 0.\n\n• Όταν δεν υπάρχει από τη μελέτη ο συντελεστής διαπερατότητας ηλιακής ακτινοβολίας κουφώματος, τότε λαμβάνονται οι συντελεστές του πίνακα 3.18, της συνολικής διαπερατότητας ηλιακής ακτινοβολίας κουφώματος, ανάλογα με το ποσοστό του πλαισίου και τον τύπο του υαλοπίνακα. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 85 [Page 85 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/85.png) - Πίνακας 3.18. Τυπικές τιμές της συνολικής διαπερατότητας ραγών ακτινοβολίας κουφωμάτων. Τύπος υαλοπίνακα | Ποσοστό πλαισίου Ff 10% | 20% | 30% | 40% | 50% Μονός υαλοπίνακας | 0,69 | 0,62 | 0,54 | 0,46 | 0,39 Διπλός υαλοπίνακας | 0,61 | 0,54 | 0,48 | 0,41 | 0,34 Διπλός υαλοπίνακας, χαμηλής εκπομπής εκτεταμένη επιπλατύνση | 0,61 | 0,54 | 0,48 | 0,41 | 0,34 Διπλός υαλοπίνακας, χαμηλής εκπομπής εκτεταμένη επιπλατύνση και εσωτερική επίστρωση | 0,54 | 0,48 | 0,42 | 0,36 | 0,30 Διπλό παράθυρο | 0,61 | 0,54 | 0,48 | 0,41 | 0,34 Εγκαρσίως ή ανακλαστικός υαλοπίνακας χωρίς δυνατότητα διέλευσης των ιδιοτήτων του | 0,41 | 0,36 | 0,32 | 0,27 | 0,23 Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ. για το κτίριο αναφοράς ο συντελεστής διαπερατότητας των υαλοπινάκων στην ηλιακή ακτινοβολία είναι g = 0,76, για κάθετη πρόπτωση. Η μέση διαπερατότητα gγ, του υαλοπίνακα θα είναι 0,9g0,76=0,68. Για το κτίριο αναφοράς λαμβάνεται ποσοστό πλαισίου 20%, οπότε η συνολική διαπερατότητα του κουφώματος θα λαμβάνεται 0,55 [gγ+(1-gγ)0,68·(1-0,20)=0,55]. 4.3. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΣΚΙΑΣΗΣ Τα δομικά στοιχεία ενός κτιρίου μπορεί να σκιάζονται εξωτερικά λόγω ύπαρξης εξωτερικών εμποδίων αλλά και στοιχείων του ίδιου του κτιρίου, όπως προστεγάσματα, πτερύγια σκίασης ή ακόμη και τμήματα της κατασκευής (π.χ. εξοχές). Τα εξωτερικά σκίαστρα (κουρτίνες, πτερύγια) των ανοιγμάτων και τα εξωτερικά παραθυρόφυλλα, τα οποία επίσης δεν θεωρούνται σταθερά σκίαστρα, δεν λαμβάνονται υπόψη. Η μέτρηση της ηλιακής ακτινοβολίας λαμβάνεται υπόψη στους υπολογισμούς, είτε πρόκειται για μέτρηση ενεργειακής απόδοσης ενός νέου ή ριζικώς ανακαινιζόμενου κτιρίου είτε για την ενεργειακή επιθεώρηση, με τη χρήση τριών ανεξάρτητων μεταξύ του συντελεστών σκίασης. Οι συντελεστές σκίασης, καθορίζονται ανάλογα με το είδος των σκιάστρων (οριζόντια, πλαισιακά εξωτερικά εμπόδια και σκίαστρα) και την γεωμετρία τους. Επειδή ανάλογα με την εποχή οι συντελεστές σκίασης αλλάζουν, καθορίζονται για κάθε εξωτερική επιφάνεια με ορισμένο προσανατολισμό, οι αντίστοιχοι μέσοι συντελεστές σκίασης, όπως για τη χειμερινή περίοδο και για την θερινή περίοδο, ανάλογα με το είδος σκίαστρων. Στην περίπτωση τυχόν ύπαρξης προθέμβολου και εξωτερικού σκιάστρου η σκίαση λόγω προθέμβολου αγνοείται. Ο συνολικός συντελεστής σκίασης υπολογίζεται από το γινόμενο των τριών συντελεστών σκίασης: tο συντελεστή σκίασης από στοιχεία του περιβάλλοντος χώρου (γεινιάζοντα κτίρια κ.τ.λ.), Fes. το συντελεστή σκίασης από οριζόντιο προθέμβολο ή εξωτερικό σκίαστρο, Fex. το συντελεστή σκίασης από πλαισιακό εμπόδιο, Fin. Fsh = Fes × Fex × Fin [3.10.1] Τονίζεται ότι όλοι οι συντελεστές είναι μειωτικοί λαμβάνοντας τιμή ίση με την μονάδα (1), όταν δεν υπάρχει καθόλου σκίαση και ίση με μηδέν (0) για πλήρη σκίαση. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 86 [Page 86 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/86.png) - Στην περίπτωση καλά θερμομονωμένων κτιρίων τα ηλιακά θερμικά κέρδη από τα κατακόρυφα δομικά στοιχεία είναι περιορισμένα. Για λόγους απλοποίησης κατά τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης κτιρίου ο συνολικός συντελεστής σκίασης F_s για τα κατακόρυφα αδιαφανή δομικά στοιχεία που έχουν συντελεστή θερμοπερατότητας μικρότερο από 0,6 [W/(m²·K)], δύναται να θεωρηθεί ίσος με 0,9.\n\nΣτην περίπτωση διαμόρφωσης φυτεμένης δώμας τα ηλιακά θερμικά κέρδη από τα κατακόρυφα δομικά στοιχεία είναι ακόμη περισσότερο περιορισμένα. Γι’αυτό το λόγο ο συνολικός συντελεστής σκίασης του κατακόρυφου δομικού στοιχείου που διαμορφώνεται ως φυτεμένο (με εδαφική υφή) θα λαμβάνεται ίσος με το μέσο συντελεστή σκίασης του ίδιου δομικού στοιχείου, εάν δεν ήταν φυτεμένο, πολλαπλασιασμένος με ένα μειωτικό συντελεστή 0,5.\n\nΟι συντελεστές σκίασης για τις οριζόντιες ή κεκλιμένες εξωτερικές επιφάνειες (π.χ. δώματα ή στέγες), καθώς και τα τυφλωμένα ανοίγματα (π.χ. ανοίγματα), εξαρτώνται από τη μορφολογία του περιβάλλοντος χώρου (φυτικά ή τεχνητά εμπόδια) και τις εγκαταστάσεις που υπάρχουν πάνω στις επιφάνειες, όπως η απόληξη καμινάδων, οι ηλιακοί συλλέκτες, τα τεχνικά συστήματα κλιματισμού κ.ά. Για λόγους απλοποίησης κατά τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης κτιρίου ο μέσος συντελεστής σκίασης οριζόντιων δομικών στοιχείων λαμβάνεται ίσος με 0,9, ανεξαρτήτως του βαθμού σκίασης των οριζόντιων επιφανειών, υπό την προϋπόθεση ότι ο συντελεστής θερμοπερατότητας των δομικών στοιχείων είναι μικρότερος από 0,6 [W/(m²·K)].\n\nΌταν ο συντελεστής θερμοπερατότητας των οριζόντιων δομικών στοιχείων είναι μεγαλύτερος από 0,6 [W/(m²·K)] ο μελετητής ή ο επιθεωρητής θα πρέπει να εκτιμήσει το βαθμό σκίασης του οριζόντιου δομικού στοιχείου. Στην περίπτωση που το οριζόντιο δομικό στοιχείο δεν σκιάζεται από φυσικά, τεχνητά εμπόδια ή εγκαταστάσεις, ο μέσος συντελεστής σκίασης παίρνει τη μέγιστη τιμή του (1,0) τόσο για τη χειμερινή όσο και τη θερινή περίοδο. Η εκάστοτε τιμή του μέσου συντελεστή σκίασης του οριζόντιου δομικού στοιχείου πλην σκιασμένων από την άμεση ηλιακή ακτινοβολία, είναι 0,3. Στην περίπτωση της μερικής σκίασης, π.χ. όταν πρέπει η ηλιακή ακτινοβολία στο οριζόντιο δομικό στοιχείο να σκιάζεται λόγω εγκαταστάσεων, ο μέσος συντελεστής σκίασης του οριζόντιου δομικού στοιχείου μπορεί να ληφθεί ίσος με 0,6.\n\nΟι μέσοι συντελεστές σκίασης για επιφάνειες που διαμορφώνονται ως φυτεμένα δώματα (οριζόντια επιφάνεια) ή φυτεμένες στέγες (κεκλιμένη επιφάνεια) θα λαμβάνονται ίσοι με αυτό ενός φυτεμένου δώματος ή στέγης (δηλαδή χωρίς το φυτεμένο τμήμα) πολλαπλασιασμένος με ένα μειωτικό συντελεστή 0,5.\n\n4.3.1. Συντελεστές σκίασης κτιρίου αναφοράς\n\nΣύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ., τα κατακόρυφα ανοίγματα του κτιρίου αναφοράς διαθέτουν τα απαραίτητα σταθερά εξωτερικά οριζόντια ή πλευρικά σκίαστρα (προβολές, εξωτερικές περσίδες, τέντες, μπαντζάκια κ.ά.), λόγω των οποίων ο μέσος συντελεστής σκίασης τους (F_s,οικ=F_s,πιν) κατά τη θερμή περίοδο είναι: \n\n•\t0,70 για τις νότιες όψεις και\n•\t0,75 για τις όψεις με δυτικά και ανατολικά προσανατολισμό.\n\nΓια τους ενδιάμεσους προσανατολισμούς ισχύουν οι συντελεστές: \n\n•\t0,80 για βορειοανατολικά και βορειοδυτικά,\n•\t0,73 για νοτιοανατολικά και νοτιοδυτικά. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 87 [Page 87 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/87.png) - 1.00 για βρέξιμο. Για τη χειμερινή περίοδο ο μέσος συντελεστής σκίασης των ανοιγμάτων (F_w,sc,F_w) του κτιρίου αναφοράς λαμβάνεται ίσος με τον καθοριζόμενο στο εξεταζόμενο κτίριο και προκύπτει ανάλογα με τον τύπο σκίαστρων και όπως καθορίζεται στις ενότητες που ακολουθούν. Για ανοίγματα σε οριζόντια ή κεκλιμένη επιφάνεια (δωμάτιο ή στέγαστρο) ο μέσος συντελεστής σκίασης θα είναι 1 (χωρίς σκίαση), τόσο κατά τη θερινή, όσο και κατά τη χειμερινή περίοδο. Ο μέσος συντελεστής σκίασης (από οριζόντια ή πλευρικά σκίαστρα, F_w,sc,F_w) του κτιρίου αναφοράς των διαφανών κατασκευών επιφανειών του κτιρίου αναφοράς, τόσο κατά τη θερινή, όσο και κατά τη χειμερινή περίοδο, καθορίζεται σε 0.90, σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ. Ο μέσος συντελεστής σκίασης των διαφανών οριζόντιων ή κεκλιμένων επιφανειών του κτιρίου αναφοράς (δωμάτια ή στέγαστρα), τόσο κατά τη θερινή, όσο και κατά τη χειμερινή περίοδο, ορίζεται σε 1. Η σκίαση του κτιρίου αναφοράς λόγω εξωτερικών εμποδίων (κτιρίων, ανάγλυφου του εδάφους κ.λ.), δηλαδή ο συντελεστής σκίασης ορίζεται, F_wατ. τόσο κατά τη θερινή, όσο και κατά τη χειμερινή περίοδο, λαμβάνεται ίσος με τον καθοριζόμενο στο εξεταζόμενο κτίριο για όλα τα δομικά στοιχεία (οριζόντια ή κατακόρυφα, διαφανή ή αδιαφανή). 4.3.2. Συντελεστής σκίασης ορίζονται F_shα. Αυτός ο συντελεστής προσδιορίζει τη σκίαση που προκύπτει στις επιφάνειες του κτιρίου από την ύπαρξη φυσικών εμποδίων (π.χ. λόφων) ή τεχνητών (π.χ. υψηλών κτιρίων). Όταν ο ορίζοντας είναι ελεύθερος ο συντελεστής ισούται με τη μονάδα (F_shα=1), ενώ για πλήρη σκίαση παίρνει την τιμή μηδέν (F_shα=0). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 88 [Page 88 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/88.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48687 Σχήμα 3.3. Γραφική απεικόνιση της γωνίας θέασης α που σχηματίζουν τα εμπόδια για τον υπολογισμό της σκίασης που προκαλούν τα ένα κατακόρυφο αδιαφανές δομικό στοιχείο και σε ένα διαφανές δομικό στοιχείο (θέρμη ή παράθυρο). Πίνακας 3.19. Συντελεστής σκίασης από ορίζοντα F_hor | Γωνία α | Περίοδος | Προσανατολισμός επιφάνειας | |---------|-----------|----------------------------| | | | N | ΝΑ και ΝΔ | Α και Δ | ΒΑ και ΒΔ | Β | | 0° | θέρμανσης | 1.00| 1.00 | 1.00 | 1.00 | 1.00| | | ψύξης | 1.00| 1.00 | 1.00 | 1.00 | 1.00| | 5° | θέρμανσης | 0.98| 0.97 | 0.96 | 0.98 | 1.00| | | ψύξης | 1.00| 0.98 | 0.97 | 0.96 | 0.96| | 10° | θέρμανσης | 0.96| 0.95 | 0.93 | 0.95 | 1.00| | | ψύξης | 1.00| 0.97 | 0.94 | 0.92 | 0.92| | 15° | θέρμανσης | 0.91| 0.89 | 0.86 | 0.92 | 1.00| --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 89 [Page 89 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/89.png) - Για τον προσδιορισμό του συντελεστή σκίασης οριζόντιας και επιφάνειας είναι απαραίτητος ο υπολογισμός της γωνίας θέασης α του εμποδίου (σχήμα 3.3.). Ο υπολογισμός γίνεται ανά προσανατολισμό και ανά δομικό στοιχείο του κτηρίου ή της εξεταζόμενης ζώνης. Κατά παραδοχή, είναι δυνατός ο υπολογισμός μίας ενιαίας τιμής για το συντελεστή σκίασης οριζόντιας για τα αδιαφανή στοιχεία του κτηρίου μιας όψης (με ίδιο προσανατολισμό). Σ’ αυτή την περίπτωση η γωνία θέασης α ορίζεται ως η γωνία που σχηματίζεται από το οριζόντιο επίπεδο που διέρχεται από το μέσο της εξεταζόμενης όψης και της ευθείας που ενώνει το μέσο της κατακόρυφης επιφάνειας με την ανώτερη παραλία του εμποδίου (σχήμα 3.3.). Αντίθετα, η τιμή της γωνίας θέασης α πρέπει να υπολογίζεται για κάθε διαφανές στοιχείο ξεχωριστά και αντιστοιχεί στη γωνία που σχηματίζεται μεταξύ του οριζόντιου επιπέδου που διέρχεται από το μέσο του ανοίγματος και της ευθείας που ενώνει το κέντρο του ανοίγματος με την άνω παραλία του εμποδίου (σχήμα 3.3.). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 90 [Page 90 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/90.png) - Στην περίπτωση ύπαρξης πολλών φυσικών ή τεχνητών εμποδίων με διαφορετικό ύψος, τότε ως ανώτερη γραμμή εμποδίου λαμβάνεται το μέσο ύψος όλων των εμποδίων που εκτείνονται σε μήκος όσο καταλαμβάνει η εκάστοτε όψη του κτιρίου, σταθμισμένο με το αντίστοιχο μήκος καθενός εμποδίου. Ομοίως, σε περίπτωση που τα απέναντι εμπόδια βρίσκονται σε διαφορετική απόσταση από την εξεταζόμενη όψη, τότε ο υπολογισμός της γωνίας θέασης των εμποδίων θα γίνεται με βάση τη μέση απόσταση όλων των εμποδίων που εκτείνονται σε μήκος όσο καταλαμβάνει η εξεταζόμενη όψη, σταθμισμένη με το αντίστοιχο μήκος κάθε εμποδίου.\nΗ τιμή του συντελεστή σκίασης ορίζονται τόσο για την περίοδο θέρμανσης, όσο και για την περίοδο ψύξης προκύπτει από τον πίνακα 3.19, ανάλογα με τη γωνία θέασης του εμποδίου (υφίσταται από 10° έως 70°) και τον προσανατολισμό της επιφάνειας. Τιμές για ενδιάμεσες γωνίες εμποδίου και ενδιάμεσους προσανατολισμούς θα λαμβάνονται με χρήση γραμμικής παρεμβολής.\n4.3.3. Συντελεστής σκίασης από προβόλους Fsc\nΟ συντελεστής σκίασης οριζόντιων προεξοχών (Fsc) προσομοιάζει τη σκίαση των επιφανειών του κτιρίου λόγω οριζόντιων προεξοχών (εξωστών, προστεγασμάτων, υπερθύρων ανοιγμάτων). Στην περίπτωση που δεν υπάρχει οριζόντια προεξοχή ο συντελεστής ισούται με την μονάδα (Fsc = 1), ενώ όταν η σκίαση είναι πλήρης ο συντελεστής γίνεται ίσος με μηδέν (Fsc = 0).\n\nΣχήμα 3.4. Γραφική απεικόνιση της γωνίας β, που σχηματίζει πρόβολος με την κατακόρυφη επιφάνεια, για τον υπολογισμό της σκίασης που προκαλεί σε ένα κατακόρυφο αδιαφανές δομικό στοιχείο και σε ένα διαφανές δομικό στοιχείο (θύρας ή παραθύρου).\nΓια την εκτίμηση του συντελεστή σκίασης από προβόλους είναι απαραίτητος ο υπολογισμός της γωνίας β του προβόλου. Ο υπολογισμός γίνεται ανά προσανατολισμό και ανά δομικό στοιχείο του κτιρίου ή της εξεταζόμενης ζώνης.\nΚατά παράδειγμα, είναι δυνατός ο υπολογισμός μιας ενιαίας τιμής για το συντελεστή σκίασης προβόλου για τα αδιαφανή στοιχεία του κτιρίου μιας όψης (με ίδιο προσανατολισμό). Σ’ αυτήν την περίπτωση η γωνία β αντιστοιχεί στη γωνία που σχηματίζεται από το κατακόρυφο επίπεδο της εξεταζόμενης όψης και της ευθείας που ενώνει το μέσο της όψης με το πέρας του προβόλου (σχήμα 3.4.).\n\nΠίνακας 3.20. Συντελεστής σκίασης από οριζόντιους προβόλους Fsc.\n\n| Γωνία β | Περίοδος | Προσανατολισμός επιφάνειας |\n| --- | --- | --- |\n| 0° | Θέρμανσης | N | NA και ΝοΑ | Α και Δ | ΒΑ και ΒΔ | Β |\n| --- | 1.00 | 1.00 | 1.00 | 1.00 | 1.00 | 1.00 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 91 [Page 91 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/91.png) - 48690 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 5° 10° 15° 20° 25° 30° 35° 40° 45° 50° 55° 60° 65° 70° 80° Ύψωσης 1.00 1.00 1.00 1.00 1.00 1.00 Θέμανσης 0.97 0.97 0.97 0.97 0.97 0.96 Ύψωσης 0.95 0.96 0.98 0.97 0.97 10° Ύψωσης 0.94 0.94 0.94 0.93 0.92 Θέμανσης 0.89 0.91 0.93 0.93 0.94 15° Ύψωσης 0.91 0.91 0.91 0.90 0.89 Θέμανσης 0.84 0.86 0.89 0.90 0.90 20° Ύψωσης 0.87 0.88 0.88 0.86 0.85 Θέμανσης 0.78 0.82 0.85 0.87 0.87 25° Ύψωσης 0.84 0.84 0.85 0.83 0.81 Θέμανσης 0.73 0.77 0.81 0.83 0.84 30° Ύψωσης 0.80 0.81 0.82 0.80 0.77 Θέμανσης 0.67 0.72 0.77 0.80 0.80 35° Ύψωσης 0.76 0.77 0.78 0.76 0.74 Θέμανσης 0.61 0.67 0.72 0.76 0.77 40° Ύψωσης 0.72 0.73 0.75 0.73 0.70 Θέμανσης 0.56 0.62 0.68 0.72 0.74 45° Ύψωσης 0.68 0.69 0.70 0.69 0.66 Θέμανσης 0.51 0.57 0.63 0.68 0.70 50° Ύψωσης 0.63 0.64 0.68 0.65 0.62 Θέμανσης 0.46 0.52 0.58 0.64 0.67 55° Ύψωσης 0.57 0.58 0.62 0.61 0.59 Θέμανσης 0.42 0.48 0.53 0.59 0.63 60° Ύψωσης 0.50 0.52 0.57 0.57 0.55 Θέμανσης 0.39 0.43 0.48 0.55 0.60 65° Ύψωσης 0.42 0.45 0.50 0.53 0.51 Θέμανσης 0.36 0.39 0.43 0.49 0.56 70° Ύψωσης 0.34 0.37 0.44 0.48 0.47 Θέμανσης 0.33 0.34 0.38 0.44 0.52 80° Ύψωσης 0.17 0.21 0.29 0.38 0.40 Θέμανσης 0.28 0.26 0.27 0.32 0.41 --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 92 [Page 92 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/92.png) - Σχήμα 3.4: Διάγραμμα γωνιών προβόλου σε σχέση με το μέσο του προβόλου. Αντίθετα, η γωνία θ πρέπει να υπολογιστεί για κάθε διαφανές στοιχείο (ανωγούμενο) ξεχωριστά. Αντιστοιχεί στη γωνία που σχηματίζεται μεταξύ του κατακόρυφου επιπέδου του εξεταζόμενου αναλόγου και της ευθείας που ενώνει το μέσο του αναλόγου με το πέρας του προβόλου (σχήμα 3.4). Στην περίπτωση ύπαρξης πολλών οριζόντιων εξωτερικών σκιάστρων με διαφορετικό πλάτος, ως πλάτος προβόλου λαμβάνεται το σταθμισμένο μέσο πλάτος όλων των προβόλων. Στην περίπτωση ύπαρξης πέργκολας θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η σκίαση που προσφέρει κατά τη θερινή περίοδο, όπως στην περίπτωση του προβόλου. Κατά τη χειμερινή περίοδο, στην περίπτωση ύπαρξης αφορολόγου υαλοστάσιου, συμβολικά αυτή η κινητή σκίαστρου σκίασης (π.χ. τέντες, περσίδες) θεωρείται ότι δεν υπάρχει σκίαση λόγω πέργκολας εκτός από τις περιπτώσεις που τα κινούμενα στοιχεία σκίασης καταλαμβάνουν σημαντική επιφάνεια στην πέργκολα. Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να υπολογιστεί ο σκιασμός αναλόγως με την επιφάνεια των καταλαμβανόμενων κι κινήτα στοιχεία. Στην περίπτωση ύπαρξης διαφανών ή ημιδιαφανών υλικών κάλυψης της πέργκολας, θα ληφθεί υπόψη η ηλιακή ακτινοβολία που διαπερνά το διαφανές ή ημιδαφανές υλικό της πέργκολας σύμφωνα με την ενότητα 3.2.7. Ο συντελεστής σκίασης της πέργκολας σε αυτή την περίπτωση θα ληφθεί από την παρακάτω σχέση F_σκ = 1 - (1 - θ_σκ) × (1 - F_ανοιγ) [3.11] όπου : θ_σκ = συντελεστής ηλιακού θερμικού κέρδους του διαφανούς ή ημιαφανούς υλικού κάλυψης της πέργκολας. F_ανοιγ = συντελεστής σκίασης οριζόντιων προστεγασμάτων για g = 0 Όταν η τιμή θ_σκ πιστοποιείται από τον κατασκευαστή του υαλοπίνακα μπορεί να ληφθεί από τον πίνακα 3.17. Η τιμή του συντελεστή σκίασης από προβόλους τόσο για την περίοδο θέρμανσης, όσο και για την περίοδο ψύξης προκύπτει από τον πίνακα 3.20. ανάλογα με τη γωνία β του προβόλου (κυμαινόμενη από 0° έως 90°) και τον προσανατολισμό της επιφάνειας. 4.3.4. Συντελεστής σκίασης από πλευρικές προεξοχές F_σκ Ο συντελεστής σκίασης από πλευρικές προεξοχές (F_σκ) προσδιορίζει τη σκίαση των επιφανειών του κτιρίου λόγω ύπαρξης κατακόρυφων προεξοχών (πλευρικών προεξοχών, τμημάτων του ίδιου του κτιρίου, διπλανών κτιρίων). Στην περίπτωση που δεν υπάρχει πλευρική προεξοχή (γ = 0°) ο συντελεστής ισούται με μονάδα (F_σκ = 1), ενώ όταν η σκίαση είναι πλήρης (γ = 90°) ο συντελεστής γίνεται ίσος με μηδέν (F_σκ = 0). Για την εκτίμηση του συντελεστή σκίασης από πλευρικές προεξοχές είναι απαραίτητος ο υπολογισμός της γωνίας γ της πλευρικής προεξοχής. Ο υπολογισμός γίνεται ανά προσανατολισμό και ανά δομικό στοιχείο του κτιρίου ή της εξεταζόμενης ξένης. Κατά προσέγγιση, είναι δυνατότος ο υπολογισμός μιας ενιαίας τιμής για τον συντελεστή σκίασης πλευρικής προεξοχής για τα αδιαφανή στοιχεία του κτηρίου μας (μης ή δύο προσανατολισμών). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 93 [Page 93 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/93.png) - αυτήν την περίπτωση η γωνία γ αντιστοιχεί στη γωνία που σχηματίζεται από το κατακόρυφο επίπεδο της εξεταζόμενης όψης και της ευθείας που ενώνει το μέσο της όψης με το πέρας της πλευρικής προεξοχής (σχήμα 3.5.). Σχήμα 3.5. Γραφική απεικόνιση της γωνίας γ που σχηματίζει η πλευρική προεξοχή για τον υπολογισμό της σκίασης που προκαλεί σε ένα κατακόρυφο αδιαφανές δομικό στοιχείο και σε ένα διαφανές δομικό στοιχείο. Αντίθετα, η γωνία γ πρέπει να υπολογίζεται για κάθε διαφανές στοιχείο (άνοιγμα) ξεχωριστά. Αντιστοιχεί στη γωνία που σχηματίζεται μεταξύ του κατακόρυφου επιπέδου του εξεταζόμενου ανοίγματος και της ευθείας που ενώνει το μέσο του ανοίγματος με το πέρας της πλευρικής προεξοχής (σχήμα 3.5.). Πίνακας 3.2.1α. Συντελεστές σκίασης από πλευρικές προεξοχές F_h από την αριστερή πλευρά. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 94 [Page 94 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/94.png) - Η τιμή του συντελεστή σκίασης από πλευρικές προεξοχές τόσο για την περίοδο θέρμανσης, όσο και για την περίοδο ψύξης προκύπτει από τον πίνακα 3.2.1 για πλευρική προεξοχή στη αριστερή μεριά της επιφάνειας, όπως φαίνεται από έξω και από τον πίνακα 3.2.1β για πλευρική προεξοχή στην δεξιά μεριά της επιφάνειας, ανάλογα με τη γωνία της πλευρικής προεξοχής (εκφρασμένη από 10° έως 70°) και τον προσανατολισμό της επιφάνειας. Στην περίπτωση που η επιφάνεια σκιάζεται και από τις δύο μεριές, λαμβάνονται και οι δύο συντελεστές ανεξάρτητα και γίνεται χρήση του συνολικού συντελεστή σκίασης από πλευρικές προεξοχές, ο οποίος ισούται με το γινόμενο των δύο. 4.3.5. Συντελεστής σκίασης λόγω τέντας Στην περίπτωση ύπαρξης τέντας, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η προστασία που προσφέρει κατά τη θερινή περίοδο. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου θεωρείται ότι δεν υπάρχει προστασία. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 95 [Page 95 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/95.png) - σκίαση λόγω τέντας. Κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου, όταν υπάρχει παράλληλη σκίαση λόγω τέντας και λόγω προβόλου, η σκίαση λόγω προβόλου αγνοείται. Για την εκτίμηση του συντελεστή σκίασης από τέντες είναι απαραίτητος ο υπολογισμός της γωνίας β της τέντας. Ο υπολογισμός γίνεται ανά προσανατολισμό και ανά δομικό στοιχείο του κτηρίου ή της εξεταζόμενης ζώνης. Αντιστοιχεί στη γωνία που σχηματίζεται μεταξύ του κατακόρυφου επιπέδου του ανοίγματος και της ευθείας που ενώνει το κέντρο του ανοίγματος με το πέρας της τέντας σε πλήρη έκταση (σχήμα 3.6). Η τιμή του συντελεστή σκίασης από τέντα για την περίοδο ψύξης προκύπτει από τον πίνακα 3.20. (πίνακας συντελεστών σκίασης λόγω προβόλου) ανάλογα με τη γωνία β της τέντας και τον προσανατολισμό της επιφάνειας. Για την περίοδο θέρμανσης ο συντελεστής σκίασης λόγω τέντας λαμβάνεται ίσος με την μονάδα. Σχήμα 3.6: Γραφική απεικόνιση της γωνίας β που σχηματίζει η τέντα με την κατακόρυφη επιφάνεια για τον υπολογισμό της σκίασης που προκαλεί σε ένα κατακόρυφο αδιαφανές δομικό στοιχείο και σε ένα διαφανές δομικό στοιχείο (θωρίς ή παράθυρο). 4.3.6. Συντελεστές σκίασης λόγω εξωτερικών περσίδων Στην περίπτωση ύπαρξης μόνιμων ή κινητών εξωτερικών περσίδων θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η προστασία που προσφέρουν κατά τη θερινή περίοδο αλλά και κατά τη χειμερινή περίοδο με χρήση του συντελεστή σκίασης Fis. Για την εκτίμηση του συντελεστή γωνίας δ (σχήμα 3.7) που σχηματίζουν οι περσίδες, ο υπολογισμός γίνεται ανά προσανατολισμό και ανά δομικό στοιχείο του κτηρίου ή της εξεταζόμενης ζώνης. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 96 [Page 96 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/96.png) - Σχήμα 3.7. Γραφική απεικόνιση της γωνίας δ, που σχηματίζουν μεταξύ τους οριζόντιες εξωτερικές περσίδες για τον υπολογισμό της σκίασης ως διαφανές δομικό στοιχείο. Η τιμή του συντελεστή σκίασης από οριζόντιες περσίδες τόσο για την περίοδο θέρμανσης, όσο και για την περίοδο ψύξης προκύπτει από τον πίνακα 3.22. ανάλογα με τη γωνία δ, τον τύπο των περσίδων και τον προσανατολισμό της επιφάνειας. Για άλλους εξειδικευμένους τύπους σκίασης, ο μελετητής θα πρέπει να εφαρμόζει αναλυτικό υπολογισμό του συντελεστή σκίασης, σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13790. Ο επιθεωρητής για τους υπολογισμούς λαμβάνει υπόψη το συντελεστή σκίασης που παρατίθεται στη μελέτη. Πίνακας 3.22. Συντελεστής σκίασης από οριζόντιες περσίδες F_s. | Τύπος περσίδων | Γωνία δ | Περίοδος | Προσανατολισμός επιφάνειας | |----------------|--------|----------|--------------------------| | Σταθερές οριζόντιες | 30° | θέρμανσης | N, ΝΑ και ΝΔ 0,65 | Α και Δ 0,64 | ΒΑ και ΒΔ 0,64 | Β 0,64 | | | | ψύξης | 0,51 | 0,57 | 0,61 | 0,62 | | Σταθερές οριζόντιες | 45° | θέρμανσης | 0,46 | 0,47 | 0,48 | 0,49 | | | | ψύξης | 0,36 | 0,39 | 0,44 | 0,45 | | Κινητές οριζόντιες | 45° | θέρμανσης | 0,46 | 0,47 | 0,48 | 0,49 | | | | ψύξης | 0,03 | 0,07 | 0,12 | 0,23 | 0,41 | 4.4. ΑΕΡΙΣΜΟΣ Για τον υπολογισμό του αερισμού του κτιρίου λαμβάνεται υπόψη ξεχωριστά ο αερισμός από τις διαφυγές αέρα λόγω αεροστεγανότητας του κτιρίου (διείσδυση αέρα από χαραμάδες κουφωμάτων κ.λ.π.), από τη χρήση φυσικού αερισμού για την επίτευξη άνεση και υγιεινών συνθηκών διαβίωσης και από τη χρήση μηχανικού αερισμού στην περίπτωση που υπάρχει σχετική διάταξη. Οι διαφυγές αέρα λόγω αεροστεγανότητας υπολογίζονται με τη χρήση τιμών αεροστεγανότητας, που αναφέρονται συνολικά στο χώρο, προκειμένου να συμπεριληφθούν οι διαφυγές τόσο από τα --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 97 [Page 97 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/97.png) - κουφωμάτων (θέσεις αναμονής με τα περιμετρικά δομικά στοιχεία και θέσεις επαφής των σταθερών πλαισίων με τα κινητά φύλλα), όσο και από άλλες διόδους του κελύφους (αρμοί κ.τ.λ.). Για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων λαμβάνεται υπόψη μόνο ο αερισμός λόγω της ύπαρξης των χαραμάδων στα κουφώματα, όπως περιγράφεται ακολούθως.\n\nΟ φυσικός και ο μηχανικός αερισμός πραγματοποιούνται με την ανάμειξη του εσωτερικού αέρα από το υπόλοιπο αέρα περιβάλλοντος, για την επίτευξη αποδεκτών συνθηκών υγιεινής και άνεσης. Στη μεθοδολογία ορίζονται τα αποδεκούμενα επίπεδα νωπού αέρα ανάλογα με την κατηγορία και τη χρήση του κτιρίου.\n\nΟ τιμές για τα δύο είδη αερισμού λαμβάνονται ξεχωριστά, δεδομένου ότι ο αερισμός λόγω αεροστεγανότητας έχει συνεχή λειτουργία, ενώ ο αερισμός για την επίτευξη αποδεκτών συνθηκών ποιότητας αέρα πραγματοποιείται μόνο κατά τις ώρες λειτουργίας του κτιρίου. Ο μηχανικός αερισμός αναλύεται στην παράγραφο 4.6.\n\n4.4.1. Αερισμός κτιρίου αναφοράς\n\nΣύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ., στο κτίριο αναφοράς για κτίρια κατοικίας θεωρείται ότι πραγματοποιείται φυσικός αερισμός σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις νωπού αέρα, όπως καθορίζονται στην παράγραφο 2.4.3. της παρούσας τεχνικής οδηγίας. Αντίθετα, στο κτίριο αναφοράς, για κτίρια του τριτογενή τομέα εφαρμόζεται σύστημα μηχανικού αερισμού (παροχή νωπού αέρα ή εξαγωγές ή κεντρικές κλιματιστικές μονάδες διαχείρισης αέρα), προκειμένου να καλυφθούν οι απαιτήσεις σε νωπό αέρα, όπως καθορίζονται στην παράγραφο 2.4.3.\n\nΌσον αφορά στον αερισμό λόγω της ύπαρξης χαραμάδων στα κουφώματα (διείσδυση αέρα), σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ., το κτίριο αναφοράς θεωρείται ότι διαθέτει αεροστεγανότητα κουφωμάτων και ορίζεται λόγος χαραμάδων οριζόμενου αριθμού σε 5,5 mm και για νέες κατασκευές, για συνθήκες κανονικής ανεμοπίεσης και επιφάνεια ελέγξεως σε ελεύθερα δομημένο οικόπεδο. Ο αερισμός λόγω χαραμάδων από τα μη συναρμοσμένα τμήματα των κουφωμάτων και υαλτοπινάκων θεωρείται αμελητέος και δεν λαμβάνεται υπόψη στους υπολογισμούς.\n\nΟ αερισμός μέσω τυποποιημένων θυρίδων αερισμού για το κτίριο αναφοράς λαμβάνεται όπως από το υπό μελέτη ή προς επέμβαση κτίριο, ανάλογα με τον τύπο των θυρίδων (μανιτάρια, εξαεριστήρες για συνεχείς εξαερισμό) και τον αριθμό αυτών.\n\n4.4.2. Αερισμός λόγω αεροστεγανότητας (διείσδυση του αέρα)\n\nΟ αερισμός λόγω αεροστεγανότητας του κτιρίου ή θερμικής ζώνης (διείσδυσης του αέρα), πραγματοποιείται μέσω των χαραμάδων των κουφωμάτων του κελύφους (συναρμογές κουφωμάτων με περιμετρικά δομικά στοιχεία, συναρμογή κινητών φύλλων κουφωμάτων) ή των θυρίδων αερισμού (για συνεχείς εξαερισμό) ή των κοινών θυρίδων επαφής (πλαίσια, θερμάστρες πετρελαίου ή ξύλων κ.ά.), καθώς επίσης και από τους αρμούς των δομικών αδιαφανών στοιχείων του κτιριακού κελύφους.\n\nΓια τους υπολογισμούς του αερισμού λόγω αεροστεγανότητας, η διείσδυση αέρα μέσω των δομικών αδιαφανών εξωτερικών επιφανειών του κτηριακού κελύφους θεωρείται αμελητέα και παραλείπεται στη μελέτη.\n\nΟ αερισμός μέσω θυρίδων αερισμού ή αμιγών θυρίδων κατάλοιπης (πλαίσιο, θερμάστρας ξύλων ή πετρελαίου κ.ά.), λαμβάνεται κατά περίπτωση και σύμφωνα με το αριθμό των θυρίδων του υπο μελέτη ή προς επέμβαση κτίριο. Βλέπε πίνακα 3.23. Βίνουται τιμές και για διείσδυση αέρα σε αμόνωτα κτίρια, τόσο στο υπό μελέτη ή προς επέμβαση κτίριο, όσο και στο κτίριο αναφοράς. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 98 [Page 98 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/98.png) - Τίτλος: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Πίνακας 3.2.3. Τυπικές τιμές για τη διείσδυση αέρα από θυρίδες αερισμού για τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου. | Είδος θυρίδας | Διείσδυση αέρα (m³/h) | | --- | --- | | Καμινάδα (φυσική), καπνοδόχος θέρμανσης ξύλου ή πετρελαίου ή άλλης εστίας καύσης | 20 | | Θυρίδες αερισμού, π.χ. για χρήση συσκευών αερίου | 10 | | Εξώθυρα με περιθώριο στο κάτω μέρος > 1,0 cm και σε επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον | 10 | Οι εξώπορτες με περιθώριο στο κάτω μέρος >1,0cm και επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον επηρεάζουν την διείσδυση αέρα στη ζώνη οπότε κατά παραδοχή πρέπει να δηλώνονται και σαν θυρίδες αερισμού. Όπως φαίνεται και στον πίνακα 3.2.3, στην περίπτωση που υπάρχει εξώθυρα στο κτίριο (πόρτα σε επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον, τρόπος εισόδου) η οποία δεν έχει κλείσιμο στο κάτω μέρος και δημιουργείται χαραμάδα μεταξύ του αναγόμενου τμήματος και του δαπέδου, τότε η διείσδυση αέρα μέσω αυτής λαμβάνεται με 10 m³/h αν το περιθώριο μεταξύ της θύρας και του δαπέδου είναι μεγαλύτερο του 1,0 cm και μικρότερη αν είναι μικρότερο. Η διείσδυση αέρα από τις υπόλοιπες πλευρές της εξώθυρας αυτής υπολογίζεται όπως και στα υπόλοιπα κουφώματα. Στο κτίριο αναφοράς η διείσδυση αέρα από τις εξώθυρες με περιθώριο στο κάτω μέρος σε επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον λαμβάνεται μηδενική. Ο αερισμός λόγω ύπαρξης χαραμάδων στα κουφώματα εξαρτάται από το μήκος των χαραμάδων, την ποιότητα των κουφωμάτων (βαθμός αεροστεγανότητας), τον αριθμό (και την επιφάνεια) των αναγόμενων στις εξωτερικές επιφάνειες του κτιρίου. Η διείσδυση αέρα διαμέσου των χαραμάδων των αναγόμενων καθορίζεται από τη διαφορά πίεσης μεταξύ των όψεων ενός κτιρίου που επηρεάζεται γενικά από άλλους παράγοντες όπως η αναλογία εξωτερικών προς εσωτερικούς χώρους (εσωτερικές πόρτες) στο χώρο καθώς επίσης και η θέση του κτιρίου και των όψεων του, η ανεμοπερατότητα κ.λπ. Για τον υπολογισμό του αερισμού λόγω της ύπαρξης χαραμάδων (διείσδυση αέρα) λήφθηκαν υπό όψιν όλα τα παραπάνω και επιβλήθηκαν τυπικές τιμές ανά μονάδα επιφάνειας ανά τετραγωνικό μέτρο ανοίγματος (m³/h/m²) για τυπικές διαστάσεις κουφωμάτων (πόρτας – παραθύρου) και παρουσιάζονται στον πίνακα 3.2.4. Πίνακας 3.2.4. Τυπικές τιμές διείσδυσης αέρα λόγω ύπαρξης χαραμάδων ανά μονάδα επιφάνειας και είδος κουφωμάτων: | Είδος ανοιγμάτων (κλασικότατα, πόρτες κ.ά.) | Διείσδυση του αέρα | | --- | --- | | | Πόρτα | Παράθυρο | | Κούφωμα με ξύλινο πλαίσιο χωρίς πιστοποίηση | | | | Κούφωμα με μονό υαλοπίνακα, μη αεροστεγές, χαμηλού, επαλληλία, αναγόμενο | 11,8 | 15,1 | | Κούφωμα χωρίς υαλοπίνακα (πόρτα) και χωρίς αεροστεγανότητα. | | | | Κούφωμα με διπλό υαλοπίνακα, επαλληλία αμφίδρομο, με ινγκρέτες, χαμηλό. | 9,8 | 12,5 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 99 [Page 99 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/99.png) - Ανεπίχριστο κουφώματα, με διπλό υαλοπίνακα, χωρίς πιστοποίηση.\nΚουφώματα χωρίς υαλοπίνακα (πρόχειρα), με αεροστεγανότητα μη πιστοποιημένη.\n\nΚουφώματα με μεταλλικό ή συνθετικό πλαίσιο χωρίς πιστοποίηση\n\nΚουφώματα με μονό υαλοπίνακα, μη αεροστεγές, ξενωστεγές, επάλληλο, ανεπίχριστο.\nΚουφώματα χωρίς υαλοπίνακα (πρόχειρα) και χωρίς αεροστεγανότητα.\nΚουφώματα με διπλό υαλοπίνακα, επάλληλο συρόμενο, με μητρώες, ξενωστεγές.\nΑνεπίχριστο κουφώματα, με διπλό υαλοπίνακα, χωρίς πιστοποίηση.\nΚουφώματα χωρίς υαλοπίνακα (πρόχειρα), με αεροστεγανότητα μη πιστοποιημένη.\n\nΚουφώματα με μεταλλικό, συνθετικό ή ξύλινο πλαίσιο με πιστοποίηση κατά ΕΝ 12207(1)\n1\n7.7\n2\n4.1\n3\n1.4\n4\n0.5\n\nΓυάλινες προσόψεις\n\nΓια τα μερικώς ανεπίχριστα κουφώματα των γυάλινων προσόψεων (π.χ. με προβολάμενα τμήματα) λαμβάνονται υπόψη μόνο τα μη σταθερά τμήματα, ανάλογα προς τις παραπάνω κατηγορίες αυτού του πίνακα.\n\nΟ 1ος προς συνένωση ή για να πιστοποιηθεί κατά EN 12207 κουφώματος άνοιγμα ανήκει σε συνήθεις συνθήκες διαφοράς πίεσης (6 Pa) όπως οι συνθήκες κατά τη διαδικασία της πιστοποίησης (διαφορά πίεσης 100 Pa). Η πιστοποίηση των κουφωμάτων γίνεται μετά από μετρήσεις που καθορίζονται από το πρότυπο ΕΝ 14351 και γίνονται σε εργαστήρια με βάση το πρότυπο ΕΝ 1026.\n\nΚατά τη μελέτη ή την επιθεώρηση ενός κτιρίου και προκειμένου να γίνει ο υπολογισμός της ενεργειακής του απόδοσης καταγράφεται ο τύπος όλων των κουφωμάτων η συνολική επιφάνεια για κάθε κούφωμα. Από τον παραπάνω πίνακα επιλέγεται η κατάλληλη τιμή του συντελεστή διείσδυσης του αέρα για κάθε κούφωμα και πολλαπλασιάζεται με τη αντίστοιχη επιφάνεια του για να προκύψει η διείσδυση αέρα από κάθε κούφωμα. Η συνολική διείσδυση αέρα για το κτίριο είναι το άθροισμα της διείσδυσης αέρα όλων των ανοίγουμενων ή μερικώς ανοίγουμενων κουφωμάτων που έρχονται σε επαφή με τον εξωτερικό αέρα.\n\nΓια τα πιστοποιημένα κουφώματα σύμφωνα με το πρότυπο ΕΝ 12207 επιλέγεται η τιμή της διείσδυσης από τον πίνακα που αντιστοιχεί στην κλάση/κατηγορία που αναγράφεται στην πιστοποίηση και δε γίνεται διαχωρισμός για πόρτες και παράθυρα.\n\nΣτην περίπτωση που το κτίριο ή η θερμική ζώνη έρχεται σε μη θερμαινόμενο χώρο ή με χώρο προσωρινά θερμαινόμενο ή με χώρο κυκλοφορίας (διάδρομος, κ.τ.λ.), η διείσδυση αέρα μεταξύ των δύο χώρων λαμβάνεται μηδενική, σύμφωνα με παραδοχή του ευρωπαϊκού προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝISO 13789:2007. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 100 [Page 100 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/100.png) - 4.4.3. Φυσικός αερισμός Ο φυσικός αερισμός εφαρμόζεται μόνο στις κατοικίες, ενώ στα κτίρια του τριτογενούς τομέα η απαίτηση για νωπό αέρα καλύπτεται με σύστημα μηχανικού αερισμού, όπως περιγράφεται στην ενότητα 4.6. Ο φυσικός αερισμός των χώρων εφαρμόζεται μέσω της χρήσης των υφιστάμενων κουφωμάτων και καταγράφεται σε m³/s. Εάν ένα κτίριο δεν διαθέτει μηχανικό αερισμό (μέσω κλιματιστικής μονάδας διαχείρισης αέρα ή άλλου συστήματος αερισμού), ως φυσικός αερισμός λαμβάνεται το κύτερο απαιτούμενο όριο νωπού αέρα στο χώρο (βάσει κανονισμών), όπως αναφέρονται στην παράγραφο 2.4.3. Όταν υπάρχει σύστημα μηχανικού αερισμού σε ένα χώρο κατοικίας, τότε κατά τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης, ο φυσικός αερισμός μείβεται κατά το ποσο το νωπού αέρα που προέρχεται από το σύστημα μηχανικού αερισμού στο χώρο. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ. για τον αερισμό των κτιρίων (μηχανικό ή φυσικό), προβλέπεται ότι: - στο κτίριο αναφοράς των κατοικιών εφαρμόζεται φυσικός αερισμός σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις, όπως καθορίζονται στην παράγραφο 2.4.3. αυτής της τεχνικής οδηγίας. - στα κτίρια αναφοράς του τριτογενούς τομέα εφαρμόζεται σύστημα μηχανικού αερισμού όπως περιγράφεται στην ενότητα 4.6. Οι συντελεστές χρήσης φυσικού αερισμού, που υποδηλώνει το μέσο ποσοστό του χρόνου (καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους) κατά τον οποίο εφαρμόζεται φυσικός αερισμός, υπολογίζεται από την ποσότητα του απαιτούμενου νωπού αέρα που δίνεται στην παράγραφο 2.4.3. και τη διάρκεια λειτουργίας του κτιρίου. Για τα κτίρια κατοικίας η διάρκεια λειτουργίας θεωρείται κατά σύμβαση με 18 ώρες (πίνακας, 2.1.) και στο χρόνο αυτό γίνεται κατανομή του απαιτούμενου νωπού αέρα, προκειμένου να εκτιμηθεί ο ρυθμός παροχής φυσικού αερισμού σε m³/s. Ο αερισμός λόγω της ύπαρξης χαραμάδων (διεισδυτικός αερισμός) καθορίζεται ανάλογα με το είδος των κουφωμάτων, επιβαρύνει επιπλέον το φορτίο λόγω αερισμού του κτιρίου και καθορίζεται σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο. 4.4.4. Αερισμός μη θερμαινόμενων και ηλιακών χώρων Για τους μη θερμαινόμενους χώρους ή ηλιακούς χώρους, σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ/ISO 13789 Ε2:2009, ο συνολικός αερισμός των χώρων (φυσικός αερισμός και διείσδυση), λαμβάνεται από τον πίνακα 3.25., ανάλογα με την περίπτωση. Πίνακας 3.25. Συνολικός αερισμός για μη θερμαινόμενους χώρους. | Τύπος αεροστεγανότητας | Παροχή αέρα ανά όγκο μη θερμαινόμενου χώρου [m³/h·m³] | |------------------------|-----------------------------------------------------| | Δεν υπάρχουν κουφώματα σε επαφή με τον εξωτερικό αέρα* | 0 | | Υπάρχουν κουφώματα σε επαφή με τον εξωτερικό αέρα, με επαρκή αεροστεγανότητα | 0,5 | | Υπάρχουν κουφώματα σε επαφή με τον εξωτερικό αέρα, με ανεπαρκή αεροστεγανότητα | 1,0 | | Υπάρχουν κουφώματα σε επαφή με τον εξωτερικό αέρα, με φθορές και αυξητή αερισμό | 3,0 | *Εξαιρούνται τα κουφώματα του λεβητοστασίου που είναι υποχρεωτικά. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 101 [Page 101 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/101.png) - 4.5. ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Για τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, λαμβάνονται υπόψη τα τεχνικά χαρακτηριστικά των παθητικών ηλιακών συστημάτων (Π.Η.Σ.), τα οποία έχουν επιλεγεί και διαστασιολογηθεί κατά το σχεδιασμό του κτιρίου. Για το σχεδιασμό και τη διαστασιολόγηση ενός Π.Η.Σ. θα λαμβάνονται υπόψη τα όσα αναφέρονται σε σχετικές Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ., τα παθητικά ηλιακά συστήματα που πιθανώς ενσωματώνονται στο εξεταζόμενο κτίριο δεν λαμβάνονται υπόψη στους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης για το κτίριο αναφοράς, εκτός από το σύστημα άμεσου ηλιακού κέρδους. Σ’ αυτή την περίπτωση, το κτίριο αναφοράς τα ιδιαίτερα δομικά στοιχεία των παθητικών ηλιακών συστημάτων αντικαθίστανται με αντίστοιχα συμβατικά δομικά μη διαφανή στοιχεία με θερμικά χαρακτηριστικά όπως ορίζονται στον πίνακα 3.4α αυτής της τεχνικής οδηγίας. Ως παθητικό ηλιακό σύστημα άμεσου ηλιακού κέρδους, νοούνται τα ανοίγματα νότιου προσανατολισμού με μέγιστη απόκλιση 30° από το νότο. Τα συστήματα άμεσου ηλιακού κέρδους κατασκευάζονται σε συνδυασμό με ειδικές εσωτερικές επιφάνειες μεγάλης θερμοχωρητικότητας, ώστε να αποθηκεύεται η θερμική ενέργεια. Για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου με άμεσο ηλιακό κέρδος η διαφοροποίηση του ως προς το κτίριο αναφοράς, είναι η επιπλέον αύξηση της ειδικής θερμοχωρητικότητας των εσωτερικών επιφανειών ανοικτού χώρου που πλαισιώνεται. Για τον υπολογισμό της απορροφώσας των παθητικών ηλιακών συστημάτων στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, είναι απαραίτητος ο προσδιορισμός και η καταγραφή διαφόρων παραμέτρων που σχετίζονται με τα τεχνικά χαρακτηριστικά των παθητικών ηλιακών συστημάτων και αναφέρονται αναλυτικά στη μελέτη σχεδιασμού που περιλαμβάνεται στην μελέτη ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου. Ο μελετητής ή ο επιστημονής θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη κατά τους υπολογισμούς τις εξής παραμέτρους: - Τον τύπο του παθητικού ηλιακού συστήματος: άμεσου ηλιακού κέρδους και έμμεσου κέρδους, όπως το προσροφημένο θερμικό κέρδος (trombe), ο τοίχος Trombe, ο τοίχος μάζας κ.ά. - Τη διαφάνεια επιφανείας του παθητικού ηλιακού συστήματος σε m². Ανάλογα με το παθητικό ηλιακό σύστημα, προσδιορίζεται η διαφανής επιφάνεια (υαλοστάσιο), τόσο ως προς τη γεωμετρική της [m²], όσο και ως προς τις θερμοφυσικές ιδιότητες των υλικών όπως τη θερμοπερατότητα, την ηλιακή διαπερατότητα, την ανακλαστικότητα και τη διάθλαση του αέρα (m²/sec). Επίσης καταγράφεται ο συντελεστής σκίασης, ο προσανατολισμός, η κλίση της επιφάνειας και η γωνιακή προσρόφηση. - Για τα παθητικά ηλιακά συστήματα άμεσου κέρδους του προσδιορίζονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά των εξωτερικών επιφανειών των εσωτερικών επιφανειών του χώρου, η οποία λαμβάνεται υπόψη ως επιφάνεια υψηλής θερμικής μάζας που αποθηκεύει τη θερμική ενέργεια από τον ήλιο. Γι’ αυτές τις επιφάνειες προσδιορίζεται το πάχος τους [m], η ειδική θερμοχωρητικότητα τους [kJ/kg.K], η θερμοπερατότητα τους [W/m²K] και η απορροφητικότητά τους στην ηλιακή ακτινοβολία. - Για τα παθητικά ηλιακά συστήματα έμμεσου κέρδους, του προσδιορίζονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά του διαφανους δομικού στοιχείου που χρησιμοποιείται ως στοιχείο αποθήκευσης (τοίχου Trombe, τοίχου μάζας κ.ά.). Γι’ αυτές τις επιφάνειες προσδιορίζεται το πάχος τους [m], η θερμοχωρητικότητα τους [kJ/kg.K], η θερμοπερατότητα τους [W/m²K] και η απορροφητικότητά τους στην ηλιακή ακτινοβολία και η εκπεμπτικότητά τους στη θερμική ακτινοβολία. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 102 [Page 102 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/102.png) - • Για τα παθητικά ηλιακά συστήματα έμμεσου κέρδους με τοίχο Trombe ή τοίχο θερμικής μάζας, που προσδιορίζουν επίσης της απόστασης διακένου (cm) μεταξύ κρυστάλλινης και αδιαφανούς αποθηκευτικής επιφάνειας (τοίχου Trombe ή τοίχου μάζας), την κυκλοφορία αέρα αν εφαρμόζεται μεταξύ του διακένου του παθητικού ηλιακού συστήματος και του εξωτερικού περιβάλλοντος, καθώς και την κυκλοφορία αέρα μεταξύ του διακένου του παθητικού ηλιακού συστήματος και του εσωτερικού χώρου του κτηρίου μέσω κατάλληλων θυρίδων κυκλοφορίας αέρα. Για τις θυρίδες αερισμού προσδιορίζεται και η επιφάνειά τους (m2). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 103 [Page 103 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/103.png) - ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 5. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ, ΨΥΞΗΣ, ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Εκτός από τον κατάλληλο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και τις αντίστοιχες επιλογές για τα στοιχεία του κελύφους του κτηρίου, ώστε να περιοριστούν κατά το δυνατόν περισσότερο τα θερμικά / ψυκτικά φορτία, σημαντικό ρόλο παίζει και ο σωστός σχεδιασμός των τεχνικών συστημάτων θέρμανσης - ψύξης -κλιματισμού (Θ.Ψ.Κ.), ζεστού νερού χρήσης (Ζ.Ν.Χ.), φωτισμού, καθώς και όλων των υπόλοιπων ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων. Ο μελετητής οφείλει να σχεδιάζει αυτές τις εγκαταστάσεις με βασικό στόχο τη βέλτιστη λειτουργία τους και το περιορισμό των καταναλώσεων ενέργειας στο ελάχιστο, λαμβάνοντας υπόψη: • τη χρήση του κτηρίου: κατοικία, γραφεία, εμπορικό κατάστημα κ.ά., • το προφίλ λειτουργίας: ωράριο, χρήστες, εσωτερικές συνθήκες κ.ά., • τους εσωτερικούς χώρους του κτηρίου που έχουν διαφορετικές συνθήκες λειτουργίας και απαιτήσεις για θέρμανση, ψύξη και αερισμό (θερμικές ζώνες), • τη θέση του κτηρίου: κλιματικές δεδομένες, προσανατολισμός, ηλιοφάνεια, • τη δυνατότητα αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας: θερμικά ηλιακά, φωτοβολταϊκά, γεωθερμικά κ.ά., • τη δυνατότητα αξιοποίησης του φυσικού φωτισμού, • τα διαθέσιμα στην αγορά συστήματα παραγωγής - διανομής Θ.Ψ.Κ. & Ζ.Ν.Χ. με υψηλό βαθμό απόδοσης, • τα διαθέσιμα στην αγορά συστήματα αυτομάτου ελέγχου για τη σωστή διαχείριση και εξοικονόμηση ενέργειας, • την εγκατάσταση πρωτογεννούς ενέργειας κάθε συστήματος. Στον Κ.Εν.Α.Κ. καθορίζονται οι ελάχιστες προδιαγραφές (απαιτήσεις) για τα Η/Μ τεχνικά συστήματα των νέων και ριζικώς ανακαινιζόμενων κτηρίων, καθώς επίσης και οι προδιαγραφές του κτηρίου αναφοράς, το οποίο αποτελεί μέτρο σύγκρισης του υπό μελέτη ή προς επέμβαση κτηρίου. Ο μελετητής έχει την δυνατότητα να ενθαρρύνει στην εφαρμογή τεχνολογιών με ακόμη καλύτερες προδιαγραφές και απόδοση από τις ελάχιστες απαιτούμενες και αυτές του κτηρίου αναφοράς, εάν η τελική ενεργειακή κατάταξη του κτηρίου να είναι υψηλότερη της κατηγορίας που προβλέπεται στον Κ.Εν.Α.Κ.. Στα περισσότερα κτήρια, και ιδιαίτερα σε αυτά που βρίσκονται εκτός αστικού ιστού, σε αρχαιοκατικές περιοχές, υπάρχει συχνά αυξημένη δυνατότητα για αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και περαιτέρω περιορισμό της κατανάλωσης συμβατικών καυσίμων. Σε κάθε περίπτωση, η εγκατάσταση και χρήση συστημάτων που καλύπτουν τις ενεργειακές ανάγκες κτηρίου προϋποθέτει την τήρηση των γενικότερων απαιτήσεων που τίθενται από σχετικές διατάξεις (π.χ. Οδηγία 2002/42/ΕΚ σχετικά με τις συσκευές ερευσί), όπως αυτή αποδέχεται από τη χώραν ΕΕ. Σε αυτήν την ενότητα καθορίζονται όλες οι παράμετροι που σχετίζονται με τα τεχνικά συστήματα Θ.Ψ.Κ. και Ζ.Ν.Χ. και που απαιτούνται στους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Οι παράμετροι των συστημάτων Θ.Ψ.Κ. & Ζ.Ν.Χ. που απαιτούνται στους υπολογισμούς αφορούν κυρίως στα τεχνικά χαρακτηριστικά και στις συνθήκες λειτουργίας. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 104 [Page 104 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/104.png) - λειτουργίας των τεχνικών συστημάτων όπως στη θερμική ή/και ψυκτική ισχύ, στις αποδόσεις και στις απώλειες επί μέρους συστημάτων, σε συστήματα διαχείρισης λειτουργίας κ.ά. Οι αποδόσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τη διαστασιολόγηση των συστημάτων, την ποιότητα κατασκευής τους, την παλαιότητα τους, τη συντήρησή τους, αλλά και την ορθολογική χρήση τους. Επίσης σ' επί μέρους διατάξεις αυτόματου ελέγχου και η ρύθμιση των παραμέτρων λειτουργίας των συστημάτων επιδρούν σημαντικά στην τελική απόδοση τους. Ειδικότερα για τον αερισμό των κτιρίων, πρέπει να σημειωθεί ότι στα κτίρια κατοικιών, όπως και στο κτίριο αναφοράς εφαρμόζονται φυσικός αερισμός. Σε περίπτωση που στο υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτίριο κατοικίας εφαρμόζεται μηχανικός αερισμός, δεν θα αγνοείται και στο κτίριο αναφοράς. Στα κτίρια του τριτογενούς τομέα επιβάλλεται να εφαρμόζεται μηχανικός αερισμός (μέσω κεντρικών κλιματιστικών μονάδων ή/και μέσω μηχανικού αερισμού προσαγωγής νωπού ή/και μέσω συστήματος εξαερισμού), ώστε να καλύπτεται η απαίτηση για νωπό αέρα, όπως ορίζει στον πίνακα 3.2. Σε περίπτωση που το υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτίριο του τριτογενούς τομέα δεν διαθέτει σύστημα μηχανικού αερισμού, τότε κατά τους υπολογισμούς θεωρείται ότι διαθέτει αυτόματο αερισμό (προκειμένου να εξασφαλίζεται ο απαιτούμενος νωπός αέρας) χωρίς ανάληψη θερμικής και ψυκτικής ισχύος με το αντίστοιχο κτίριο αναφοράς που δεν διαθέτει σύστημα μηχανικού αερισμού, αλλά και σύστημα ανάκτησης θερμότητας. Ο μελετητής ή ο επιθεωρητής θα λαμβάνει υπόψη του κατ’ αρχάς τις παραμέτρους των συστημάτων Φ.Κ. και Ζ.Ν.Χ. που θα έχουν καταγραφεί κατά την επιθεώρηση ή/και μελέτη, τεχνικών συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού ή αυτές που θα καθορίζονται στις τελικές ή/και μελέτες εφαρμογής του κτιρίου (όπου υπάρχουν). Σε περίπτωση έλλειψης των απαραίτητων δεδομένων (κυρίως σε υφιστάμενες παλιές κτηριακές εγκαταστάσεις), δίνονται κατά περίπτωση τυπικές τιμές για τις παραμέτρους που πρέπει να καθορίζονται ως δεδομένα στους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου και παρατίθενται στις επόμενες παραγράφους. 5.1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΧΩΡΩΝ Το σύστημα ή τα συστήματα θέρμανσης των εμπεριέχουν ένα κτίριο ή τμήμα αυτού, σχεδιάζονται και διαστασιολογούνται έτσι, ώστε να καλύπτουν τις απαιτήσεις θέρμανσης στις δυσμενέστερες εξωτερικές συνθήκες περιβάλλοντος (συνθήκες σχεδιασμού χειμώνα), όπως αυτές προσδιορίζονται στους σχετικούς κανονισμούς και οδηγίες (τεχνική οδηγία του Τ.Ε.Ε. «Κλιματικά δεδομένα για ελληνικές περιοχές»). Κατά την πραγματική περίοδο θέρμανσης οι εξωτερικές συνθήκες περιβάλλοντος μεταβάλλονται συνεχώς, τόσο σε ημερήσια όσο και σε ωριαία βάση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα κάθε σύστημα θέρμανσης να λειτουργεί για το μεγαλύτερο διάστημα της περιόδου θέρμανσης σε συνθήκες μερικού φορτίου, που συνεπάγεται μείωση της πραγματικής απόδοσης του σε σχέση με την ονομαστική. Ο σχεδιασμός του συστήματος θέρμανσης θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την περιοδικότητα και τα προλέγματα την κάλυψη των μερικών φορτίων με κατά το δυνατόν υψηλότερο βαθμό απόδοσης μεταβλητού, ανάλογα με τη χρήση του κτιρίου, το ωράριο λειτουργίας και τη διακύμανση των θερμικών κεκτημένων του κτιρίου. Προς αυτήν την κατεύθυνση η χρήση πολυβάθμων λεβήτων ή/και η χρήση περιορισμένων των ενός εύρους διαφορετικής ιπποδύναμης λέβητες, ιδίως σε κτίρια συνήθως μεγάλης βεβαίως ισχύος, συμβάλλει στη βελτιστοποίηση της απόδοσης λειτουργίας της εγκατάστασης θέρμανσης. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 105 [Page 105 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/105.png) - Για κάθε σύστημα θέρμανσης του κτιρίου ή μιας θερμικής ζώνης του κτιρίου, πρέπει να προσδιορίζονται τα απαραίτητα τεχνικά χαρακτηριστικά που εισάγονται ως δεδομένα στους υπολογισμούς της τελικής κατανάλωσης ενέργειας για τη θέρμανση των χώρων. Οι παράμετροι που πρέπει να καθοριστούν για το σύστημα θέρμανσης χώρων είναι οι αποδόσεις των μονάδων παραγωγής θερμότητας, του δικτύου διανομής και των τερματικών μονάδων εκπομπής (απόδοσης) θερμότητας (σχήμα 4.1). Οι περισσότερες διαδεδομένες μονάδες παραγωγής θερμότητας για θέρμανση χώρων που εφαρμόζονται στα ελληνικά κτίρια είναι λέβητες θερμού νερού, πετρελαίου, αερίου, όπως και «αέριο καύσιμο» νεοπιά καύσιμο που βρίσκεται σε αέρια κατάσταση σε θερμοκρασία 15 °C και πίεση 1 bar (π.χ. φυσικό αέριο, υγραέριο), ή ηλεκτρικοί (σε μικρές εγκαταστάσεις) και πολύ σπάνια λέβητες βιομάζας κ.ά. Επίσης, αρκετή σημασία είναι και το ποσοστό των κτιρίων (κυρίως κατοικιών), που χρησιμοποιούν ηλεκτρικές μονάδες για τη θέρμανση των χώρων (ηλεκτρικά σώματα διαφόρων τύπων, αποδόσεις άμεσης ή έμμεσοοαποθήκευσης κ.λπ.). Σε μικρότερο ποσοστό και κυρίως σε κτίρια του τριτογενούς τομέα (όπου απαιτείται και ψύξη), οι μονάδες παραγωγής θερμότητας είναι ηλεκτρικές αντλίες θερμότητας νερού ή άμεσης εξάτμισης. Σε λίγες περιπτώσεις γίνεται χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (π.χ. ηλιακών συλλεκτών, γεωθερμίας). Τέλος, σε πολύ περιορισμένη κλίμακα στα ελληνικά κτίρια εφαρμόζονται συστήματα τηλεθέρμανσης (κοντά σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής της Δ.Ε.Η.) ή/και συστήματα συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας / ψύξης (Σ.Η.Θ.). Σχήμα 4.1. Διάγραμμα διαδικασίας λειτουργίας εγκαταστάσεων θέρμανσης / ψύξης. 5.1.1. Ελάχιστες απαιτήσεις & προδιαγραφές κτιρίου αναφοράς Τα γενικά χαρακτηριστικά του συστήματος θέρμανσης για το κτίριο αναφοράς, όπως ορίζονται το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ., είναι τα εξής: α) Το κτίριο αναφοράς διαθέτει κεντρικό σύστημα θέρμανσης με λέβητα πετρελαίου σε λειτουργία υψηλής θερμοκρασίας. Εφόσον το κτίριο είναι συνδεδεμένο με κεντρικό δίκτυο τηλεθέρμανσης, τότε στο κτίριο αναφοράς θα λαμβάνονται υπόψη τα τεχνικά χαρακτηριστικά του εναλλακτή θερμότητας τηλεθέρμανσης, ή για τη διαστασιολόγηση της εγκατάστασης θέρμανσης εφαρμόζεται η ισχύουσα Τ.Ο.Τ.Ε.Ε., ώστε να διασφαλίζεται η κάλυψη των φορτίων στις συνθήκες σχεδιασμού το χειμώνα. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 106 [Page 106 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/106.png) - Ο κεντρικός λέβητας του κτιρίου αναφοράς έχει εποχιακή απόδοση (με βάση την κατώτερη θερμογόνο δύναμη) η οποία ορίζεται στον πίνακα 4.1 ανάλογα με την ονομαστική ισχύ της μονάδας. β) Το κτίριο αναφοράς διαθέτει θερμοστατικό έλεγχο της θερμοκρασίας εσωτερικού χώρου ανά ελεγχόμενη θερμική ζώνη του. γ) Το κτίριο αναφοράς διαθέτει σύστημα αντιστάθμισης. δ) Σε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο δεν διαθέτει σύστημα θέρμανσης, ο εποχιακός βαθμός απόδοσης του λέβητα - καυστήρα για το κτίριο αναφοράς είναι 85%. Στην περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο διαθέτει οποιοδήποτε άλλο σύστημα θέρμανσης εκτός από κεντρικό λέβητα, τηλεθέρμανση και αντλίες θερμότητας το κτίριο αναφοράς διαθέτει σύστημα θέρμανσης με λέβητα-καυστήρα με εποχιακό βαθμό απόδοσης ανάλογα της ισχύος του συστήματος θέρμανσης του εξεταζόμενου κτιρίου σύμφωνα με τον Πίνακα 4.1. ε) Σε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο ποσοτικής θερμοκρασίας με τη χρήση αντλιών θερμότητας, θεωρείται ότι και το κτίριο αναφοράς διαθέτει τοπικά συστήματα (αντλίες θερμότητας ενός ή πολλαπλών εσωτερικών στοιχείων), με ονομαστικό συντελεστή απόδοσης SCOP = 3,2.Η χρήση αντλίας θερμότητας με μεγαλύτερο ονομαστικό συντελεστή απόδοσης παρουσιάζει μεγαλύτερη κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας από το σύστημα λέβητα. στ) Σε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο τροφοδοτείται τριφασικά ρεύματα με τη χρήση αντλιών θέρμανσης, θεωρείται ότι και το κτίριο αναφοράς διαθέτει τοπικά ή/και κεντρικά συστήματα θέρμανσης με ονομαστικό συντελεστή απόδοσης SCOP = 3,2. ζ) Σε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο κατοικίας ή τριτογενή τομέα, σε επίπεδο κτιρίου ή θερμικής ζώνης διαθέτει διαφορετικά του ενός συστήματα θέρμανσης, π.χ. λέβητα και αντλία θερμότητας, τότε το κτίριο αναφοράς, στο σύνολό του ή σε επίπεδο θερμικής ζώνης, διαθέτει αντίστοιχα συστήματα με το εξεταζόμενο κτίριο και με τα αντίστοιχα τεχνικά χαρακτηριστικά όπως ορίζονται στις προηγούμενες περιπτώσεις α, β, ε και στ. Πίνακας 4.1: Εποχιακός βαθμός απόδοσης λέβητα – καυστήρα για κτίριο αναφοράς (ή κ.α.) και χρήση θερμοκρασίας νερού του λέβητα 70oC για το κτίριο αναφοράς | Ονομαστική ισχύς (kW) | 4 έως 25 | >25 έως 50 | >50 έως 100 | >100 έως 200 | >200 έως 300 | >300 έως 400 | > 400 | |:---------------------:|:-------:|:---------:|:---------:|:---------:|:---------:|:---------:|:-----:| | Εποχιακός βαθμός απόδοσης λέβητα – καυστήρα | 78,10 | 81,40 | 81,80 | 85,00 | 85,35 | 85,60 | 86,00 | 5.1.2. Απόδοση μονάδας παραγωγής θερμότητας Κάθε μονάδα παραγωγής θερμότητας έχει μια ονομαστική θερμική απόδοση σύμφωνα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά του κατασκευαστή. Η πραγματική όμως απόδοση λειτουργίας μιας μονάδας θέρμανσης προσδιορίζεται και εξαρτάται από την περίοδο θέρμανσης (ανάλογα με την κλιματική ζώνη), το χρόνο λειτουργίας του κτιρίου και κατ’ επέκταση της μονάδας θέρμανσης, τις ειδικές συνθήκες λειτουργίας των χώρων, τις διατάξεις αυτοματισμών (βασισμένες αντιστάθμισης), τη συντήρηση και τη διαστασιολόγηση της μονάδας κ.ά. Για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης της μονάδας απαιτείται να προσδιορισθεί ο μέσος εποχιακός βαθμός απόδοσης της μονάδας παραγωγής θερμότητας. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 107 [Page 107 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/107.png) - Εκτός από το μέσο εποχιακό βαθμό απόδοσης των μονάδων θέρμανσης, σημαντική είναι και η επίδραση των διατάξεων αυτοματισμού ελέγχου & ρύθμισης λειτουργίας της μονάδας. Εάν η κεντρική μονάδα παραγωγής θέρμανσης ελέγχεται από κεντρικό σύστημα διαχείρισης ενέργειας (ΒΕΜS), τότε θεωρείται πως υπάρχει κάποια μείωση στην κατανάλωση ενέργειας. Οι συντελεστές μείωσης κατανάλωσης ενέργειας καθορίζονται στην παράγραφο 5.2. για διάφορες περιπτώσεις. Αντίστοιχα, το ίδιο γίνεται και για κάθε άλλη διάταξη αυτόματου ελέγχου που εφαρμόζεται στα τεχνικά συστήματα θέρμανσης του κτιρίου. Σε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο δεν διαθέτει σύστημα θέρμανσης, τότε θεωρείται ότι θερμαίνεται με τοπικές ηλεκτρικές μονάδες βαθμοί απόδοσης 100% με ειδικο δυναμικό βαθμού απόδοσης 1,0, τερματικές μονάδες με βαθμό απόδοσης 0,94 και βοηθητικές μονάδες με ειδική ισχύ 0W/m². Αντίστοιχα, όταν το εξεταζόμενο κτίριο διαθέτει συστήματα θέρμανσης, τα οποία καλύπτουν τμήμα του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης (δηλαδή δεν ικανοποιούνται οι συνθήκες θερμικής άνεσης, παράγραφος 2.4), τότε θεωρείται ότι το υπόλοιπο μη θερμαινόμενο τμήμα θερμαίνεται με τοπικές ηλεκτρικές μονάδες βαθμού απόδοσης 100% με ίδιας δυναμικής βαθμού απόδοσης 1,0, τερματικές μονάδες με βαθμό απόδοσης 0,94 και βοηθητικές μονάδες με ειδική ισχύ 0W/m². 5.1.2.1. Βαθμός απόδοσης μονάδων λέβητα — καυστήρα Ο μελετητής χρησιμοποιεί την αποδιδόμενη ονομαστική ισχύ και την Ενεργειακή Απόδοση Εποχιακής Θέρμανσης Χώρου της μονάδας λέβητα-καυστήρα που αναφέρεται στη μελέτη διαστασιολόγησης της μονάδας θέρμανσης, σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές του κατασκευαστή, οι οποίες αναγράφονται στον φάκελο προϊόντος βάσει του κανονισμού Ενεργειακής Εποχιακής 811/2013 της ΕΕ. Η τιμή του εποχιακού βαθμού απόδοσης της μονάδας σε σχέση με την Ενεργειακή Απόδοση Εποχιακής Θέρμανσης Χώρου δίδεται από την ακόλουθη σχέση: ηeπο = ΣΜΘΘa ⋅ (1+ηe3) ⋅ 3% / [4.0] όπου ηeπο: Εποχιακός βαθμός απόδοσης λέβητα - καυστήρα ΣΜΘΘa: Συντελεστής μετατροπής εποχιακού βαθμού απόδοσης(Πίνακας 4.2α.) ηe3: Ενεργειακή απόδοση εποχιακής θέρμανσης χώρου Πίνακας 4.2α. Συντελεστής μετατροπής εποχιακού βαθμού απόδοσης ΣΜΘΘa για υγρά, αέρια και στερεά καύσιμα
Τύπος καυσίμουΣυντελεστής μετατροπής εποχιακού βαθμού απόδοσης
Πετρέλαιο1.07
Φυσικό αέριο1.11
Υγραέριο1.09
Πελέτες A1 ή A2 & Β με Υγρασία Μ10 & Μπρικέτες Α1 με Υγρασία M101.09
M121.12
Μπρικέτα A2 & B με Υγρασία M151.1
Καυσόξυλα A1 με Υγρασία M201.11
Καυσόξυλα A1 με Υγρασία M251.12
Ελαστομερικό με Υγρασία M101.08
Ελαστομερικό με Υγρασία M151.09
--------------------------------------------------------------------------------- ## Page 108 [Page 108 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/108.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48707 Για τις υφιστάμενες μονάδες θέρμανσης χώρων λέβητα – καυστήρα οι οποίες δεν πληρούν τον κανονισμό Οικολογικού σχεδιασμού 811/2013 της ΕΕ και δεν έχουν Ενεργειακή Σήμανση βάσει του κανονισμού Ενεργειακής Επισήμανσης 811/2013 της ΕΕτο πραγματικός βαθμός απόδοσης στο πλήρες φορτίο και η πραγματική θερμική ισχύς Pn προσδιορίζονται από την ανάλυση καυσαερίων, η οποία είναι υποχρεωτική σύμφωνα με την Κ.Υ.Α 189533/07-11-2011 «Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με τη λειτουργία των σταθερών εστιών καύσης για τη θέρμανση κτιρίων και νερού» (ΦΕΚ Β’ 2654) και αναγράφονται στο φύλλο συντήρησης και μέτρησης του συστήματος θέρμανσης. Σε περίπτωση έλλειψης φύλλου συντήρησης και μονάδες οι οποίες δεν πληρούν τον κανονισμό Οικολογικού σχεδιασμού 811/2013 της ΕΕ και δεν έχουν Ενεργειακή Σήμανση βάσει του κανονισμού Ενεργειακής Επισήμανσης 811/2013 της ΕΕ οι μέγιστες τιμές του πραγματικού βαθμού απόδοσης λαμβάνονται από τον ακόλουθο πίνακα: Πίνακας 4.2β. Μέγιστες τιμές πραγματικού βαθμού απόδοσης σε περίπτωση έλλειψης φύλλου συντήρησης. | Τύπος λέβητα | Βαθμός απόδοσης | |--------------------------|------------------| | Λέβητας (άγριος ατομικός) | 0,75 | | Συνήθης λέβητας | 0,80 | | Λέβητας χαμηλών θερμοκρασιών | 0,85 | | Λέβητας συμπύκνωσης | 0,95 | | Λέβητας βιομάζας (άγριος ατομικός) | 0,75 | | Πιστοποιημένος λέβητας βιομάζας (οικολογικής ή αυτόματης τροφοδοσίας) | 0,82 | Όπου οι όροι συνήθης, χαμηλών θερμοκρασιών και συμπύκνωσης είναι αυτοί που ορίζονται από την Οδηγία 92/42/ΕΟΚ. Εξαίρεση αποτελούν οι μονάδες θέρμανσης οι οποίες πληρούν τον κανονισμό Οικολογικού σχεδιασμού 811/2013 της ΕΕ και έχουν Ενεργειακή Σήμανση βάσει του κανονισμού Ενεργειακής Επισήμανσης 811/2013 της ΕΕ. Σε αυτή την περίπτωση λαμβάνεται υπόψη μόνο η Ενεργειακή Απόδοση Εποχιακής Θέρμανσης Χώρου από τον φάκελο προϊόντος και η τιμή του πραγματικού βαθμού απόδοσης υπολογίζεται από τον τύπο [4.0]. Ο επιθεωρητής λαμβάνοντας υπόψη την πραγματική θερμική ισχύ του λέβητα Pmax, ελέγχει την περίπτωση υπερδιαστασιολόγησης της μονάδας λέβητα -καυστήρα, συγκρίνοντας την με την υπολογισμένη θερμική ισχύ Pgen στη μελέτη εφαρμογής θέρμανσης του κτηρίου. Σε περίπτωση που μια τέτοια μελέτη εφαρμογής θέρμανσης δεν υπάρχει, ο επιθεωρητής συγκρίνει την πραγματική θερμική ισχύ Pn της μονάδας με αυτήν που υπολογίζεται από την ακόλουθη σχέση: \[ P_{\text{gen}} = \left[ A \cdot U_{\text{n}} \cdot 1,5 + \frac{V}{3} \right] \cdot \Delta T \] [4.1] όπου: Pgen [W] η υπολογιζόμενη μέγιστη απορροφώμενη θερμική ισχύς της μονάδας θέρμανσης του κτηρίου, A [m²] η συνολική πραγματική εξωτερική επιφάνεια του κτηριακού κελύφους (τοίχοι, οροφές, πτυχωτή, ανοίγματα), που είναι εκτεθειμένη στον εξωτερικό αέρα ή από κάθε πλευρά που έρχεται άμεσα ή έμμεσα σε επαφή με μη θερμαινόμενους χώρους ή/και σε επαφή με το έδαφος, όπως λαμβάνεται υπόψη κατά τον έλεγχο θερμομονωτικής επάρκειας του κτηρίου. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 109 [Page 109 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/109.png) - U_m, [W/(m²·K)] ο μέγιστος επιτρεπόμενος μέσος συντελεστής θερμοπερατότητας για το σύνολο της επιφάνειας Α. Ανάλογα με την ηλικία του κτηρίου ο U_m λαμβάνει τις τιμές: - 3,5 W/(m²·K) ή όπως υπολογίζεται από τον επιθεωρητή, για κτήρια πριν την εφαρμογή του Κανονισμού Θερμομόνωσης Κτηρίων (οικοδομικές άδειες πριν από το 1980). - 1,55 W/(m²·K) για την Α κλιματική ζώνη, - 1,20 W/(m²·K) για τη Β κλιματική ζώνη και - 0,95 W/(m²·K) για τη Γ κλιματική ζώνη, για κτήρια μετά την εφαρμογή του κανονισμού θερμομόνωσης (έγκριση οικοδομικής άδειας μετά το 1980), καθώς και για κτήρια πριν από την ισχύ του κανονισμού, τα οποία πιστοποιημένα έχουν εφαρμόσει θερμομόνωση σε όλο το κτηριακό κέλυφος. Σύμφωνα με τη μελέτη θερμομόνωσης (μελέτη ενεργειακής απόδοσης) για κτήρια μετά την εφαρμογή του Κ.Εν.Α.Κ. ΔT [°C] ή [K] η διαφορά της θερμοκρασίας για τη διαστασιολόγηση του συστήματος: - 18°C για την Α κλιματική ζώνη, - 20°C για τη Β κλιματική ζώνη, - 23°C για τη Γ και κλιματική ζώνη και - 28°C για τη Δ κλιματική ζώνη. Αυτές οι θερμοκρασιακές διαφορές εκτιμήθηκαν βάσει των ελάχιστων θερμοκρασιών αέρα που παρατηρούνται στις αντίστοιχες κλιματικές ζώνες. ι' συντελεστής που περιλαμβάνει τους συντελεστές προσόψεως ανοιγμάτων, διακοπτόμενης λειτουργίας, απώλειες δικτύου διανομής κ.τ.λ. ν' η συνολική προσροφητική ικανότητα αέρα στον θερμαινόμενο χώρο σε (m3/h) και υπολογίζεται βάσει του Πίνακα 2.3 της Τ.Ο.Τ.Ε.Ε.. Σε περίπτωση που η υποκείμενη μονάδα λέβητα-καυστήρα του κτηρίου, καλύπτει παράλληλα τις ανάγκες για θέρμανση χώρων και παροχής ζεστού νερού χρήσης, τότε στη σχέση 4.1 δε πρέπει να προστίθεται και το θερμικό φορτίο για ζεστό νερό χρήσης. Στην περίπτωση που η υπολογιζόμενη μέγιστη θερμική ισχύς P_tm, είναι μικρότερη από 20 kW, τότε λαμβάνεται ίση με 20kW. Ο εποχιακός βαθμός απόδοσης της μονάδας P_tm δίδεται από τον τύπο 4.0, στην περίπτωση που η μονάδα έχει ενεργειακή σήμανση και στην περίπτωση των υπό μελέτη κτηρίων. Στην περίπτωση που η μονάδα δεν έχει ενεργειακή σήμανση τότε για P_tm είναι ο πραγματατικός βαθμός απόδοσης της μονάδας λέβητα-καυστήρα όπως μετρήθηκε στα πλήρες φορτίο κατά την ανάλυση καυσαερίων στα υφιστάμενα συστήματα, ή με βάση τον πίνακα 4.2β για νέους λέβητες χωρίς ανάλυση καυσαερίων, τότε ο εποχιακός βαθμός απόδοσης της μονάδας λαμβάνεται από τον τύπο: \(\eta_\mathrm{ca} = \eta_\mathrm{n} \cdot \eta_\mathrm{gb}\) --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 110 [Page 110 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/110.png) - όπου ηe είναι ο συντελεστής μετατροπής σε εποχιακό βαθμό απόδοσης και δίνεται από τον παρακάτω πίνακα: Πίνακας 4.2γ Συντελεστής μετατροπής σε εποχιακό βαθμό απόδοσης (ηe) | Ονομαστική ισχύς (kW) | ≤25 | >25 & ≤100 | >100 & ≤400 | >400 | |----------------------|-----|-----------|------------|------| | Λέβητας χαμηλής στοιχείων (*) | 0.82 | 0.84 | 0.87 | 0.90 | | Συνήθης λέβητας (γ) | 0.85 | 0.88 | 0.91 | 0.92 | | Λέβητας χαμηλών θερμοκρασιών | 0.91 | 0.935 | 0.965 | 0.965 | | Λέβητας συμπύκνωσης | 0.95 | 0.96 | 0.977 | 0.977 | (*) χρησιμοποιούνται και για την περίπτωση λέβητα βιομάζας (γ) Οπου οι όροι «συνήθης», «χαμηλών θερμοκρασιών» και «συμπύκνωσης» είναι αυτοί που ορίζονται στην Οδηγία 92/42/ΕΟΚ. Στους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων κατά τη μελέτη ή την επιθεώρηση, χρησιμοποιείται ο βαθμός απόδοσης (ηm), που προκύπτει από τον εποχιακό βαθμό απόδοσης της μονάδας λέβητα - καυστήρα (ηecl), μειωμένος κατά τον συντελεστή υπερδιαστασιολόγησης (ηx) και τον συντελεστή μονάδος (ηms) οι οποίοι δίδονται στους πίνακες 4.3 και 4.4 και τη σχέση 4.4. Έτσι, ο συνολικός βαθμός απόδοσης της μονάδας παραγωγής θέρμανσης (ηm) προκύπτει: ηm = ηecl * ηx * ηms [4.3] Ο συντελεστής υπερδιαστασιολόγησης ηx λαμβάνεται από τον πίνακα 4.3. με γραμμική παρεμβολή για ενδιάμεσες τιμές υπερδιαστασιολόγησης. Ο συντελεστής μονάδος ηms υπολογίζεται από τη σχέση: ηms = a * γ + b [4.4] όπου γ: Η υπερδιαστασιολόγηση η οποία λαμβάνει την τιμή 1 για λέβητα χωρίς υπερδιαστασιολόγηση, 1.5 για λέβητα με υπερδιαστασιολόγηση 50% κ.ο.κ. α, b: συντελεστές οι οποίοι υπολογίζονται από τον πίνακα 4.4 Για καυστήρες πολλαπλών ή αναλογικών ή υπολογιζομένων θερμική ισχύς Pgen της σχέσης 4.1 συγκρίνεται με την ισχύ που αντιστοιχεί στη μικρότερη βαθμίδα στην οποία μπορεί να λειτουργήσει ο καυστήρας. Δηλαδή για δεδομένο καυστήρα με την ισχύ που του αντιστοιχεί στη χαμηλή βαθμίδα ή για αναλογικό με την μικρότερη ονομαστική ισχύ που δίδει ο κατασκευαστής. Για τους μεμονωμένους αναλογικούς (π.χ. επιτοίχιους) λέβητες αερίου παραγωγής θέρμανσης ή/και ZNX (μονάδες ΡΖΝΧ) χωρίς ενεργειακή σήμανση ο βαθμός απόδοσης (ηm) λαμβάνεται ίσος με το βαθμό απόδοσης που δίδουν ο προδιαγραφές του κατασκευαστή και βάσει της πιστοποίησης του. Πίνακας 4.3. Συντελεστής υπερδιαστασιολόγησης για μονάδας λέβητα - καυστήρα | Σχέση πραγματικής προς υπολογιζόμενη ισχύ μονάδας θέρμανσης (Pgen / Pgen) | 100% | 125% | 150% | 200% | 400% | 600% | |---------------------------------------------------------------------------|------|------|------|------|------|------| | Συντελεστής υπερδιαστασιολόγησης | 1.00 | 0.95 | 0.90 | 0.80 | 0.60 | 0.40 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 111 [Page 111 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/111.png) - Λέβητας βιομάζας (χωρίς στοιχεία) 1 0.97 0.94 0.90 0.76 0.70 Συνήθης λέβητας 1 0.97 0.94 0.91 0.77 0.72 Λέβητας χαμηλών θερμοκρασιών 1 0.985 0.97 0.94 0.84 0.80 Λέβητας συμπύκνωσης 1 0.988 0.975 0.95 0.85 0.82 Πιστοποιημένος λέβητας βιομάζας (χειροκίνητης ή αυτόματης τροφοδοσίας) 1 0.975 0.955 0.91 0.78 0.74 Πίνακας 4.4. Συντελεστές υπολογισμού συντελεστή κατάστασης μονάδας ηυ μονάδας λέβητα - καυστήρα. Κατάσταση μονάδας Τύπος λέβητα a b Καλή Όλοι 0,0 1,0 Μέτρια Χωρίς στοιχεία, συνήθης, βιομάζας -0,0145 0,975 Χαμηλών θερμοκρασιών -0,017 0,99 Συμπύκνωσης -0,015 1,00 Κακή Χωρίς στοιχεία, συνήθης, βιομάζας -0,026 0,95 Χαμηλών θερμοκρασιών -0,027 0,99 Συμπύκνωσης -0,034 1,00 5.1.2.2 Βαθμός απόδοσης αντλιών θερμότητας Για τις αντλίες θερμότητας που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση χώρων, η απόδοση καθορίζεται είτε από το εποχιακό συντελεστή απόδοσης (SCOP)είτε από τον συντελεστή απόδοσης (COP) σε συγκεκριμένες συνθήκες λειτουργίας ή αλλιώς συντελεστή συμπεριφοράς των αντλιών θερμότητας στις ονομαστικές συνθήκες λειτουργίας για θέρμανση, όπως δίνονται στις τεχνικές προδιαγραφές του κατασκευαστή. Διευκρινίζεται πως ο όρος SCOP αναφέρεται στην εποχιακή απόδοση των αντλιών θερμότητας (AH) μόνο σε λειτουργία θέρμανσης. Η τιμή του SCOP προσδιορίζεται σε συγκεκριμένες συνθήκες εξωτερικού περιβάλλοντος και θερμοκρασίας παροχής και επιστροφής θερμού μέσου. Η απόδοση των αντλιών θερμότητας εξαρτάται επίσης και από την τιμή θέρμανσης που ορίζονται για τη λειτουργία τους και η οποία μπορεί να είναι ο αέρας, το έδαφος, το υγρό ή επιφανειακά νερά, το θαλασσινό νερό, τα κουατέρνα κινήτου (πχ. Σ.Η.Θ.Σ.), η ηλιακή ενέργεια κ.ά. Από τη μεταβολή του συντελεστή απόδοσης SCOP σε διάφορες συνθήκες λειτουργίας και ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες εκτιμάται ο ολικός εποχιακός συντελεστής απόδοσης κάθε συστήματος. Ο μέσος (ανηγμένος) εποχιακός συντελεστής απόδοσης SCOP για τις περισσότερες περιοχές της χώρας είναι μεγαλύτερος από τον ονομαστικό SCOP, επειδή η μέση θερμοκρασία κατά τη χειμερινή περίοδο είναι μεγαλύτερη από τη θερμοκρασία αέρα ονομαστικής λειτουργίας που είναι 7°C. Στον πίνακα 4.5α. δίνονται τυπικές τιμές του μέσου εποχιακού ολικού (συμπεριλαμβανόμενης και --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 112 [Page 112 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/112.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48711 της βοηθητικής ηλεκτρικής ισχύος κυκλοφορητών) συντελεστή απόδοσης SCOP για μονάδες αντλιών θερμότητας, ανάλογα με την πηγή θερμότητας ή κατόπινθρα (αέρα, έδαφος κ.ά.) και τη θερμοκρασία θερμικού μέσου T, όπως δίνονται στο πρότυπο ΕΛΟΤ EN 15316-4.2:2008. Αυτές οι τιμές διαφοροποιούνται στην αγορά σημαντικά ανάλογα με την τεχνολογία και το σχεδιασμό της συνολικής εγκατάστασης. Πίνακας 4.5α. Μέσος ολικός εποχιακός συντελεστής απόδοσης SCOP για μονάδες αντλιών θερμότητας για διάφορες θερμοκρασίες θερμικού μέσου (ΕΛΟΤ EN 15316-4.2:2008). | Πηγή θερμότητας | Κτήρια τριτογενούς τομέα | Κτήρια κατοικιών | |-----------------|----------------------|-----------------| | | T <35°C | 35°C ≤ T < 45°C | 45°C ≤ T <55°C | T <35°C | 35°C ≤ T < 45°C | | Εξωτερικός αέρας | 3,4 | 3,1 | 2,8 | 3,7 | 3,3 | | Έδαφος | 5,5 | 5,1 | 4,7 | 3,8 | 3,4 | | Θερμάστρα από καύσιμα (πχ. Σ.Η.Θ.) | 6,1 | 5,1 | 4,4 | -- | -- | | Υπόγειο ή θαλασσινό νερό | 4,7 | 4,2 | 3,6 | 4,5 | 4,1 | | Επιφανειακά νερά | 4,1 | 3,7 | 3,3 | -- | -- | Οι αντλίες θερμότητας διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: A. Τοπικές ή ημιενεργικές μονάδες απευθείας εκπομπής με θερμαινόμενο μέσο τον αέρα B. Αντλίες θερμότητας με θερμαινόμενο μέσο το νερό Ανάλογα με τον τύπο της αντλίας θερμότητας ακολουθούμε την παρακάτω μεθοδολογία: Α. Τοπικές ή ημιενεργικές μονάδες απευθείας εκπομπής με θερμαινόμενο μέσο τον αέρα 1. Για τις αντλίες θερμότητας με θερμαινόμενο μέσο τον αέρα οι οποίες είναι σύμφωνες με τον κανονισμό Οικολογικού σχεδιασμού και συνοδεύονται από Ενεργειακή Σήμανση, σύμφωνα με τον κανονισμό Ενεργειακής Επισήμανσης της ΕΕ 626/2011, λαμβάνεται υπόψη ο Εποχιακός Συντελεστής Απόδοσης της μονάδας SCOPαπό σταθερό σημείο. Το SCOP της αντλίας θερμότητας με Ενεργειακή Σήμανση είναι ίσο με: SCOP = 0,93 . SCOPcl [4.5] 2. Για τις αντλίες θερμότητας με θερμαινόμενο μέσο τον αέρα οι οποίες δεν συνοδεύονται από Ενεργειακή Σήμανση λαμβάνεται υπόψη ο Συντελεστής Απόδοσης θέρμανσης της μονάδας COP για εξωτερική θερμοκρασία 7°Cκαι εσωτερική θερμοκρασία 20°C. 3. Για τις αντλίες θερμότητας με θερμαινόμενο μέσο τον αέρα για τις οποίες δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, ο μέσος εποχιακός συντελεστής απόδοσης SCOP για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτιρίου λαμβάνεται: • 1,7 για συστήματα εγκατεστημένα πριν το 1990 • 2,2 για συστήματα εγκατεστημένα μεταξύ του 1990 και του 2000 και • 2,5 για συστήματα εγκατεστημένα μετά το 2001. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 113 [Page 113 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/113.png) - • Στην περίπτωση που ο ενεργειακός επιθεωρητής δεν διαθέτει κανένα στοιχείο για τη μονάδα θέρμανσης και επιπρόσθετα δεν δύναται να τεκμηριώσει το έτος εγκατάστασής της, τότε θα λαμβάνει ως βαθμό απόδοσης αυτόν για τα εγκατεστημένα συστήματα προ του 1990. Β. Αντλίες θερμότητας με θερμαινόμενο μέσο το νερό 1. Για τις αντλίες θερμότητας με θερμαινόμενο μέσο το νερό οι οποίες είναι σύμφωνα με τον κανονισμό Οικολογικού σχεδιασμού (813/2013) και συνοδεύονται από Ενεργειακή Σήμανση, σύμφωνα με τον κανονισμό Ενεργειακής Σήμανσης 811/2011 της ΕΕ, λαμβάνεται υπόψη η Ενεργειακή Απόδοση Εποχιακής Θέρμανσης Χώρου ηSCOP (για νερό 35°C) και ηSCOPn (για νερό 55°C) της μονάδας στο εσωτερικό Κλίμα (Κυριακή ζώνη με αντιπροσωπευτική πόλη την Αθήνα).Το SCOP της αντλίας θερμότητας με Ενεργειακή Σήμανση είναι ίσο με: SCOP = 2.35 · (1+σαc * 3%) [4.5α.] στην περίπτωση ενδοδαπέδιας , ενδοτοιχίας θέρμανσης ή θέρμανσης οροφής με σωληνώσεις ζεστού νερού SCOP = 2.55 · (1+σαc * 3%) [4.5β.] Στην περίπτωση συστημάτων νερού με ανεμιστήρα FCU SCOP = 2.75 · (1+σαc * 3%) [4.5γ.] σε κάθε άλλη περίπτωση (θερμαντικά σώματα, κονβέκτορες, κλπ). 2. Για τις αντλίες θερμότητας με θερμαινόμενο μέσο το νερό οι οποίες δεν συνοδεύονται από Ενεργειακή Σήμανση, σύμφωνα με τον κανονισμό Ενεργειακής Σήμανσης 811/2013 της ΕΕ, επειδή η εκτίμηση του μέσου εποχιακού συντελεστή απόδοσης SCOP δεν είναι εφικτή, για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, λαμβάνεται κατά τη μελέτη ή την επιθεώρηση ως τελική θερμική απόδοση ο ονομαστικός συντελεστής απόδοσης COP για ονομαστικές συνθήκες λειτουργίας θερμοκρασίας εξωτερικού αέρα 7°C και θερμοκρασίας νερού εισόδου 45°C σύμφωνα με τα οριζόμενα πρότυπα EN 14511:2007, όπως δίνονται από τον κατασκευαστή και αναγράφεται στις τεχνικές προδιαγραφές ή έχει στο πλαίσιο της αντλίας θέρμανσης. Αντίστοιχα, στην περίπτωση γεωθερμικών αντλιών θέρμανσης, ως συντελεστής απόδοσης COP λαμβάνεται κατά τους υπολογισμούς η τιμή που αναφέρεται σε συνθήκες λειτουργίας με θερμοκρασία γεωεναλλάκτη 15°C και θερμοκρασία νερού 45°C. 3. Για τις αντλίες θερμότητας με θερμαινόμενο μέσο το νερό για τις οποίες δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία ο μέσος εποχιακός συντελεστής απόδοσης SCOP για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτιρίου, λαμβάνεται: • 2,2 για συστήματα εγκατεστημένα προ του 1990 και • 2,7 για συστήματα εγκατεστημένα μεταξύ του 1990 και του 2000 και • 3,0 για συστήματα εγκατεστημένα μετά το 2000. • Στην περίπτωση που ο ενεργειακός επιθεωρητής δεν διαθέτει κανένα στοιχείο για τη μονάδα θέρμανσης και επιπρόσθετα δεν δύναται να τεκμηριώσει το έτος εγκατάστασής της, τότε θα λαμβάνει ως βαθμό απόδοσης αυτόν για τα εγκατεστημένα συστήματα προ του 1990. Σε περίπτωση υπερδιαστασιολόγησης της αντλίας θερμότητας το SCOP διορθώνεται με βάση τον επόμενο πίνακα: --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 114 [Page 114 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/114.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48713 Πίνακας 4.5β: Συντελεστές υπερδιαστασιολόγησης αντλιών θερμότητας | Σχέση πραγματικής προς | 100% | 150% | 200% | 300% | 500% | | υπολογιζόμενη ισχύος μονάδας | | | | | | | θέρμανσης | | | | | | |-----------------------------------|-------|-------|-------|-------|-------| | Αέρος/νερού On/Off | 1 | 0.92 | 0.86 | 0.80 | 0.70 | | Χωρίς buffer | | | | | | | Νερού/νερού On/Off | 1 | 0.94 | 0.90 | 0.85 | 0.75 | | Χωρίς buffer | | | | | | | Αέρος/νερού On/Off | 1 | 0.96 | 0.93 | 0.88 | 0.80 | | Με buffer | | | | | | | Νερού/νερού On/Off | 1 | 0.97 | 0.94 | 0.90 | 0.85 | | Με buffer | | | | | | | Αέρα νερού inverter | 1 | 0.98 | 0.95 | 0.90 | 0.85 | | Νερού νερού inverter | 1 | 0.99 | 0.97 | 0.95 | 0.90 | Ο υπολογισμός της υπερδιαστασιολόγησης γίνεται όπως και στην περίπτωση των λεβήτων με τη θερμική ισχύ Pn. Στη μελέτη εφαρμογής θέρμανσης του κτιρίου με ή τη χρήση του τύπου 4.1.0. Ο λόγος της ονομαστικής ισχύος της αντλίας θερμότητας Pn προς την ισχύ αιχμής (Ppr), δηλαδή Pn/ Ppr, δίνει το βαθμό υπερδιαστασιολόγησης της αντλίας θερμότητας ο οποίος χρησιμοποιείται στον παραπάνω πίνακα. 5.1.2.3. Βαθμός απόδοσης ηλεκτρικών μονάδων Οι τοπικές ηλεκτρικές μονάδες παραγωγής θερμότητας (ηλεκτρικά σώματα άμεσης απόδοσης όπως θερμοπομποί, μονάδες επαγωγής (convectors) και ηλεκτρικοί θερμοσυσσωρευτές) έχουν θερμική ισχύ ίση με την ονομαστική ηλεκτρική ισχύ (W) που αναγράφεται επάνω στο σύστημα. Η απόδοσή τους είναι 100% και δεν μεταβάλλεται λόγω ύψωσης, εκτός και αν υπάρχουν σοβαρές φθορές. Για τις ηλεκτρικές μονάδες με σοβαρά ερμητική προβλήματα κακοσυντήρησης ή θερμοσυσσωρευτές με κατεστραμμένη μόνωση ο βαθμός απόδοσης τους μειώνεται κατά 5%. 5.1.2.4. Βαθμός απόδοσης μονάδων τηλεθέρμανσης Για τις κεντρικές μονάδες τηλεθέρμανσης, που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση χώρων σε μερικές περιοχές της χώρας, όπως η Κοζάνη, η απόδοση του δικτύου για μέλη ή τμήματα της επέκτασης κτιρίου, όσο και του κτιρίου αναφοράς λαμβάνεται ίση με την ονομαστική απόδοση των εναλλακτών θερμότητας που χρησιμοποιούνται. Σε περίπτωση ομαλής και έγκαιρης κακοσυντήρησης του εναλλάκτη θερμότητας (π.χ. υπηρέτη διαρροών κ.λ.π.), η τελική απόδοση θερμικής ενέργειας του εναλλάκτη λαμβάνεται μειωμένη κατά 10%. Οι απώλειες του δικτύου από το σημείο παραγωγής (π.χ. μονάδα ηλεκτροπαραγωγής) μέχρι και τον εναλλάκτη δεν λαμβάνονται υπόψη στους υπολογισμούς, καθώς δεν αφορούν τις κτιριακές εγκαταστάσεις. 5.1.2.5. Βαθμός απόδοσης μονάδων σε σύνδεση με Σ.Η.Θ. Για τις μονάδες συμπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος και θέρμανσης (Σ.Η.Θ.) που υπάρχουν σε ένα κτίριο και χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση των χώρων η θερμική απόδοση των εναλλακτών θερμότητας του υπό μελέτη ή προς επέκταση κτιρίου, λαμβάνεται ίση με την ονομαστική απόδοση των εναλλακτών που χρησιμοποιούνται. Σε περίπτωση ομαλής και έγκαιρης κακοσυντήρησης των εναλλακτών (π.χ. απώρεια διαρροών κ.τ.λ.) το εναλλάκτη θερμότητας, τότε η τελική απόδοση θερμικής ενέργειας του εναλλάκτη λαμβάνεται μειωμένη κατά 10%. Οι απώλειες του δικτύου από το σημείο του δικτύου από το σημείο του δικτύου από το σημείο παραγωγής (π.χ. μονάδα ηλεκτροπαραγωγής) μέχρι και τον εναλλάκτη δεν λαμβάνονται υπόψη στους υπολογισμούς καθώς δεν αφορούν τις κτιριακές εγκαταστάσεις. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 115 [Page 115 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/115.png) - σημείο παραγωγής μέχρι και τον εναλλάκτη δεν λαμβάνονται υπόψη στους υπολογισμούς, καθώς δεν αφορούν στις ηλιακές εγκαταστάσεις.\n\n5.1.2.6. Βαθμός απόδοσης τοπικών μονάδων αέραν ή υγρών καυσίμων\n\nΓια τις τοπικές μονάδες αέραν ή υγρών καυσίμων (θερμοσίφωνες αερίου, πετρελαίου κ.ά.) η θερμική απόδοση λαμβάνεται ίση με την ονομαστική θερμική απόδοση του κατασκευαστή που αναγράφεται επάνω στην κάθε συσκευή. Σε περίπτωση έλλειψης αυτών των στοιχείων, η θερμική απόδοση τους λαμβάνεται 100% αν δεν διαθέτει καπνοδόχο και 70% αν διαθέτει καπνοδόχο. Διευκρινίζεται ότι οι επιτόπου λέβητες αερίου/πετρελαίου δεν λαμβάνονται υπόψη ως λέβητες και όχι ως τοπικές συσκευές.\n\n5.1.2.7. Βαθμός απόδοσης οικιακών εστιών καύσης\n\nΟι οικιακές εστίες καύσης (σόμπες, τζάκια κ.ά.) έχουν πολύ χαμηλό βαθμό απόδοσης και η ισχύς τους είναι ανάλογη με την εστία καύσης. Συνήθως μια εστία καύσης έχει τη δυνατότητα κάλυψης του θερμικού φορτίου ενός χώρου 30 m². Ο μέσος θερμικός βαθμός απόδοσης για τα παραδοσιακά τζάκια εκτιμάται σε 25%, για τα ενεργειακά τζάκια και τις σόμπες 50%. Στην περίπτωση που δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από τον κατασκευαστή για την θερμική ισχύ και απόδοση μιας εστίας καύσης, τότε για τους υπολογισμούς η ενεργειακή απόδοσης των τζακιών δύναται να χρησιμοποιούνται οι προαναφερθείσες τιμές.\n\n5.1.2.8. Ποσοστό κάλυψης θερμικού φορτίου ζώνης\n\nΚάθε μονάδα παραγωγής θερμικής ενέργειας καλύπτει μέρος ή το σύνολο του απαιτούμενου θερμικού φορτίου μιας θερμικής ζώνης του κτιρίου. Όταν το απαιτούμενο θερμικό φορτίο για μια θερμική ζώνη καλύπτεται με περισσότερες από μία μονάδες παραγωγής θερμότητας (μη εφεδρικό), το ποσοστό κάλυψης του φορτίου ανά μονάδα κατανέμεται βάσει της αποδιδόμενης θερμικής ισχύς της εκάστοτε μονάδας παραγωγής θερμότητας. Σημειώνεται ότι, για κάθε μονάδα, το σύνολο των ποσοστών κάλυψης του θερμικού φορτίου από τα διάφορα συστήματα πρέπει να ισούται με τη μονάδα (100%).\n\n5.2. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΞΗ ΧΩΡΩΝ\n\nΤο σύστημα ή τα συστήματα ψύξης χώρων, που καλύπτουν ένα κτίριο ή τμήμα αυτού, σχεδιάζονται και διαστασιολογούνται έτσι, ώστε να καλύπτουν τις απαιτήσεις ψύξης σε δυσμενείς εξωτερικές συνθήκες περιβάλλοντος (συνθήκες σχεδιασμού θέρους), όπως αυτές προσδιορίζονται στους σχετικούς κανονισμούς και στις σχετικές οδηγίες (τεχνική οδηγία του Τ.Ε.Ε. «Κλιματικά δεδομένα για ελληνικές περιοχές»). Κατά την περίοδο ψύξης οι εξωτερικές συνθήκες περιβάλλοντος μεταβάλλονται συνεχώς τόσο στη διάρκεια της ημέρας, όσο και από ημέρα σε ημέρα και επηρεάζουν σημαντικά από τις συνθήκες σχεδιασμού για κάθε κλιματική ζώνη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα κάθε σύστημα ψύξης να λειτουργεί για περισσότερο χρόνο της περιόδου ψύξης σε συνθήκες μερικού φορτίου και η πραγματική ενεργειακή απόδοση του να είναι χαμηλότερη από την ονομαστική.\n\nΟ σχεδιασμός των συστημάτων ψύξης θα πρέπει να γίνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να προβλέπεται η κάλυψη των φορτίων ψύξης με τον κατά το δυνατόν καλύτερο βαθμό απόδοσης, ανάλογα με τη χρήση του κτιρίου, το ωράριο λειτουργίας και τη διακύμανση των ψυκτικών αναγκών του κτιρίου.\n\nΗ χρήση πολυβάθμιων συστημάτων ψύξης μεταβλητής ψυκτικής ικανότητας (αντλίες θερμότητας ή ψύκτες με πολυβάθμια συμπιεστή ή κινητικές μεταβλητής συμπίεσης) ή/και η χρήση περισσότερων από ένα συστήματα ψύξης διαφορετικής ισχύος, ιδίως σε τεχνικά κτίρια με απαιτήσεις ψύξης μεγίστης ισχύος, συμβάλλουν στην βελτιστοποίηση της απόδοσης των ψυκτικών μονάδων και τελικά τη μείωση της καταναλισκόμενης ενέργειας. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 116 [Page 116 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/116.png) - Για κάθε σύστημα ψύξης που χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση όλου του κτιρίου ή μιας θερμικής ζώνης του πρέπει να προσδιορίζονται τα απαραίτητα τεχνικά χαρακτηριστικά που εισάγονται ως δεδομένα στους υπολογισμούς της τελικής κατανάλωσης ενέργειας για την ψύξη ή/και κλιματισμό των χώρων. Οι παράμετροι που πρέπει να καθοριστούν για το σύστημα ψύξης των χώρων είναι η απόδοση των συστημάτων παραγωγής ψύξης, των τεχνικών συστημάτων διανομής και των τερματικών μονάδων εκπομπής (απόδοσης) ψύξης (μονάδες ανεμιστήρα στοιχείου, κεντρικές μονάδες διαχείρισης αέρα - K.K.M. κ.α.). Οι μονάδες παραγωγής ψύξης που εφαρμόζονται στα ελληνικά κτίρια είναι κατά κανόνα ψύκτες ή αντλίες θερμότητας με χρήση κυρίως ηλεκτρικής ενέργειας και σπανιότερα με τη χρήση κινητήρων που καταναλώνουν φυσικό αέριο ή άλλο συμβατικό καύσιμο. Στα κτίρια κατοικιών χρησιμοποιούνται συνήθως τοπικά συστήματα αντλιών θερμότητας άμεσης εξάτμισης μικρής ψυκτικής ικανότητας. Αντίθετα σε πολλά και κυρίως νεόδμητα κτίρια του τριτογενούς τομέα χρησιμοποιούνται κεντρικά ή ημικεντρικά συστήματα ψύξης / κλιματισμού. Σε στρατηγικές εγκαταστάσεις που διαθέτουν συστήματα συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας, ενδείκνυται να γίνεται και χρήση ψυκτών προσρόφησης ή/και απορρόφησης. Ωστόσο, αυτές οι εφαρμογές στην ελληνική κτηριακή ενότητα είναι εξαιρετικά περιορισμένες και συναντώνται μόνο σε μεγάλες και κατά το πλείστον βιομηχανικές εγκαταστάσεις. 5.2.1. Ελάχιστες απαιτήσεις & Προδιαγραφές κτιρίου αναφοράς Τα γενικά χαρακτηριστικά του συστήματος ψύξης για το κτίριο αναφοράς, είναι τα εξής: α) Το κτίριο αναφοράς για τις κατοικίες θεωρείται πως διαθέτει τοπικές μονάδες άμεσης εξάτμισης (αντλίες θερμότητας διαχωρισμένου τύπου ενός ή πολλαπλών εσωτερικών συσκευών) που καλύπτουν μόνο τον εσωτερικό χώρο της κατοικίας. Τα χαρακτηριστικά του συστήματος ψύξης για το κτίριο αναφοράς είναι τα εξής: – Τοπικές μονάδες ψύξης με μέσο (εποχιακό) βαθμό ενεργειακής απόδοσης SEER = 3,0. – Διαστασιολόγηση της εγκατάστασης ψύξης σύμφωνα με σχετικές Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. – Θέσπιση της ενεργειακής κατανάλωσης του συστήματος ψύξης για το κτίριο αναφοράς ίσης με το 50% της κατανάλωσης που υπολογίζεται με βάση την κάθετη συνολική επιφάνεια της κατοικίας. β) Το κτίριο αναφοράς για τον τριτογενή τομέα διαθέτει τοπικές ή/και κεντρικές μονάδες ψύξης που καλύπτουν όλους τους εσωτερικούς χώρους. Τα χαρακτηριστικά του συστήματος ψύξης για το κτίριο αναφοράς είναι τα εξής: – Μονάδες παραγωγής ψύξης, τοπικές ή κεντρικές (ψύκτες, αντλίες θερμότητας, τοπικά κλιματιστικά), με μέσο (εποχιακό) βαθμό ενεργειακής απόδοσης SEER = 2.8. – Αεραγωγοί κεντρικής μονάδας παραγωγής ψύξης, με μέσο (εποχιακό) βαθμό ενεργειακής απόδοσης SEER=2.8, για το υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτίριο. Βάσει δεδιμένης αεραγωγούς ψύξη ή διαθέτει για μικρότερο τμήμα του κτιρίου. – Διαστασιολόγηση της εγκατάστασης ψύξης σύμφωνα με σχετικές Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. γ) Σε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο κατοικίας ή τριτογενούς τομέα, σε επίπεδο κτιρίου ή θερμικής ζώνης διαθέτει διαφορετικό του ενός συστήματος ψύξης, π.χ. εφαρμογή αντλίας θερμότητας και υδρόψυκτων αντλιών θερμότητας, τότε το κτίριο αναφοράς, στο σύνολό του ή σε --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 117 [Page 117 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/117.png) - 5.2.2. Απόδοση μονάδας ψύξης Κάθε μονάδα παραγωγής ψύξης έχει μια ονομαστική ψυκτική απόδοση (EER: λόγος ή δείκτης ενεργειακής αποδοτικότητας) σύμφωνα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά που δίνει ο κατασκευαστής από την πιστοποίηση της μονάδας. Η πραγματική όμως απόδοση λειτουργίας μιας μονάδας ψύξης διαφοροποιείται και εξαρτάται από τη διάρκεια της περιόδου ψύξης (ανάλογα με την κλιματική ζώνη), το χρόνο λειτουργίας του κτιρίου και κατά επέκταση του συστήματος ψύξης, τις εσωτερικές συνθήκες θερμικής λειτουργίας των χώρων, τις διαθέσιμες αυτοματισμούς (θερμοστάτες απόσβεσης), τη σωστή διαστασιολόγηση της μονάδας κ.ά. Για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου απαιτείται να προσδιοριστεί ο μέσος (εποχιακός) δείκτης ενεργειακής αποδοτικότητας (SEER) της μονάδας ψύξης. Εκτός από το μέσο εποχιακό δείκτη ενεργειακής αποδοτικότητας (SEER) των μονάδων ψύξης σημαντικό ρόλο παίζει και το σύστημα ελέγχου λειτουργίας της εγκατάστασης ψύξης. Έτσι, η ύπαρξη κεντρικού συστήματος διαχείρισης ενέργειας (ΒΕΜS) θεωρείται πως οδηγεί σε κάποια μείωση των ενεργειακών καταναλώσεων. Γι' αυτό το λόγο καθορίζεται ένα ενδεικτικός μειωτικός συντελεστής κατανάλωσης ενέργειας, όπως προσδιορίζεται στην παράγραφο 5.2., αυτής της τεχνικής οδηγίας. Απαιτείται, το ίδιο ισχύει και για κάθε διάταξη αυτόματου ελέγχου του εξοπλισμού που συμμετέχουν στο σύστημα παραγωγής - διανομής ψύξης και καθορίζονται οι αντίστοιχοι συντελεστές μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας. Αν στο εξεταζόμενο κτίριο / κτιριακή μονάδα δεν υπάρχει σύστημα ψύξης, τότε ο ενεργειακός επιθεωρητής πρέπει να ορίσει ένα θεωρητικό σύστημα ψύξης με συντελεστές θερμότητας (μέσο εποχιακό δείκτη αποδοτικότητας SEER:1, για κατοικίες και 2,2 για τριτογενή τομέα) και μέσα μηνιαία φορτία και μέσα μηνιαία βαθμό κάλυψης της απαιτούμενης ψυκτικής ενέργειας (0,5 για κατοικίες και 1 για τριτογενή τομέα), τερματικά(βαθμό απόδοσης 1 για κατοικίες και 0,95 για τριτογενή τομέα), περιπτώσεις(βαθμό απόδοσης 0,93) και βοηθητικές μονάδες (ίσχυος 0 W/m2 για κατοικίες και 5 W/m2 για τριτογενή τομέα). Αν το εξεταζόμενο κτίριο / κτιριακή μονάδα ψύχεται μερικώς, τότε ο ενεργειακός επιθεωρητής πρέπει να ορίσει ένα θεωρητικό σύστημα ψύξης με συντελεστές θερμότητας και για το υπόλοιπο κτίριο ή θερμική ζώνη. (με μέσο εποχιακό δείκτη αποδοτικότητας SEER:1, για κατοικίες και 2,2 για τριτογενή τομέα και μέσα μηνιαίο βαθμό κάλυψης της απαιτούμενης ψυκτικής ενέργειας τέτοιο ώστε σταθμιστικά για κάθε μήνα να έχουμε 0,5 για κατοικίες και 1 για τριτογενή τομέα για το σύνολο των μονάδων παραγωγής), με δίκτυο διανομής (βαθμό απόδοσης 1 για κατοικίες και 0,95 για τριτογενή τομέα), περιπτώσεις (βαθμό απόδοσης 0,93) και βοηθητικές μονάδες (ίσχυος 0 W/m2 για κατοικίες και ανάλογα με την επιφάνεια κάλυψης 5 W/m2 για τριτογενή τομέα). 5.2.2.1 Βαθμός απόδοσης αντλιών θερμότητας και ψυκτών Για τους ψύκτες και τις αντλίες θερμότητας που χρησιμοποιούνται για την ψύξη χώρων η απόδοση καθορίζεται από το μέσο (εποχιακό) δείκτη ενεργειακής αποδοτικότητας (SEER) στη συγκεκριμένη συνθήκες λειτουργίας (ψύξη). Δίνεται επίσης στις τεχνικές προδιαγραφές του κατασκευαστή η υπολογιζόμενη στο νομοσχέδιο δείκτης ενεργειακής αποδοτικότητας (EER). Διευκρινίζεται πως οι αποδόσεις των συστημάτων για τη λειτουργία ψύξης κρίνονται κατά απόφαση βάσει των δεικτών SEER. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 118 [Page 118 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/118.png) - Η τιμή του SEER προσδιορίζεται σε συγκεκριμένες συνθήκες εξωτερικού περιβάλλοντος και θερμοκρασίας προσαγωγής και επιστροφής ψυκτικού μέσου. Η απόδοση των ψυκτικών και αντλιών θερμότητας εξαρτάται επίσης και από την πηγή θερμότητας που αξιοποιούν για τη λειτουργία τους και μπορεί να είναι ο αέρας, το έδαφος, το υπόγειο ή επιφανειακό νερό, το θαλασσινό νερό, τα εσωτερικά κλιματιστικά μονάδα (π.χ. Σ.Η.Θ.), η ηλιακή ενέργεια κ.ά. Από την μεταβολή του δείκτη ενεργειακής αποδοτικότητας EER σε διάφορες συνθήκες λειτουργίας και ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες εκτιμάται ο μέσος εποχιακός δείκτης ενεργειακής αποδοτικότητας SEER κάθε συστήματος. Ο μέσος εποχιακός δείκτης ενεργειακής αποδοτικότητας SEER είναι χαμηλότερος από τον ονομαστικό EER, όταν η μέση θερμοκρασία στη διάρκεια της ημέρας κατά τη θερινή περίοδο είναι υψηλότερη από τη θερμοκρασία αέρα ονομαστικής λειτουργίας ενός κλιματιστικού. Για μεγαλύτερη ακρίβεια στους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης κτηρίου συνιστάται η χρήση του εποχιακού δείκτη ενεργειακής αποδοτικότητας των μονάδων ή/και των αντλιών θερμότητας. Οι αντλίες θερμότητας – ψύκτες διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: Α. Τοπικές ή ημικεντρικές μονάδες ατμοσφαιρικής εκτόνωσης με ψυκτικό μέσο τον αέρα Β. Αντλίες θερμότητας – ψύκτες με ψυκτικό μέσο το νερό Ανάλογα με τον τύπο της αντλίας θερμότητας - ψύκτες ακολουθείται την παρακάτω μεθοδολογία: Α. Τοπικές ή ημικεντρικές μονάδες ατμοσφαιρικής εκτόνωσης με ψυκτικό μέσο τον αέρα 1. Για τις αντλίες θερμότητας – ψύκτες με ψυκτικό μέσο τον αέρα οι οποίες είναι σχεδιασμένες με τον κανονισμό Οικολογικού σχεδιασμού και αποδεσμεύονται από Ενεργειακή Σύμφαση, σύμφωνα με τον κανονισμό Ενεργειακής Επισήμανσης της ΕΕ 626/2011, λαμβάνεται υπόψη ο Εποχιακός Βαθμός Ενεργειακής Απόδοσης της μονάδας SEER. Στον μέσο κλίμα, Ο Μέσος Εποχιακός Δείκτης Ενεργειακής ΑποδοτικότηταςSEER της αντλίας θερμότητας με Ενεργειακή Σύμφαση είναι ίσο με: SEER = 0,60 · SEERΣΣΔ 2. Για τις αντλίες θερμότητας – ψύκτες με ψυκτικό μέσο τον αέρα οι οποίες δεν αποδεσμεύονται από Ενεργειακή Σύμφαση λαμβάνεται υπόψη ο Δείκτης Ενεργειακής Αποδοτικότητας της μονάδας EERΣΣΔ εξωτερική θερμοκρασία 35°Cκαι εσωτερική θερμοκρασία 26°C. 3. Για τις αντλίες θερμότητας – ψύκτες με ψυκτικό μέσο τον αέρα για τις οποίες δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, ο Μέσος Εποχιακός Δείκτης Ενεργειακής Αποδοτικότητας SEERπρο του υπολογισμός της ενεργειακής απόδοσης του υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτηρίου λαμβάνεται: • 1,7 για συστήματα εγκατεστημένα προ του 1990 • 2,2 για συστήματα εγκατεστημένα μεταξύ του 1990 και του 2000 • 2,5 για συστήματα εγκατεστημένα μετά το 2001. 4. Στην περίπτωση που ο ενεργειακός επιθεωρητής δεν διαθέτει κανένα στοιχείο για τη μονάδα ψύξης και εποπτεύοντα δεν δύναται να τεκμηριώσει το έτος εγκατάστασής της, τότε θα λαμβάνει ως βαθμό απόδοσης αυτόν για τα εγκατεστημένα συστήματα προ του 1990. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 119 [Page 119 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/119.png) - Β. Αντλίες θερμότητας – ψύκτες με ψυκτικό μέσο το νερό 1. Για τις αντλίες θερμότητας ή/και τους ψύκτες με συνολική ψυκτική ικανότητα κάτω των 100 kW, επειδή η εκτίμηση του μέσου εποχιακού δείκτη αποδοτικότητας SEER δεν είναι ευχερής, για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου κεντρικών εγκαταστάσεων κλιματισμού λαμβάνεται κατά τη μελέτη ή την επιθεώρηση ως τελική ψυκτική απόδοση ο ονομαστικός δείκτης αποδοτικότητας EER για ονομαστικές συνθήκες λειτουργίας: θερμοκρασίας εξωτερικού αέρα 35°C και θερμοκρασία παραγομένου ψυκτικού μέσου 7°C σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 14511:2007. Όπως δίνεται από τον κατασκευαστή και αναγράφεται στις τεχνικές προδιαγραφές ή/και στο πλαίσιο της μονάδας ψύξης. Αντίστοιχα, στην περίπτωση γεωθερμικών αντλιών θερμότητας, ως δείκτης αποδοτικότητας EER λαμβάνεται κατά τους υπολογισμούς η τιμή που αναφέρεται σε συνθήκες λειτουργίας για θερμοκρασία εναλλάκτη 15°Cκαι θερμοκρασία μέσου 7°C. 2. Για τις αντλίες θερμότητας ή/και τους ψύκτες με συνολική ψυκτική ικανότητα άνω των 100 kW, πρέπει να ελέγχεται η κάθε ψυκτική εγκατάσταση ως προς την υπερδιαστασιολόγησή της και των επιπτώσεων αυτής στο μέσο εποχιακό δείκτη αποδοτικότητας (SEER), όπως θα δοθεί παρακάτω. Η ισχύς των 100 kW αφορά τη συνολική ψυκτική εγκατάσταση που εξυπηρετεί το κτίριο και όχι τη κάθε μονάδα ξεχωριστά. Οι απαιτούμενες ψυκτικά φορτία σχεδιασμού μιας εγκατάστασης κλιματισμού εκτιμώνται από την υφιστάμενη μελέτη κλιματισμού ή αποτυπώνονται από τον ακόλουθο τύπο: P_{cool} = \sum_{i} μ_{i} A_{i,CLTD} + \sum_{a} GLF_{a} A_{a} + P_{n} + P_{e} + \frac{1}{3} ΔT όπου: P_{cool} [W] η υπολογιζόμενη μέγιστη απαιτούμενη ψυκτική ισχύς της μονάδας ψύξης/κλιματισμού του κτιρίου, A_{i} [m^2] Εξωτερική επιφάνεια αδιαφανούς δομικού στοιχείου ή θυρών ανά προσανατολισμό A_{a} [m^2] Εξωτερική επιφάνεια διαφανών στοιχείων ανά προσανατολισμό CLTD_{a}(°C) Μέση θερμοκρασιακή διαφορά ψυκτικού φορτίου μέσω αδιαφανών στοιχείων ή θυρών του κελύφους, η οποία λαμβάνεται κατά ASHRAE ή αποτυπώνεται ανά προσανατολισμό ως εξής: Β: 9°C, ΒΔ: 14°C, Α, Δ: 17 °C, Ν, ΝΔ, ΝΑ: 15°C, οροφές-δάπεδα: 13 °C, δέκατο κάθε από την κλιματιζόμενο χώρο και πάνω από την κλιματιζόμενο χώρο: 7°C. Χωρίζεται εξωτερικά ή εσωτερικά: 7°C. GLF_{a} Παράγοντας φορτίου υαλοπινάκων σε W/m2 ο οποίος λαμβάνεται κατά ASHRAE ή αποτυπώνεται και ανά προσανατολισμό ως εξής: Β:82, ΒΔ: 240, Α, ΑΔ: 200, ΝΔ: 148, ΝΑ, Δ: 250, ΒΔ 199, Θρύψα: 378 P_{n} Η εσωτερική θερμότητα των φυσικών προσώπων σε W, λαμβανόμενη από την Τόμος 2.7 (θερμική ισχύς ανά μονάδα δομημένης επιφάνειας εξαρτώμενη από την επιφάνεια δαπέδου) P_{e} Εσωτερικά φορτία φωτιστικών και συσκευών σε W, τα οποία λαμβάνονται από τους Πίνακες 2.4α (φωτισμός – στήλη) ισχύος για το κτίριο αναφοράς και 2.8 (επερχομενη ισχύς εξοπλισμού) επί την επιφάνεια δαπέδου. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 120 [Page 120 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/120.png) - U_w, [W/(m²·K)] ο μέγιστος επιτρεπόμενος μέσος συντελεστής θερμοπερατότητας για το σύνολο της επιφάνειας Α.\nΑνάλογα με την ηλικία του κτηρίου ο U_w λαμβάνει τις τιμές:\n• 3,5 W/(m²·K) ή όπως υπολογίζεται από τον επιθεωρητή, για κτήρια πριν την εφαρμογή του Κανονισμού Θερμομόνωσης Κτηρίων (οικοδομικές άδειες πριν από το 1980).\n• 1,55 W/(m²·K) για την Α κλιματική ζώνη,\n1,20 W/(m²·K) για τη Β κλιματική ζώνη και\n0,95 W/(m²·K) για τη Γ κλιματική ζώνη,\nγια κτήρια μετά την εφαρμογή του κανονισμού θερμομόνωσης (έγκριση οικοδομικής άδειας μετά το 1980), καθώς και για κτήρια πριν από την ισχύ του κανονισμού, τα οποία πιστοποιημένα έχουν εφαρμοστεί θερμομόνωση σε όλο το κτηριακό κέλυφος.\n• Σύμφωνα με τη μελέτη θερμομόνωσης (μελέτη ενεργειακής απόδοσης) για κτήρια μετά την εφαρμογή του Κ.Εν.Α.Κ.\nΔT [°C] ή [K] η διαφορά της θερμοκρασίας για τη διαστασιολόγηση του συστήματος η οποία λαμβάνεται ίση με 10°C για όλες τις κλιματικές ζώνες.\nν ̇ ̇ η συνολική προσαγωγή νωπού αέρα στον κλιματιζόμενο χώρο σε (m3/h) και υπολογίζεται βάσει του Πίνακα 2.3, στήλη 3.\nΟ συντελεστής υπερδιαστασιολόγησης γ ορίζεται ως λόγος της εγκατεστημένης ονομαστικής ψυκτικής ικανότητας της κεντρικής ψυκτικής εγκατάστασης ως προς τα ανωτέρω υπολογιζόμενα ψυκτικά φορτία σχεδιασμού (P_design) όπως Υ2.1.\nΟ δείκτης εποχιακής δείκτης αποδοτικότητας των Α/Θ - ψυκτική SEER της κλιματικής εγκατάστασης, ως συνάρτηση του συνοσιακού δείκτη ενεργειακής αποδοτικότητας EER (για εξωτερική θερμοκρασία 35 °C και θερμοκρασία ψυκτικού μέσου 7 °C) και του συντελεστή γ κλιματίζεται ως εξής:\nSEER/EER = a*γ^b (ως δύναμη) με τις εξ\nSEER/EER = a*ln(γ) + b (ως λογαριθμικός)\nόπου ο μαθηματικός τύπος και το a και b δίδονται στον πίνακα που ακολουθεί, ανάλογα με τον τύπο του ψύκτη ή αντλίας θερμότητας:\n\nΠίνακας 4.5γ: Συντελεστών a & b των σχέσεων 4.7 και 4.8.\n\nΤεχνολογία | Screw | Scroll | Recip/ WCA | WCCB | Άλλος αερόψυκτος συμβατικός τύπος\nΜαθηματικός τύπος | Δύναμη | Λογαριθμικός (νεπερίου) | Δύναμη | Λογαριθμικός (νεπερίου)\n\nΤύπος | a | b | a | b | a | b | a | b | a | b\n\nScrew | 1.313 | -0.996 | 1.3314 | -0.997 | -0.383 | 1.172 | -0.436 | 1.0355 | -0.5798 | 1.2412 | 0.8597 | -0.076\nScroll | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -\n\nScrew : αερόψυκτος ψύκτης / Α.Θ με κοχλιωτό συμπιεστή και με δυνατότητα εκφόρτισης\nScroll : αερόψυκτος ψύκτης / Α.Θ. με σπειροειδή συμπιεστή και με δυνατότητα εκφόρτισης\n --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 121 [Page 121 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/121.png) - Recipr: αερόψυκτος ψύκτης / Α.Θ με πανδημοκρίνο συμπιεστή χωρίς δυνατότητα εκφόρτισης WCA: υδρόψυκτος ψύκτης / Α.Θ χωρίς δυνατότητα εκφόρτισης (χαμηλής απόδοσης) WCB: υδρόψυκτος ψύκτης / Α.Θ με δυνατότητα εκφόρτισης (υψηλής απόδοσης) όπου ο όρος εκφόρτιση (unloading) εκφράζει την δυνατότητα του συμπιεστή να προσαρμόζεται στο ψυκτικό μερικό φορτίο είτε με ρύθμιση στροφών (inverter) είτε με ανοιγμάλωση τής ροής του ψυκτικού μέσω απόκλει μορφής εις την είσοδο του συμπιεστή. 3. Για τις αντλίες θερμότητας – ψύκτες με ψυχόμενο μέσο το νερό για τις οποίες δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία ο μέσος εποχιακός δείκτης αποδοτικότητας SEER για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτηρίου, λαμβάνεται: 2,2 για συστήματα εγκατεστημένα πριν το 1990 και 2,7 για συστήματα εγκατεστημένα μεταξύ του 1990 και του 2000 και 3,0 για συστήματα εγκατεστημένα μετά το 2001. Στην περίπτωση που ο ενεργειακός επιθεωρητής δεν διαθέτει κανένα στοιχείο για τη μονάδα ψύξης και επιπρόσθετα δεν δύναται να τεκμηριώσει το έτος εγκατάστασής της, τότε θα λαμβάνει ως βαθμό απόδοσης αυτόν για εγκατεστημένα συστήματα προ του 1990. 5.2.2.2. Βαθμός απόδοσης ψυκτών μονάδων απορρόφησης - προσρόφησης Οι ψυκτικές μονάδες απορρόφησης – προσρόφησης, αποδίδουν/παραγωγή ψυκτική ενέργεια απορροφώντας (καταναλώνοντας) τη θερμική ενέργεια μιας πηγής και έχουν δείκτη ενεργειακής αποδοτικότητας EER ο οποίος εξαρτάται κυρίως από τη θερμοκρασία της πηγής και το βαθμό αξιοποίησης θερμικής ενέργειας (Κ.Η.Θ.). Η θερμική ενέργεια αυτή προέρχεται από το απόβλητο Σ.Η.Θ., από ηλιακούς συλλέκτες (ηλιακή ψύξη), τηλεθέρμανση κ.ά. Πέρα από τη θερμότητα που καταναλώνουν οι μονάδες απορρόφησης – προσρόφησης, καταναλώνουν επίσης μια μικρή ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας για λειτουργία βοηθητικών συστημάτων, όπως κυκλοφορητές και ανεμιστήρες που κυμαίνεται από 0,10 έως 0,25 kWh/kWhθερ. (καταναλώμενη ηλεκτρική προς αποδιδόμενη ψυκτική ενέργεια). Σε περίπτωση ψυκτικών μονάδων απορρόφησης - προσρόφησης, για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, ο δείκτης αποδοτικότητας SEER λαμβάνεται ο λόγος της αποδιδόμενης (ωφέλιμης) ψυκτικής προς τη συνολικά απορροφόμενη (καταναλισκόμενη) θερμική και ηλεκτρική (βοηθητική) ισχύ [kW/(kWκ+κ.β)], σύμφωνα με τη μελέτη διαστασιολόγησης της μονάδας ψύξης και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της εγκατάστασης όπως δίνονται από τον κατασκευαστή. Η τιμή του δείκτη αποδοτικότητας θα μειώνεται κατά το βαθμό απόδοσης του συστήματος παραγωγής θερμότητας (ΔΕφκτ=1,3) ή του εναλλάκτη θερμότητας (από ηλιακούς συλλέκτες ή από Σ.Η.Θ. ή από τηλεθέρμανση κ.τ.λ.). Σε περίπτωση σημαντικών βλαβών ή διαρροών στον εναλλάκτη θερμότητας, η ενεργειακή απόδοση της μονάδας λαμβάνεται μειωμένη κατά 10%. Οι απώλειες του δικτύου διανομής θερμού μέσου από τη μονάδα παραγωγής θερμότητας (π.χ. Σ.Η.Θ.) μέχρι και τον εναλλάκτη λήψης ψύξης χώρου θεωρούνται μηδενικές. 5.2.3. Ποσοστό κάλυψης ψυκτικού φορτίου ζώνης Κάθε μονάδα παραγωγής ψυκτικής ενέργειας καλύπτει μέρος ή το σύνολο του απαιτούμενου ψυκτικού φορτίου της εκάστοτε θερμικής ζώνης. Όταν το απαιτούμενο ψυκτικό φορτίο για μια θερμική ζώνη καλύπτεται με περισσότερες από μία μονάδες παραγωγής ψύξης (εκτός των εφεδρικών), το --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 122 [Page 122 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/122.png) - ποσοστό κάλυψης του φορέα ανά μονάδα ψύξης καταναλώνει βάσει της αποδιδόμενης ψυκτικής ισχύος του εκάστοτε συστήματος παραγωγής ψύξης. Ιδιαίτερα για τα συστήματα ψύξης των κτιρίων κατοικίας, το ποσοστό κάλυψης του συνολικού ψυκτικού φορέα μπορεί να προσεγγίσει μέχρι και 50%, όπως και στο κτίριο αναφοράς. Διευκρινίζεται ωστόσο, πως ακόμη και για τα κτίρια κατοικιών, όταν το σύστημα ψύξης καλύπτει τμήμα του κτιρίου μεγαλύτερο από 50% και είναι κεντρικό χωρίς δυνατότητα κάλυψης μερικών μόνο χώρων, τότε το συνολικό ποσοστό κάλυψης θα πρέπει να αντιστοιχεί στην πραγματικότητα και όχι να περιορίζεται στο 50% (π.χ. κεντρική κυκλωτική μονάδα που λειτουργεί ενιαία για όλη την κατοικία με κάλυψη 70%, θα πρέπει να ακολουθείται με ποσοστό κάλυψης στον υπολογισμό 70%). 5.2.4. Ανεμιστήρες οροφής Οι ανεμιστήρες οροφής διευκολύνουν τις συνθήκες θερμής άνεσης σε κλιματιζόμενους και μη κλιματιζόμενους χώρους, προκαλώντας την κυκλοφορία του εσωτερικού αέρα με ταχύτητα 0,5 - 0,8 m/s. Σε κλιματιζόμενα κτίρια επιτρέπουν τη ρύθμιση του θεροστάτη μιας κλιματιστικής μονάδας σε υψηλότερη θερμοκρασία (2-3°C), μειώνοντας έτσι την κατανάλωση ενέργειας για κλιματισμό. Οι συνήθεις ανεμιστήρες οροφής είναι αποτελεσματικοί σε μια ακτίνα μέχρι και 18 m από το κέντρο του ανεμιστήρα και για ύψος εγκατάστασης 2,5 m επάνω από το δάπεδο. Για τους υπολογισμούς η μέση επίδραση κάλυψης του δαπέδου από έναν ανεμιστήρα οροφής λαμβάνεται ίση με 10 m². Οι ανεμιστήρες οροφής λαμβάνονται υπόψη στους υπολογισμούς του ψυκτικού φορτίου, όταν καλύπτουν τουλάχιστον το 50% της επιφάνειας του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης. Σε περίπτωση που οι ανεμιστήρες οροφής καλύπτουν πλήρως το κτίριο ή τη θερμική ζώνη, οι υπολογισμοί του ψυκτικού φορτίου γίνεται με βεβαρυμμένο εσωτερικό χώρο 3°C υψηλότερη από την επιθυμητή θερμοκρασία σύμφωνα με την Τόπωση 2.2. Σε περίπτωση μερικής κάλυψης, οι υπολογισμοί γίνονται με βάση τον πίνακα 4.6. Η κατανάλωση ενέργειας των ανεμιστήρων οροφής υπολογίζεται με ισχύ 55 W ανά μονάδα που λόγου λειτουργίας ανάγεται για το χρόνο λειτουργίας του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης. Πίνακας 4.6. Προσαύξηση θερμοκρασίας εσωτερικού χώρου ανάλογα με το ποσοστό του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης που καλύπτεται από ανεμιστήρες οροφής: | Ποσοστό κτιρίου ή θερμικής ζώνης [%] | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | | Προσαύξηση θερμοκρασίας [°C] | 0,5 | 1,0 | 1,5 | 2,0 | 2,5 | 3,0 | 5.3. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΜΑΝΣΗ, ΨΥΞΗ, ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟ ΧΩΡΩΝ Με στόχο τη μέγιστη εξοικονόμηση ενέργειας και τον περιορισμό των θερμικών απωλειών θα πρέπει να προβλέπεται κατά το σχεδιασμό των δικτύων διανομής η διέλευση τους μέσω θερμικά προστατευμένων χώρων και να αποφεύγεται η διέλευση τους από εξωτερικούς χώρους. Σε περιπτώσεις που είναι αναπόφευκτη η διέλευση των δικτύων από εξωτερικούς χώρους (π.χ. μονάδα παραγωγής ενέργειας σε όλο όροφο στο εμπορικό κτίριο, διέλευση από οροφή, διέλευση από εξωτερικά κανάλια / οχετούς του ίδιου κτιρίου, διέλευση επί εξωτερικών τοίχων κ.τ.λ.), τότε θα πρέπει να εφαρμόζεται καλή θερμομόνωση των δικτύων διανομής και ενεργοφανή. Σε αυτή την περίπτωση, πρέπει να εξασφαλίζεται και η καλή κατάσταση των μονώσεων στην πορεία του χρόνου, επιβάλλεται να τοποθετείται και μηχανική προστασία στις σωληνώσεις (π.χ. κίνημα από πλαστικούς σωλήνες, φιλικό αλουμίνιο, συνθετικά υλικά στεγανοποίησης εργασιών κ.λ.). Για την τοποθέτηση των θερμικών απωλειών στα δίκτυα διανομής, θα πρέπει, σε όλα τα νέα και ριζικά ανακαινιζόμενα κτίρια, θα πρέπει να υπάρχει κατ’ ελάχιστο η προβλεπόμενη θερμομόνωση αλλά και --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 123 [Page 123 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/123.png) - τα συστήματα αντιστάθμισης, όπως προδιαγράφονται στο άρθρο 8 του Κ.Εν.Α.Κ., στο οποίο αναφέρονται τα εξής: • Όλα τα δίκτυα διανομής (νερού ή άλλου μέσου) της κεντρικής θέρμανσης ή της εγκατάστασης ψύξης ή του συστήματος Ζ.Ν.Χ. διαθέτουν θερμομόνωση, όπως καθορίζεται με αυτήν την Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. Ιδιαίτερα οι εγκαταστάσεις δικτύων που διέρχονται από εξωτερικούς χώρους (χώρους εκτεθειμένους στον εξωτερικό αέρα) διαθέτουν κατ’ ελάχιστο πάχος θερμομόνωσης 19 mm για θέρμανση ή/και ψύξη χώρων και 13 mm για Ζ.Ν.Χ., με συντελεστή θερμικής αγωγιμότητας θερμομονωτικού υλικού λ=0,040 W/(m·K) στους 20°C. • Οι αεραγωγοί διανομής κλιματιζόμενου αέρα (προσαγωγής και ανακυκλοφορίας), που διέρχονται από εξωτερικούς χώρους (χώρους εκτεθειμένους στον εξωτερικό αέρα) των κτιρίων, διαθέτουν θερμομόνωση με συντελεστή θερμικής αγωγιμότητας θερμομονωτικού υλικού λ=0,040 W/(m·K) και πάχος θερμομόνωσης τουλάχιστον 40 mm, ενώ για διέλευση σε εσωτερικούς χώρους το αντίστοιχο πάχος είναι 30 mm. • Τα δίκτυα διανομής θερμού και ψυχρού μέσου διαθέτουν σύστημα αντιστάθμισης για την αντιμετώπιση των μερικών φορτίων ή άλλο ισοδύναμο σύστημα μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας υπό μερικό φορτίο. 5.3.1. Δίκτυα διανομής και αεραγωγών κτιρίου αναφοράς Για το κτίριο αναφοράς, τα δίκτυα διανομής (νερού ή άλλου μέσου) της κεντρικής θέρμανσης ή της εγκατάστασης ψύξης ή του συστήματος Ζ.Ν.Χ. διαθέτουν θερμομόνωση με συντελεστή θερμικής αγωγιμότητας θερμομονωτικού υλικού λ=0,040 W/(m·K) (στους 20°C) και πάχος θερμομόνωσης όπως αναφέρεται στον πίνακα 4.7., ανάλογα με τη χρήση και τους χώρους διέλευσης. Πίνακας 4.7. Πάχη θερμομόνωσης σωληνώσεων για τα τεχνικά συστήματα θέρμανσης, ψύξης, κλιματισμού και ζεστού νερού χρήσης. Πάχος θερμομόνωσης με ισοδύναμο λ = 0,040 (W/(m·K)) στους 20°C Με διέλευση σε εσωτερικούς χώρους Με διέλευση σε εξωτερικούς χώρους Διάμετρος σωλήνα Πάχος μόνωσης Διάμετρος σωλήνα Πάχος μόνωσης Για σωληνώσεις τεχνικών συστημάτων θέρμανσης, ψύξης, κλιματισμού από 3/8 έως ½” ίντσ 9 mm από ½ έως 2” 19 mm από 1” έως 1½” 11 mm από 2” έως 4” 21 mm από 2” έως 3” 13 mm μεγαλύτερη από 4” 25 mm μεγαλύτερη από 3” 19 mm Για σωληνώσεις τεχνικών συστημάτων ζεστού νερού χρήσης ανεξαρτήτου διαμέτρου 9 mm ανεξαρτήτου διαμέτρου 13 mm Ιδιαίτερα για διέλευση σωληνώσεων από εξωτερικούς χώρους (χώρους εκτεθειμένους στον εξωτερικό αέρα) θα πρέπει να προβλέπεται η προστασία της θερμομόνωσης με φύλλα χαλυβδοεπίχρισης λαμαρίνας ή/και φύλλα αλουμινίου ή/και άλλο κατάλληλο υλικό. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 124 [Page 124 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/124.png) - Αντίστοιχα, για το κτίριο αναφοράς ο αεραγωγός διανομής κλιματιζόμενου αέρα (πρωτογενής και ανακυκλοφορίας) που διέρχεται από εξωτερικούς χώρους των κτιρίων διαθέτουν θερμομόνωση με τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται παραπάνω, σύμφωνα με το άρθρο 8 του Κ.Εν.Α.Κ. Τα δίκτυα διανομής θερμού και ψυχρού μέσου διαθέτουν σύστημα αντιστάθμισης για την αντιμετώπιση των μερικών φορτίων ή άλλο ισοδύναμο σύστημα μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας υπό μερικό φορτίο. Σε περίπτωση που το υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτίριο ή τμήμα αυτού δεν διαθέτει σύστημα θέρμανσης ή/και ψύξης, σύμφωνα με τον Κ.Εν.Α.Κ. λαμβάνεται υπόψη για τους υπολογισμούς ότι θερμαίνεται και ψύχεται. Σ' αυτήν την περίπτωση οι απώλειες του δικτύου διανομής λαμβάνονται 5%, εκτός από το κτίριο αναφοράς για κατοικία που διαθέτει τοπικές αντλίες θερμότητας για ψύξη και οι απώλειες δικτύου διανομής ψύξη λαμβάνονται μηδενικές. 5.3.2. Γραμμική θερμική μετάδοση δικτύων διανομής Σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 15316-2.3:2008, το βάθος πάχους μόνωσης στα δίκτυα διανομής είναι ίσο με την εσωτερική ακτίνα του σωλήνα, όπου εκτιμάται ότι η γραμμική θερμική μετάδοση είναι περίπου 0,2 W/(m·K). Αυτό δεν είναι απαραίτητο να εφαρμοστεί, εφόσον η αύξηση του πάχους της θερμομόνωσης πέρα από ένα συγκεκριμένο πάχος δεν επηρεάζει την ανάλογη μείωση θερμικών / ψυκτικών απωλειών. Για τα δίκτυα διανομής θέρμανσης / ψύξης / κλιματισμού που πληρούν τις παραπάνω ελάχιστες απαιτήσεις θερμομόνωσης (πίνακας 4.7 ), η γραμμική θερμική μετάδοση να υπολογίζεται από την ακόλουθη σχέση: Ψ = \frac{1}{2π} \cdot \frac{1}{λ_{i}} \cdot \left( \frac{1}{D} + \frac{1}{h_{e} \cdot D} \right) [4.10] όπου: \nλ_{i} [W/(m·K)] η θερμική αγωγιμότητα της μόνωσης,\nD [m] η εξωτερική διάμετρος του σωλήνα με τη μόνωση,\nd_{e} [m] η εξωτερική διάμετρος του σωλήνα σε m\nh_{e} [W/(m²·K)] ο συντελεστής μεταφοράς θερμότητας εξωτερικά του μονωμένου σωλήνα. Αν η μόνωση του σωλήνα αποτελείται από n στρώσεις διαφορετικών υλικών μόνωσης (διαφορετικής θερμικής αγωγιμότητας και πάχους), τότε η γραμμική θερμική μετάδοση υπολογίζεται από αναλυτικούς υπολογισμούς. Στους πίνακες 4.8, (χαλυβδοσάλινες), 4.9. (χαλκοσωλήνες), 4.10. (πλαστικοί σωλήνες) δίνεται η γραμμική θερμική μετάδοση για διάφορες διατομές σωλήνων και πάχη μόνωσης. Ο ανοιχτοχρωμος διαχωρισμός αφορούν στην ελάχιστη επιτρεπόμενη γραμμική θερμική μετάδοση για τα δίκτυα διανομής με διέλευση εσωτερικών χώρων,\nενώ οι σκοτειχρωμος διαχωρισμός αφορούν στην ελάχιστη επιτρεπόμενη γραμμική θερμική μετάδοση για τα δίκτυα διανομής με διέλευση σε εξωτερικούς χώρους. Οι απώλειες ανά τρέχον μέτρο του δικτύου διανομής θέρμανσης / ψύξης σε W/m, εκτός από την γραμμική θερμική μετάδοση Ψ [W/(m·K)], εξαρτώνται κυρίως από τη θερμοκρασία του χώρου διέλευσης [Τi] και τη θερμοκρασία του μέσου διανομής στο δίκτυο [Τm]. Q_{L} = Ψ \cdot (T_{i} - T_{m}) [4.11.] Πίνακας 4.8. Γραμμική θερμική μετάδοση Ψ [W/(m·K)] για χαλυβδοσωλήνες. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 125 [Page 125 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/125.png) - 48724 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 Εξωτερική διάμετρος [mm] Χωρίς μόνωση Πάχος μόνωσης σε mm (λ = 0.040 W/(m·K) στους 20°C) Γραμμική θερμική μετάδοση (ψd) σε W/(m·K) 9 11 13 19 21 25 32 42 54 15 0,30 0,15 0,15 0,14 0,13 0,12 0,12 0,11 0,10 0,09 18 0,52 0,22 0,21 0,20 0,17 0,16 0,14 0,13 0,11 22 0,59 0,25 0,24 0,22 0,19 0,19 0,18 0,16 0,14 0,13 28 0,72 0,28 0,26 0,25 0,22 0,21 0,20 0,18 0,16 0,14 35 0,87 0,33 0,31 0,29 0,25 0,24 0,22 0,20 0,18 0,15 42 1,00 0,37 0,34 0,32 0,28 0,27 0,25 0,22 0,20 0,17 54 1,22 0,42 0,39 0,37 0,32 0,31 0,28 0,25 0,22 0,19 64 1,44 0,47 0,44 0,41 0,36 0,34 0,32 0,28 0,25 0,21 76 1,62 0,54 0,50 0,47 0,41 0,39 0,36 0,32 0,28 0,23 89 1,82 0,61 0,57 0,54 0,46 0,44 0,40 0,36 0,31 0,26 108 2,07 0,69 0,65 0,61 0,52 0,50 0,46 0,40 0,35 0,29 133 2,38 0,78 0,73 0,69 0,59 0,57 0,52 0,46 0,40 0,33 159 2,75 0,91 0,85 0,80 0,69 0,66 0,60 0,53 0,46 0,37 219 3,64 1,22 1,14 1,07 0,91 0,86 0,79 0,69 0,59 0,48 267 4,28 1,45 1,35 1,27 1,07 1,02 0,94 0,82 0,70 0,56 Πίνακας 4.9. Γραμμική θερμική μετάδοση ψd (W/(m.K)) για χαλυβδοσωλήνες. Διάμετρος σωλήνα (Ίντζες) Χωρίς μόνωση Πάχος μόνωσης σε mm (λ = 0.040 W/(m·K) στους 20°C) Γραμμική θερμική μετάδοση (ψd) σε W/(m·K) 9 11 13 19 21 25 32 42 54 ½” 0,37 0,16 0,15 0,14 0,13 0,12 0,12 0,11 0,10 0,09 ¾” 0,53 0,20 0,19 0,18 0,16 0,15 0,14 0,13 0,12 0,11 1” 0,67 0,25 0,23 0,22 0,19 0,19 0,17 0,16 0,14 0,12 1¼” 0,77 0,27 0,25 0,24 0,21 0,20 0,19 0,17 0,15 0,13 1½” 0,94 0,32 0,30 0,28 0,24 0,24 0,22 0,20 0,18 0,15 2” 1,08 0,35 0,33 0,31 0,27 0,26 0,24 0,22 0,19 0,17 2½” 1,29 0,41 0,38 0,36 0,31 0,30 0,28 0,25 0,22 0,19 --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 126 [Page 126 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/126.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48725 Πίνακας 4.10: Γραμμική θερμική μετάδοση ψ (W/(m·K)) για πλαστικούς σωλήνες. Εξωτερική διάμετρος [mm] | Γραμμική θερμική μετάδοση ψ (W/(m·K) Χωρίς μόνωση | Πάχος μόνωσης σε mm (λ = 0,040 W/(m·K) στους 20°C) | Χωρίς μόνωση | 9 | 11 | 13 | 19 | 21 | 25 | 32 | 42 | 54 15 | 0,30 | 0,15 | 0,14 | 0,14 | 0,12 | 0,12 | 0,11 | 0,11 | 0,10 | 0,09 18 | 0,51 | 0,22 | 0,20 | 0,19 | 0,17 | 0,16 | 0,15 | 0,14 | 0,13 | 0,11 22 | 0,58 | 0,25 | 0,23 | 0,22 | 0,19 | 0,18 | 0,17 | 0,16 | 0,14 | 0,12 28 | 0,70 | 0,28 | 0,26 | 0,24 | 0,21 | 0,20 | 0,19 | 0,17 | 0,15 | 0,13 35 | 0,84 | 0,32 | 0,30 | 0,28 | 0,25 | 0,24 | 0,22 | 0,20 | 0,17 | 0,15 42 | 0,97 | 0,38 | 0,34 | 0,32 | 0,27 | 0,26 | 0,24 | 0,22 | 0,19 | 0,17 54 | 1,18 | 0,41 | 0,38 | 0,36 | 0,31 | 0,30 | 0,28 | 0,25 | 0,22 | 0,19 64 | 1,39 | 0,46 | 0,43 | 0,41 | 0,35 | 0,34 | 0,31 | 0,28 | 0,24 | 0,21 76 | 1,57 | 0,53 | 0,50 | 0,47 | 0,40 | 0,38 | 0,35 | 0,31 | 0,27 | 0,23 89 | 1,76 | 0,60 | 0,56 | 0,53 | 0,45 | 0,43 | 0,40 | 0,35 | 0,30 | 0,25 108 | 1,99 | 0,68 | 0,64 | 0,60 | 0,51 | 0,49 | 0,45 | 0,40 | 0,34 | 0,28 133 | 2,28 | 0,77 | 0,72 | 0,68 | 0,58 | 0,56 | 0,51 | 0,45 | 0,39 | 0,32 159 | 2,64 | 0,90 | 0,84 | 0,79 | 0,67 | 0,64 | 0,59 | 0,52 | 0,45 | 0,37 219 | 3,50 | 1,20 | 1,12 | 1,05 | 0,89 | 0,85 | 0,78 | 0,68 | 0,58 | 0,47 267 | 4,12 | 1,43 | 1,33 | 1,25 | 1,06 | 1,01 | 0,92 | 0,80 | 0,68 | 0,55 5.3.3. Εκτίμηση μήκους δικτύου διανομής Αν είναι γνωστό το μήκος των επί μέρους τμημάτων του δικτύου διανομής, καθώς και οι απώλειες Qv για κάθε τμήμα του δικτύου, τότε μπορούν να εκτιμηθούν και οι συνολικές απώλειες του δικτύου στη μονάδα του χρόνου. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 127 [Page 127 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/127.png) - Σε άλλη περίπτωση, όπου το δίκτυο διανομής είναι αδήλωτο και μη καταγεγραμμένο, το μήκος των δικτύων μπορεί να εκτιμηθεί με μια αποτυπωμένη μέθοδο σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 15316-2.3:2008. Σ' αυτήν την περίπτωση τα μήκη των σωλήνων των δικτύων διανομής θέρμανσης ή ψύξης διαχωρίζονται σε τρία τμήματα: \n• Τμήμα V, το οποίο περιλαμβάνει το οριζόντιο μήκος σωλήνων Lv [m], από το σύστημα παραγωγής (θέρμανσης / ψύξης) προς τα κατακόρυφα τμήματα του δικτύου. Αυτοί είναι οι κεντρικοί οριζόντιοι σωλήνες, οι οποίοι συνήθως βρίσκονται μέσα στο λεβητοστάσιο ή ψυχροστάσιο ή σε μη θερμαινόμενους / ψυχόμενους χώρους (π.χ. υπόγεια, σοφίτες) ή σε εξωτερικούς χώρους (πυλωτές, στέγαστρα) και απαντούν σε θερμαινόμενους χώρους.\n• Τμήμα S, το οποίο περιλαμβάνει το μήκος των κατακόρυφων σωλήνων Ls [m], που συνήθως διέρχονται μέσα από φρεάτια (σε εσωτερικούς ή/και εξωτερικούς χώρους του κτιρίου) ή μέσα από θερμαινόμενους / ψυχόμενους εσωτερικούς χώρους ή μέσα από μη θερμαινόμενους / ψυχόμενους χώρους του κτιρίου (π.χ. κλιμακοστάσιο, γκαράζ).\n• Τμήμα A, το οποίο περιλαμβάνει το μήκος των οριζόντιων σωλήνων La [m], που είναι εντός της κατασκευής στέψης με τις τερματικές μονάδες (όρια καλοριφέρ, μονάδες ανεμιστήρων οροφής, κ.λ.π. Κ.Κ.Μ. κ.ά.). Συνήθως αποτελούν ανώτατους κυκλώματα (π.χ. μονοσωλήνιο σύστημα θέρμανσης) με ξεχωριστό συλλέκτη. Αυτοί οι σωλήνες έχουν ελεγχόμενη κυκλοφορία ανάλογα με την τερματική μονάδα.\n5.3.4. Αντιξοότητες δικτύων διανομής\nΓια την εκτίμηση της πραγματικής κατανάλωσης ενέργειας για τη θέρμανση ή/και ψύξη ή/και κλιματισμό ενός κτηρίου λαμβάνονται υπόψη και οι θερμικές / ψυχικές απώλειες από τα δίκτυα διανομής (θερμικού ή/και ψυχτικού ρευστού), καθώς και από τους εγγεγραμμένους συντελεστές προσαγωγής και απωλειών. Ο βαθμός θερμικής / ψυκτικής απόδοσης ενός δικτύου διανομής προσδιορίζεται από το μέγεθος των αντιξοοτήτων του δικτύου, οι οποίες εξαρτώνται από:\n• τη θερμομόνωση του δικτύου διανομής.\n• το μήκος και τη διάταξη του δικτύου διανομής.\n• τη θερμοκρασία του νερού (ή άλλου μέσου) στο δίκτυο,\n• το χώρο διέλευσης του δικτύου διανομής (θερμαινόμενος, μη θερμαινόμενος, ή θερμαινόμενος, εξωτερικός περιβάλλον κ.ά.),\n• την πολυπλοκότητα του δικτύου, τις φθορές της μόνωσης κ.ά.\nΣτο πρότυπο ΕΛΟΤ EN 15316-2.3:2008, δίνεται αναλυτική μεθοδολογία για τον υπολογισμό των θερμικών απωλειών ενός δικτύου διανομής θέρμανσης ή/και ψύξης του κτιρίου ή/και της θερμικής ζώνης. Αυτή η μεθοδολογία είναι αρκετά αναλυτική και χρονοβόρα, αφού απαιτεί ακριβείς προσδιορισμούς \n• της γεωμετρίας του δικτύου διανομής (χώρους, διαστάσεις κ.ά.), των τοπικών απωλειών (βάνες, διαστολές, συστολές, μετρητές κ.ά.), της ποιότητας και γεωμετρίας των μονώσεων (πάχος, συντελεστής θερμοπερατότητας κ.ά.), της θερμοκρασίας του ρευστού ή υλικού μέσου, του χρόνου λειτουργίας του συστήματος (διακοπτόμενη ή συνεχής λειτουργία, θερμοστατική εκλέγχευση κ.ά.) της θερμοκρασίας των χώρων διέλευσης των σωληνώσεων, της ποιότητας των συλλεκτών (γεωμετρία, συντελεστής θερμοπερατότητας κ.ά.) και άλλων τεχνικών χαρακτηριστικών. Στις περισσότερες περιπτώσεις κτήρια και ιδιαίτερα για όσα διαθέτουν παλαιά τεχνικά συστήματα θέρμανσης / ψύξης / κλιματισμού, αυτά τα στοιχεία είναι δύσκολο να καταγραφούν και να προσδιοριστούν με ακρίβεια ή ακόμη και κατά προσέγγιση. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 128 [Page 128 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/128.png) - Προκειμένου να απλοποιηθούν οι υπολογισμοί της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου και με βάση τη μεθοδολογία του προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ 15316-2.3:2008 εκτιμήθηκε το ποσοστό απωλειών των δικτύων διανομής. Στον πίνακα 4.11. δίνονται τυπικές τιμές για το ποσοστό απωλειών κεντρικών συστημάτων διανομής θέρμανσης / ψύξης σε σχέση με την εγκατεστημένη ισχύ της μονάδας παραγωγής, το είδος μόνωσης των σωληνώσεων και τους χώρους διέλευσης. Το ποσοστό απωλειών αναφέρεται επί του συνόλου της θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας που μεταφέρει το δίκτυο. Αυτές οι τιμές λαμβάνονται για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου.\n\nΣτις απώλειες των δικτύων διανομής προτίθεται και οι απώλειες από τους αεραγωγούς κεντρικών κλιματιστικών μονάδων (Κ.Κ.Μ.) που διανέμουν μεγάλες αποστάσεις. Όταν οι αεραγωγοί διέρχονται μέσα από εσωτερικούς χώρους, οι θερμικές απώλειες τους είναι σχετικά χαμηλές λόγω της μικρής θερμοκρασιακής διαφοράς και κατά συνέπεια, δεν λαμβάνονται υπόψη για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου.\n\nΑντίθετα, σε περίπτωση διέλευσης από εξωτερικούς χώρους του κτηρίου, οι θερμικές απώλειες αυξάνονται. Για αεραγωγούς που διέρχονται από εξωτερικούς χώρους αλλά έχουν ή μονώνονται σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις του Κ.Εν.Α.Κ., που αναφέρονται στην παράγραφο 4.3.1, τα ποσοστά απωλειών που τίθενται πίνακα 4.11. λαμβάνονται αυξημένα κατά 2% για θέρμανση και 1% για ψύξη, κατά περίπτωση. Για αεραγωγούς χωρίς ή με ανεπαρκή μόνωση (δηλαδή όταν δεν πληρούνται οι ελάχιστες απαιτήσεις), τα ποσοστά θερμικών απωλειών του πίνακα 4.11. λαμβάνονται αυξημένα κατά 5% για θέρμανση και 3,5% για ψύξη, κατά περίπτωση.\n\nΠίνακας 4.11. Ποσοστά θερμοψυκτικών απωλειών (%) δικτύου διανομής κεντρικής εγκατάστασης θέρμανσης ή/και ψύξης ως προς την συνολική θερμική / ψυκτική ισχύ που μεταφέρει το δίκτυο. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 129 [Page 129 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/129.png) - Δίκτυα διανομής ψύξης 20 - 100 2,0 1,5 3,0 4,5 2,5 2,0 6,7 100 - 200 1,8 1,4 2,8 3,6 2,3 1,9 5,9 200 - 300 1,5 1,1 2,2 3,0 2,0 1,6 5,1 300 - 400 1,2 0,7 1,8 2,4 1,5 1,2 4,5 > 400 0,7 0,4 1,1 2,0 1,0 0,8 4,0 1 Για μονάστη σωληνών σύμφωνα με τις απαιτήσεις του πίνακα 4.7. 2 Για μονάστη σωληνών με πάχος ίσο με την αντοχή του σωλήνα. 3 Λειτουργία μόνιμη του δικτύου ή κλάδου (τμήματος) αυτού λόγω φορτίων. Συνθήκες και βάνες χωρίς μόνωση. Σε περίπτωση ύπαρξης άνω του ενός δικτύου διανομής στο κτίριο ή στη θερμική ζώνη, απαιτείται ο προσδιορισμός μίας μόνο απόδοσης δικτύου, η οποία θα είναι σταθμισμένη. Κατά συνέπεια αν υπάρχουν άνω του ενός δίκτυα διανομής (που τροφοδοτούνται από διαφορετικές μονάδες παραγωγής) στο κτίριο ή στη θερμική ζώνη και παρουσιάζουν διαφορετική ποιότητα και επιφάνεια (ποσότητα) θερμομόνωσης, τότε η απόδοσή τους λαμβάνεται ενιαία και όχι με αυτήν του τμήματος που βρίσκεται στη χειρότερη ποιοτικά κατάσταση. Για το κάθε δίκτυο διανομής η απόδοση λαμβάνεται ανάλογα με τη θερμική ζώνη που μετράμε (Πίνακας 4.11). Για τα κτίρια συστήματα παραγωγής θερμότητας όπως ψύξης, όπως μονάδες λέβητες εσωτερικού ή εξωτερικού χώρου ή τοπικές αντλίες θερμότητας, στα οποία δεν υπάρχει δίκτυο διανομής, οι απαιτήσεις ύπαρξης θερμομονώσεων μειώνονται για το υπό μελέτη/επιθεώρηση κτίριο, καθώς και για το κτίριο ανεξάρτητος κατοικίας που διαθέτει τοπικές αντλίες θερμότητας. 5.4. ΤΕΡΜΑΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ (ΑΠΟΔΟΣΗΣ) Οι τερματικές μονάδες εκπομπής είναι τα στοιχεία των κεντρικών τεχνικών συστημάτων θέρμανσης / ψύξης, τα οποία τελικά αποδίδουν τη θερμική ή/και ψυκτική ενέργεια στους χώρους. Είναι θερμικαί μονάδες ανταποκρίσεως ή μονάδες επαγωγής (fan-coil units),ενδοδαπέδια συστήματα θέρμανσης / δροσισμού, ενδοτοίχια συστήματα θέρμανσης / δροσισμού, μονάδες αναρρόφησης στοιχείου κ.λ. Η πραγματική απόδοση της αποσκοπούμενης θέρμανσης / ψύξης από τις τερματικές μονάδες, εξαρτάται κυρίως από τις εξής παραμέτρους: • από τον τύπο του συστήματος εκπομπής: άμεσης απόδοσης (π.χ. θερμοπομποί), ενσωματωμένα συστήματα (ενδοδαπέδια, ενδοτοίχια κ.λ.), μονάδες κυκλοφορίας αέρα (αερόθερμα, ψυχόμετρα στοιχείου - fan-coils κ.ά.), • από τη θέση του συστήματος εκπομπής μέσα στο χώρο, ενσωματωμένο ή μη σε δομικό στοιχείο, • από την ομοιομορφία διανομής της ενέργειας (θερμοκρασιακή και υδραυλική ισορροπία δικτύου). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 130 [Page 130 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/130.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48729 • από το σύστημα ελέγχου της εσωτερικής θερμοκρασίας του χώρου θέρμανσης / ψύξης (δεν επηρεάζει την απόδοση της ίδιας της συσκευής αλλά επηρεάζει τη συνολική απόδοση του συστήματος μεταφοράς της ενέργειας στους χώρους). 5.4.1. Τερματικές μονάδες κτιρίου αναφοράς Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ., για τις τερματικές μονάδες του κτιρίου αναφοράς ισχύουν τα εξής: • Ο τύπος των τερματικών μονάδων, καθώς και η διάταξη και το μήκος των σωληνώσεων διανομής θέρμανσης και ψύξης των χώρων λαμβάνονται ίδια με αυτά του εξεταζόμενου κτιρίου. Κατά συνέπεια η απόδοση τερματικών μονάδων του κτιρίου αναφοράς είναι η ίδια με του εξεταζόμενου κτιρίου. • Για τις τερματικές μονάδες ανεμιστήρα οροφής (fan coil) του κτιρίου αναφοράς, η ισχύς των ανεμιστήρων λαμβάνεται ίδια με του εξεταζόμενου κτιρίου. Σε περίπτωση που το υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτίριο ή τμήμα αυτού δεν διαθέτει σύστημα θέρμανσης ή/και ψύξης, για τους υπολογισμούς θεωρείται σύμφωνα με τον Κ.Εν.Α.Κ. ότι θερμαίνεται και ψύχεται. Σ’ αυτήν την περίπτωση η απόδοση των τερματικών μονάδων λαμβάνεται ίση προς 93% (0,93). • Όταν το εξεταζόμενο κτίριο του τριτογενούς τομέα διαθέτει μόνο κεντρικές κλιματιστικές μονάδες (ΚΚΜ) διαχείρισης αέρα για την κάλυψη του θερμικού ή ψυκτικού φορτίου, η απόδοση εκπομπής θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας για το κτίριο αναφοράς είναι 100%. Όταν το κτίριο αναφοράς διαθέτει κεντρικές κλιματιστικές μονάδες (Κ.Κ.Μ.) διαχείρισης αέρα για την κάλυψη του θερμικού ή ψυκτικού φορτίου, το κτίριο αναφοράς δεν διαθέτει Κ.Κ.Μ. και η απόδοση εκπομπής θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας είναι 93%. 5.4.2. Τερματικές μονάδες απόδοσης θερμότητας Οι συνήθεις τερματικές μονάδες για τεχνικά συστήματα θέρμανσης είναι: θερμαντικά σώματα άμεσης απόδοσης (καλοριφέρ), ενδοδαπέδια συστήματα θέρμανσης, ενδοτοίχια συστήματα και μονάδες ανεμιστήρα οροφής (fancoil). Σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 15316-2.1:2008 εκτιμάται ο βαθμός απόδοσης (ητημ) των τερματικών μονάδων (εκπομπής θερμότητας) του δικτύου θέρμανσης βάσει της ακόλουθης σχέσης: \( \eta_{tm} = \frac{Q_{em}}{Q_{rated} + Q_{aux}} \) [4.12] όπου: \( \eta_{tm} \) η απόδοση εκπομπής της τερματικής μονάδας και εξαρτάται από: • την καθ’ ύψος κατανομή θερμοκρασίας του αέρα, • τον τύπο τερματικής μονάδας (θερμαντικά σώματα ακτινοβολίας, μονάδες ανεμιστήρα, κ.ά.), • τη θέση, το ύψος τοποθέτησης. • τη μέση θερμοκρασία της μονάδας εκπομπής, • το τύπο του συστήματος ελέγχου της θερμοκρασίας του χώρου, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη με τους συντελεστές που αναφέρονται στην παράγραφο 5.2, • τις ειδικές απώλειες ανάλογα αν η τερματική μονάδα είναι άμεσης απόδοσης (θερμαντικά σώματα ακτινοβολίας, μονάδες ανεμιστήρα). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 131 [Page 131 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/131.png) - στοιχείου) ή έμμεσης απόδοσης (ενσωματωμένες τερματικές μονάδες σε δομικά στοιχεία, π.χ. ενδοδαπέδιο, ενδοτοίχιο κ.ά.).\n\nf_rad ο παράγοντας για την αποδεκαπετακτιστημένη της ακτινοβολίας των τερματικών μονάδων και εξαρτάται από το ύψος των χώρων που θερμαίνονται. Ισχύει μόνο για τις τερματικές μονάδες ακτινοβολίας, ενώ για τα υπόλοιπα συστήματα ισούται με μονάδα, σύμφωνα με τον ακόλουθο πίνακα:\n\nΓια τερματικές μονάδες θέρμανσης σε χώρους | f_rad\n---|---\nμε ύψος μικρότερο από 4 m | 1,00\nμε ύψος ίσο ή μεγαλύτερο από 4 m | 0,95\n\nμε ανακλινοκαριορία σειρά για μεγάλα ύψη | 1,00\n\nf_tm ο παράγοντας της διακοπτόμενης λειτουργίας με την έννοια της μείωσης (ρύθμισης) της θερμοκρασίας ανά χώρο του κτιρίου, που παίρνει τιμές από τον ακόλουθο πίνακα:\n\nΓια τερματικές μονάδες θέρμανσης: | f_tm\n---|---\nμε συνεχή λειτουργία | 1,00\nμε διακοπτόμενη λειτουργία* | 0,97\n\n* με δυνατότητα αυτόματης ρύθμισης λειτουργίας σε επίπεδο τερματικής μονάδας\nf_hydr ο παράγοντας για την υδραυλική ισορροπία του δικτύου των τερματικών μονάδων, που παίρνει τιμές από τον ακόλουθο πίνακα:\n\nΓια τερματικές μονάδες θέρμανσης: | f_hydr\n---|---\nμε υδραυλικά εξισορροπημένο σύστημα | 1,00\nμε σύστημα εκτός ισορροπίας | 1,03\n\nΣτον πίνακα 4.12. δίνεται η απόδοση εκπομπής η_em για διάφορους τύπους τερματικών μονάδων και ανάλογα με τη θερμοκρασία θερμικού μέσου.\n\nΟι θερμοίρτες αέραη ή πετρελαίου και τα τυποποιημένα-πιστοποιημένα ενεργειακά τζάκια ή τα κοινά τζάκια ή οι σόμπες θεωρούνται άριστης απόδοσης σε θερμοκρασία λειτουργίας (90 - 70°C) και για τους υπολογισμούς λαμβάνονται οι αποδόσεις εκπομπής του πίνακα 4.12. Για τις τοπικές αντλίες θερμότητας η απόδοση εκπομπής των εσωτερικών μονάδων στους υπολογισμούς λαμβάνεται ίση προς 93% (0,93). Στον πίνακα 4.13. δίνεται η απόδοση εκπομπής η_em για τοπικές ηλεκτρικές τερματικές μονάδες.\n\nΠίνακας 4.12. Απόδοση εκπομπής η_em τερματικών μονάδων θέρμανσης\n\n| Τύπος τερματικής μονάδας | Θερμοκρασία μέσου Γ [°C] |\n---|---|---\n| | 90 - 70 | 70 - 50 | 50 - 35 |\n| Άμεσης απόδοσης σε εκτεθειμένο τόπο | 0,85 | 0,89 | 0,91 |\n| | | | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 132 [Page 132 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/132.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48731 Χωρίς απόδοση σε εξωτερικό τοίχο | 0,89 | 0,93 | 0,95 Ενδοδαπέδιο σύστημα θέρμανσης | — | — | 0,90 Ενδοτοιχίο σύστημα θέρμανσης | — | — | 0,87 Σύστημα θέρμανσης οροφής | — | — | 0,85 Πίνακας 4.13. Απόδοση εκπομπής ηem τοπικών ηλεκτρικών μονάδων. | Τύπος τερματικής μονάδας | Απόδοση εκπομπής της ηλεκτρικής μονάδας | | Τοπικές ηλεκτρικές μονάδες σε εσωτερικό τοίχο | 0,91 | | Τοπικές ηλεκτρικές μονάδες σε εξωτερικό τοίχο | 0,94 | Όταν σε ένα κτίριο ή σε μια θερμική ζώνη υπάρχουν περισσότεροι του ενός τύποι τερματικών μονάδων, τότε η συνολική απόδοση εκπομπής λαμβάνεται ως μια μέση σταθμισμένη τιμή, ανάλογα με την απόδοση της κάθε τερματικής μονάδας και του ποσοστού συμμετοχής της στο σύνολο του καλυπτόμενου φορτίου (από το σύνολο των τερματικών μονάδων). Σε περίπτωση προσωρινών βλαβών και κακοσυντήρησης των τερματικών μονάδων (κατεστραμμένα τμήματα, διαβρώσεις, διαρροές κ.ά.), η απόδοση των τερματικών μονάδων εκπομπής λαμβάνεται μειωμένη κατά 10%. Όταν το κτίριο διαθέτει μόνο κεντρικές κλιματιστικές μονάδες (Κ.Κ.Μ.) διαχειριζόμενες για την κάλυψη του συνολικού θερμικού φορτίου, η απόδοση εκπομπής θερμικής ενέργειας λαμβάνεται 100%. 5.4.3. Τερματικές μονάδες απόδοσης ψύξης Οι συνήθεις τερματικές μονάδες για τεχνικά συστήματα ψύξης, είναι μονάδες ανεμιστήρα-στοιχείου (fan-coil), εσωτερικές μονάδες συστημάτων άμεσης εξάτμισης, τερματικά στοιχεία δικτύου αέρα (στομίων αεραγωγών), ενδοδαπέδια και ενδοτοιχία συστήματα θοροσόλου και ψυχόμενη οροφή. Ο βαθμός απόδοσης (ηem,cw) των τερματικών μονάδων ψύξης υπολογίζεται από την ακόλουθη σχέση: ηem,cw = qm,cw / (Tload/Tsys) [4.13] όπου: ηem = η απόδοση εκπομπής της ίδιας της μονάδας. Ενδεικτικές τιμές για την απόδοση εκπομπής (ηem) δίνονται στον πίνακα 4.14. fT = ο παράγοντας της διακοπτόμενης λειτουργίας με την έννοια της μείωσης (ρύθμισης) της θερμοκρασίας ανά χώρο του κτιρίου, που παίρνει τιμές από τον ακόλουθο πίνακα: | Για τερματικές μονάδες ψύξης με: | fTn | | συνεχή λειτουργία | 1,00 | | διακοπτόμενη λειτουργία* | 0,97 | * με ρύθμιση λειτουργίας σε επίπεδο τερματικής μονάδας --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 133 [Page 133 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/133.png) - f\(_{Hyg}\): ο παράγοντας για την υδραυλική ισορροπία του δικτύου των τερματικών μονάδων, που παίρνει τιμές από τον ακόλουθο πίνακα: Για τερματικές μονάδες ψύξης με: | f\(_{Hyg}\) ---|--- υδραυλικά εξισορροπημένο σύστημα | 1,00 σύστημα εκτός ισορροπίας | 1,03 Πίνακας 4.14. Απόδοση f\(_{em}\) τερματικών μονάδων ψύξης | Τύπος τερματικής μονάδας | Απόδοση εκπομπής f\(_{em}\) μονάδων ψύξης | |---|---| | Άμεση συστήματα: π.χ. μονάδες ανεμιστήρα στοιχείου (fan-coils), διασπορά ή οροφής, εσωτερικές μονάδες τοπικών συστημάτων άμεσης εξάτμισης, τερματικά στοιχεία κυκλοφορίας αέρα κ.ά. | 0,93 | | Εναρμονισμένες τερματικές μονάδες: π.χ. ενδοδαπέδιο, ενδοτοίχιο, ψυχόμενες οροφές | 0,90 | | Τοπικές αντλίες θερμότητας | 0,93 | Στον ανωτέρω πίνακα για ένα κτήριο ή σε θερμική ζώνη υπάρχουν περισσότεροι του ενός τύποι τερματικών μονάδων, ως απόδοση εκπομπής λαμβάνεται μία μέση σταθμισμένη τιμή, ανάλογα με την απόδοση κάθε τερματικής μονάδας και το ποσοστό συμμετοχής (ψυκτική ικανότητα) της στο σύνολο του καταμετρούμενου φορτίου (των τερματικών μονάδων). Σε περιπτώσεις προσωρινών βλαβών και κακοσυντηρήσεων (κατεστραμμένα τμήματα, διαβρώσεις, διαρροές κ.ά.) των τερματικών μονάδων, η απόδοση τερματικών μονάδων εκπομπής λαμβάνεται μειωμένη κατά 10%. Κάθε σύστημα διαθέτει δύο κεντρικές κλιματιστικές μονάδες (ΚΚΜ) διαχείρισης αέρα για την κάλυψη του συνολικού ψυκτικού φορτίου, η απόδοση εκπομπής ψυκτικής ενέργειας λαμβάνεται 100%. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 134 [Page 134 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/134.png) - αντιστοιχεί σε κάθε θερμική ζώνη (π.χ., διαμέρισμα), γίνεται επιμερισμός της ισχύος του συστήματος, ανάλογα με το ποσοστό θερμικού ή ψυκτικού φορτίου που παρέχει σε κάθε θερμική ζώνη (π.χ., χιλιοστά θέρμανσης). Σε περίπτωση που τα βοηθητικά συστήματα διαθέτουν κάποιο σύστημα ελέγχου και ρύθμισης λειτουργίας (π.χ., ρυθμιστές στροφών - inverters, χειριστήρια ρύθμισης, ρυθμιστές πίεσης κ.ά.), τότε στους υπολογισμούς λαμβάνεται υπόψη και ο συντελεστής βαρύτητας όπως περιγράφεται στην παράγραφο 5.2. Τα βοηθητικά συστήματα καταναλώνουν στη συντριπτική πλειονότητά τους ηλεκτρική ενέργεια, ανάλογα με τον χρόνο λειτουργίας του κτηρίου και τις διατάξεις αυτοματισμού ελέγχου. Ο χρόνος λειτουργίας των βοηθητικών συστημάτων εκτιμάται στη βάση του χρόνου λειτουργίας του κτηρίου ή της θερμικής ζώνης και ανάλογα με την περίοδο (θερινή, χειμερινή) και την κλιματική ζώνη. Τυπικές τιμές για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου δίνονται στον πίνακα 4.15.\nΠίνακας 4.15. Ποσοστά χρόνου λειτουργίας βοηθητικών συστημάτων εξυπηρέτησης ανά περίοδο λειτουργίας του κτηρίου, ανά περίοδο και κλιματική ζώνη\n\n| Κτήρια | Χειμερινή περίοδος | Θερινή περίοδος |\n|-----------------|--------------------|----------------|\n| | Ζώνες Α & Β | Ζώνες Γ & Δ | Ζώνες Α & Β | Ζώνες Γ & Δ |\n| Οικιακοί τομείς | 50% | 75% | 30% | 15% |\n| Τριτογενείς τομείς| 80% | 100% | 80% | 50% |\n\nΟ χρόνος λειτουργίας και η ισχύς των βοηθητικών συστημάτων για το κτήριο αναφοράς λαμβάνεται ίσος με το υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτήριο. Σε περίπτωση που το υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτήριο δεν διαθέτει σύστημα θέρμανσης, για τους υπολογισμούς θεωρείται ότι θερμαίνεται με τοπικές ηλεκτρικές μονάδες και βοηθητικές μονάδες με ειδική ισχύ 40W/m². Η ειδική ισχύς των βοηθητικών μονάδων του κτηρίου αναφοράς λαμβάνεται κατά σύμβαση ίση με 0,1 W/m² για κατοικίες και 5 W/m² για τριτογενή τομέα. Σε περίπτωση που το υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτήριο δεν διαθέτει σύστημα ψύξης, για τους υπολογισμούς θεωρείται ότι θερμαίνεται με συνήθεις θερμικές και βοηθητικές μονάδες ισχύος 0 W/m² για κατοικίες και 5 W/m² για τριτογενή τομέα, τόσο στο υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτήριο όσο και στο κτήριο αναφοράς.\n\n5.6 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΑΕΡΙΣΜΟΥ Ή ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΖΟΜΕΝΟΥ ΑΕΡΑ\n\nΤο σύστημα μηχανικού αερισμού μπορεί να είναι ένα αυτόνομο τοπικό ή κεντρικό σύστημα αερισμού (προσαγωγή νωπού αέρα χωρίς άλλη επεξεργασία εκτός από φιλτράρισμα του αέρα) ή/και εξαερισμού (απαγωγή και απομάκρυνση εσωτερικού αέρα) ή/και πλήρες σύστημα δικτύου αερισμού με κεντρική κλιματιστική μονάδα (Κ.Κ.Μ.) διαχείρισης αέρα (θέρμανση, ψύξη, ύγρανση, αφύγρανση, φιλτράρισμα αέρα), δηλαδή πλήρης κλιματισμός και προσαγωγή του απαιτούμενου νωπού αέρα για το χώρο ή την θερμική ζώνη. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 135 [Page 135 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/135.png) - Ο αερισμός του κτιρίου (ελεγχόμενος φυσικός, μηχανικός, μη ελεγχόμενος λόγω ύπαρξης χαραμάδων) είναι ένας βασικός παράγοντας που επιδρά στα φορτία θέρμανσης / ψύξης και κατά συνέπεια επηρεάζει την τελική ενεργειακή απόδοση του κτιρίου.\n\nΣύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, στους υπολογισμούς των θερμικών και ψυκτικών φορτίων μιας θερμικής ζώνης (ή του συνόλου του κτιρίου) λαμβάνονται υπόψη τρεις τύποι αερισμού όπως:\n• ο αερισμός μέσω χαραμάδων κουφωμάτων (διείσδυση αέρα),\n• ο ελεγχόμενος φυσικός αερισμός από τη χρήση των κουφωμάτων,\n• ο μηχανικός αερισμός, μέσω συστημάτων εξαερισμού - εξαερισμού - κλιματισμού.\n\nΓια τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης κτιρίων σύμφωνα με τον Κ.Εν.Α.Κ., για τον αερισμό λαμβάνονται υπόψη τα εξής:\nα) Σε όλα τα κτίρια υπάρχει αερισμός λόγω αεροστεγανότητας του κτιρίου (διείσδυση αέρα από χαραμάδες κουφωμάτων κ.λ.π.) καθ' όλο το 24-ωρο.\nβ) Φυσικός αερισμός εφαρμόζεται μόνο στα κτίρια κατοικίας, όπως και στο κτίριο αναφοράς κατοικίας. Σε περίπτωση που ένα κτίριο κατοικίας διαθέτει μηχανικό αερισμό, τότε λαμβάνεται υπόψη στους υπολογισμούς μόνο για το υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτίριο και όχι για το κτίριο αναφοράς, στο οποίο και σ' αυτήν την περίπτωση εφαρμόζεται φυσικός αερισμός. Όταν υπάρχει σύστημα μηχανικού εξαερισμού σε ένα κτίριο κατοικίας, τότε κατά τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, ο φυσικός αερισμός μειώνεται κατά το ποσοστό του συνολικού αέρα που προσάγεται στο σύστημα μηχανικού αερισμού.\nγ) Μηχανικός αερισμός, με την έννοια του οργανωμένου προγράμματος, εφαρμόζεται σε όλα τα κτίρια του τριτογενούς τομέα. Το κτίριο αναφοράς διαθέτει τα ίδια συστήματα μηχανικού αερισμού με το υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτίριο, αλλά με συνολική παροχή νωπού αέρα ίση με τα απαιτούμενα επιπέδα που αναφέρονται στον πίνακα 2.3. αυτής της τεχνικής οδηγίας, με σώματα απόδοσης θερμότητας / ψύξης και τεχνικά χαρακτηριστικά όπως ορίζονται στην αντίστοιχη παράγραφο.\nΣε κτίρια του τριτογενούς τομέα, για κάθε ζώνη ξεχωριστά, θα το σύνολο της ποσότητας του νωπού αέρα από της Κ.Κ.Μ. θα υπολογίζεται προσκοπικά, βάσει και στο καθοριζόμενο στον πίνακα 2.3 της Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-1, είναι όμως εντός των καθοριζόμενων για τις μονάδες περίθαλψης και κοινωνικούς ή διοικητικούς εγκαταστάσεων αερισμού ορίων, τεκμηριωμένα στο σχετικό συνοδευτικό εκθεσιμόμενο, είτε στα σχετικά πεδία του λογισμικού θα εισάγει η τιμή παροχής που αντιστοιχεί στον πίνακα 2.3 με τα πραγματικά χαρακτηριστικά της εγκατάστασης. Κατά τη διενέργεια αυτή, η απεικόνιση ή προσκόμιση της παροχής νωπού αέρα γίνεται ομοιόμορφα (με το ίδιο ποσοστό) σε όλες τις Κ.Κ.Μ. και τα συστήματα μηχανικού αερισμού της θερμικής ζώνης.\n\nΔεύτερον, αν η συνολική παροχή έχει επηρεαστεί, θα είναι αντίθετα από τους ισχύοντες κανονισμούς και τούτο αφορά διαφοροτική από την καθοριζόμενη στον πίνακα 2.3, τότε :\na) αν είναι μικρότερη, στα αντίστοιχα πεδία του λογισμικού, θα δηλωθεί θεωρητική μονάδα αερισμού με παροχή την υπολειπόμενη μέχρι την καθοριζόμενη στον πίνακα 2.3 ποσότητα, μηδενική ανάκτηση (0=0) και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά ίδια με αυτά του κτιρίου αναφοράς για την περίπτωση που είναι συνολικά ομαδικά Εσωτ = 1.0kW/m2/s\nβ) αν είναι μεγαλύτερη, στο σχετικό πεδίο του λογισμικού των υφιστάμενων Κ.Κ.Μ. και μονάδων εσωτερικού, θα δηλωθεί το σύνολο της παροχής με τα χαρακτηριστικά της υφιστάμενης εγκατάστασης.\nΕπιπλέον, διευκρινίζεται πως η προαναφερόμενη περίπτωση (α) καλύπτει και την περίπτωση πλήρους απουσίας συστήματος μηχανικού αερισμού. Στην περίπτωση αυτή δηλαδή, δηλώνεται στο --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 136 [Page 136 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/136.png) - Λογισμικό καθοριζόμενο από τον πίνακα 2.3 παροχή νωπού αέρα, με φ=0 και τα λοιπά στοιχεία ίδια με αυτά του Κ.Α., για την περίπτωση του μηχανικού αερισμού δηλαδή Ενωτ = 1,0(kW/m2n/s)\n\nΟ μελετητής καταγράφει τα τεχνικά χαρακτηριστικά όλων των συστημάτων αερισμού του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης, όπως προκύπτουν από τις μελέτες των αντίστοιχων συστημάτων. Αντίστοιχα, ο ενεργειακός επιθεωρητής καταγράφει τα τεχνικά χαρακτηριστικά των συστημάτων αερισμού από το έντυπο τεχνικών συστημάτων κλιματισμού / ψύξης, για τα οποία εκδίδει πιστοποίηση.\n\nΌπως ήδη αναφέρθηκε, στους υπολογισμούς για την ενεργειακή απόδοση του κτιρίου, δεν λαμβάνονται υπόψη και δεν καταγράφονται τα συστήματα εφαρμογής αερισμού με ιδιαίτερες απαιτήσεις αερισμού, όπως ο τοπικός αερισμός μαγειρείων, αποθήκευσης ή συντήρησης τροφίμων, ειδικών ιατρικών χώρων κ.λπ., τα οποία δεν χρησιμοποιούνται για την κάλυψη των αναγκών νωπού αέρα για τους χρήστες των χώρων.\n\n5.6.1. Ελάχιστες απαιτήσεις & Προδιαγραφές κτιρίου αναφοράς\n\nΣύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ., εφαρμόζονται ελάχιστες απαιτήσεις προδιαγραφές για το σύστημα εξαερισμού ή μηχανικού αερισμού για τα νέα ή ριζικά ανακαινιζόμενα κτίρια ως εξής:\n\n- Οι απαιτήσεις για νωπό αέρα στα κτίρια του τριτογενή τομέα, και ειδικότερα για τα συστήματα μηχανικού αερισμού (προσαγωγής νωπού, ή κεντρικής κλιματιστικής μονάδας διαχείρισης αέρα ΚΚΜ). Κάθε σύστημα μηχανικού αερισμού για τους χώρους του κτιρίου με βεβαρημένη χρήση από 2 – 60%, επιτυγχάνει ανάκτηση θερμότητας σε ποσοστό τουλάχιστον 68% για συστήματα με περιεχόμενους συναγερμούς και 73% για τα λοιπά συστήματα ανάκτησης.\n\n- Οι θερμαινόμενοι εξωτερικοί χώροι (που προσαγωγής και ανακυκλοφορίας) που διέρχονται από εξωτερικούς χώρους των κτιρίων διαθέτουν θερμομόνωση με ρυθμιζόμενο συντελεστή λ =0,040 W/(m.K) και πάχος θερμομόνωσης τουλάχιστον 40mm, ενώ σε διάλειμμα οι εξωτερικοί χώροι έχουν το αντίστοιχο πάχος θερμομόνωσης.\n\nΕιδικότερα, κάθε σύστημα εξαερισμού ή μηχανικού αερισμού θα πρέπει είναι σύμφωνο με τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς και τις κοινές εμπορικές ευρωπαϊκές απαιτήσεις όπως ορίζει το εσωτερικό δίκαιο, όπως θεσπίζονται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1253/2014 για τις απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού μονάδων εξαερισμού ή μηχανικού αερισμού και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1254/2014 για την σήμανση της κατανάλωσης ενέργειας των οικιακών μονάδων. Συγκεκριμένα είναι υποχρεωτική από το 2016 η ανάκτηση θερμότητας σε ποσοστό τουλάχιστον 63% ή 67% ανάλογα με το τύπο του εναλλάκτη και από το 2018 τουλάχιστον 68% ή 73% ανάλογα με το τύπο του εναλλάκτη. Επίσης θα πρέπει να διαθέτει υποχρεωτικά σύστημα παράκαμψης της πηγής αέρα (Bypass), σύστημα μετάδοσης κίνησης με πολλαπλών ταχυτήτων με μεταβλητής ταχύτητας και από το 2018 σύστημα ελέγχου και προειδοποίηση αλλαγής φίλτρων (για μονάδες αμφίδρομης ροής) με διατάξη προαγωγής οπτικής σήμανσης για την συντήρηση.\n\nΤο κτίριο αναφοράς διαθέτει τα ίδια συστήματα μηχανικού αερισμού με το υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτίριο, αλλά με παροχή νωπού αέρα με τις απαιτούμενες επιτόπου που αναφέρονται στον πίνακα 2.3, αυτής της τεχνικής οδηγίας, με σύστημα ανάκτησης θερμότητας / ψύξης και με ισχύ ανεμιστήρων που ορίζεται αναλόγως. Σε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο έχει μεγαλύτερη παροχή νωπού αέρα (μέχρι τετραπλασιασμό) από το κτίριο αναφοράς (πίνακας 2.3.), τότε οι αποδόσεις της παροχής νωπού αέρα μένουν αμετάβλητες (κατά αναλογία του ποσοστού νωπού αέρα κάθε συστήματος), από όλα τα συστήματα μηχανικού αερισμού του κτιρίου αναφοράς.\n\nΣύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ, τα συστήματα εξαερισμού ή μηχανικού αερισμού αναφοράς του κτιρίου αναφοράς ισχύουν τα εξής: --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 137 [Page 137 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/137.png) - • Για το κτήριο αναφοράς στις κατοικίες θεωρείται ότι εφαρμόζεται φυσικός αερισμός σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις, όπως καθορίζονται στην ενότητα 2.4.3. (πίνακας 2.3.) αυτής της τεχνικής οδηγίας. • Για το κτήριο αναφοράς του τριτογενούς τομέα το σύστημα μηχανικού αερισμού έχει τα εξής χαρακτηριστικά: - Προσαγωγή ή/και απαγωγή νωπού αέρα σύμφωνα με την ενότητα 2.4.3. (πίνακας 2.3.) αυτής της τεχνικής οδηγίας. - Το σύστημα μηχανικού αερισμού διαθέτει εναλλάκτη ανάκτησης θερμότητας με συντελεστή ανάκτησης θερμότητας ηt = 0,5. - Η ειδική ηλεκτρική ισχύς των ανεμιστήρων εξωτερικού λαμβάνεται ίση με 1,0 kW/m³/s. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ., για τις κεντρικές κλιματιστικές μονάδες (Κ.Κ.Μ.) του κτηρίου αναφοράς ισχύουν τα εξής: • Για τις Κ.Κ.Μ του κτηρίου αναφοράς του τριτογενούς τομέα η ειδική ηλεκτρική ισχύς των ανεμιστήρων (προσαγωγής ή επιστροφής) λαμβάνεται ίση με 1,5 kW/m³/s. Σε ειδικές περιπτώσεις, κατά τις οποίες απαιτείται διάταξη ειδικών φίλτρων, ή/και υπάρχει σύστημα ύγρανσης, ή/και σύστημα ανάκτησης θερμότητας, η ειδική ηλεκτρική ισχύς των ανεμιστήρων για το κτήριο αναφοράς λαμβάνεται ίση με 2,5 kW/m³/s. • Όλες οι Κ.Κ.Μ του κτηρίου αναφοράς του τριτογενούς τομέα με παροχή νωπού αέρα ≥ 60% επί της ονομαστικής παροχής τους διαθέτουν σύστημα ανάκτησης θερμότητας με εναλλάκτη θερμότητας και με συντελεστή ανάκτησης ηt = 0,5. Για παροχή νωπού αέρα <60% ο συντελεστής ανάκτησης είναι ηt = 0. • Το σύστημα ύγρανσης αέρα του κτηρίου αναφοράς του τριτογενούς τομέα είναι ίδιο με εκείνο του εξυπηρετούμενου κτηρίου, ανεξάρτητα αν είναι ενσωματωμένο στην Κ.Κ.Μ ή αποτελεί αυτόνομο εξυπηρετικό σύστημα. 5.6.2. Μηχανικός αερισμός ή/και εξαερισμός Μηχανικός αερισμός παροχής νωπού αέρα ή/και εξαερισμός είναι ένα σύστημα αερισμού που εφαρμόζεται συχνά σε κτήρια του τριτογενούς τομέα και κυρίως σε κτήρια με υψηλή πυκνότητα χρηστών (π.χ. σε χώρους συνάθροισης κοινού). Σε όλα τα νέα ή/και ριζικώς ανακαινιζόμενα κτήρια σύμφωνα με τον Κ.Εν.Α.Κ. θα πρέπει να υπάρχει σύστημα ανάκτησης θερμότητας μεταξύ του απορριπτόμενου στο εξωτερικό περιβάλλον αέρα και του προσαγόμενου νωπού αέρα. Για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου πρέπει να καθορίζονται από το σύστημα μηχανικού αερισμού ή/και εξαερισμού τα εξής τεχνικά χαρακτηριστικά: • η παροχή νωπού αέρα [m3/h], • η απαγωγή αέρα από τη θερμική ζώνη [m3/h], • η ειδική ηλεκτρική ισχύς του ανεμιστήρα προσαγωγής αέρα [W/m3/s], • η ειδική ηλεκτρική ισχύς του ανεμιστήρα απαγωγής αέρα [W/m3/s] και • ο βαθμός απόδοσης του συστήματος ανάκτησης [%]. Η θερμοκρασία προσαγωγής του αέρα θεωρείται ίση με την εξωτερική θερμοκρασία της περιοχής, ενώ η θερμοκρασία απορριπτόμενου αέρα θεωρείται ίση με τη θερμοκρασία της θερμικής ζώνης, τόσο το καλοκαίρι όσο και το χειμώνα. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 138 [Page 138 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/138.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48737 για το υπό μελέτη/επεξέργαση κτίριο όσο και για το κτίριο αναφοράς. Για το κτίριο αναφοράς λαμβάνεται ότι η προσαγωγή νωπού αέρα είναι ίση με τις ελάχιστες απαιτήσεις αερισμού (πίνακας 2.3.) ανά χρήση κτιρίου ή θερμικής ζώνης. 5.6.3. Κεντρικές κλιματιστικές μονάδες Οι κεντρικές κλιματιστικές μονάδες (Κ.Κ.Μ.), είναι συστήματα που εκτός από τη μερική ή ολική κάλυψη των απαιτούμενων επιπέδων αερισμού (πίνακας 2.3.), χρησιμοποιούνται και για την κάλυψη μερικών ή όλων θερμικών / ψυκτικών φορτίων του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης. Σε περίπτωση που στο κλιματιζόμενο χώρο δεν υπάρχουν άλλες τερματικές μονάδες για τη θέρμανση / ψύξη των χώρων, τότε η Κ.Κ.Μ. καλύπτει όλα τα απαιτούμενα θερμικά ή και ψυκτικά φορτία (συνήθως με το 100% αέρα). Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή μεθοδολογία υπολογισμού της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, για την κάλυψη των φορτίων από τις Κ.Κ.Μ. ισχύουν τα εξής: • Οι Κ.Κ.Μ. καλύπτουν μόνο τα φορτία (θερμικά / ψυκτικά) του απαιτούμενου νωπού αέρα, όταν λειτουργούν σε ένα κτίριο παράλληλα με άλλες τερματικές μονάδες, οι οποίες καλύπτουν τα υπόλοιπα φορτία (θερμικά / ψυκτικά) από σπείρες κεντρικού κλιματισμού κ.τ.λ. Δηλαδή οι ΚΚΜ λειτουργούν σαν μονάδες προ-κλιματισμού. • Οι Κ.Κ.Μ. καλύπτουν όλα τα απαιτούμενα θερμικά / ψυκτικά φορτία από τον απαιτούμενο νωπό αέρα, απλές κτιριακού κέλυφους κ.τ.λ. Σε περίπτωση κεντρικών κλιματιστικών μονάδων μεταβαλλόμενης παροχής αέρα ή δυνατότητας ρύθμισης της θερμοκρασίας προσαγόμενου αέρα, η τιμή της κατανάλωσης θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας κατά τους υπολογισμούς, λαμβάνει υπόψη στο καθορισμό των διατάξεων αυτοματισμού ελέγχου, όπως περιγράφεται στην παράγραφο 5.2. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά λειτουργίας των Κ.Κ.Μ. τυποποιούνται από τις προδιαγραφές του κατασκευαστή ή από μετρήσεις ή από το σύστημα ελέγχου BEMS, όπου υπάρχει. Για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου χρησιμοποιούνται τα εξής γενικά χαρακτηριστικά των Κ.Κ.Μ.: • Η θερμοκρασία του προσφερόμενου αέρα για την περίοδο θέρμανσης, από την Κ.Κ.Μ. προς τον θερμαινόμενο χώρο. Κατά τη λειτουργία μιας κεντρικής μονάδας κλιματισμού στην πράξη, η θερμοκρασία προσαγωγής αέρα ρυθμίζεται τουλάχιστον 3°C πάνω από την επιθυμητή, ανάλογα με τα απαιτούμενα θερμικά φορτία του χώρου που πρέπει να καλυφθούν ή αν εφαρμόζεται προ-κλιματισμός στο θερμαινόμενο χώρο. Σύμφωνα όμως με τη μεθοδολογία και προτυποποιητή προτύπων, για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης ενός κτιρίου ως θερμοκρασία προσαγωγής αέρα από την Κ.Κ.Μ. θα πρέπει να λαμβάνεται η επιθυμητή θερμοκρασία χώρου για τη χειμερινή περίοδο. Στο υπό μελέτη/επεξεργασία κτίριο, όπως και στο κτίριο αναφοράς, σε όλες τις περιπτώσεις (μονάδες κλιματισμού ή προ-κλιματισμού), η θερμοκρασία προσαγωγέου αέρα από την Κ.Κ.Μ. λαμβάνεται ίση με την επιθυμητή θερμοκρασία θέρμανσης του χώρου. Η μεθοδολογία που προτείνει το ευρωπαϊκό πρότυπο, υπολογίζει ανάλογα την περίπτωση (προ-κλιματισμού ή κλιματισμού) την κατάλληλη σταθμισμένη θερμοκρασία προσαγωγέου αέρα, με βάση την επιθυμητή που καθορίζεται στο μελετώμενο/επεξεργαζόμενο. Θα έχει γίνει διόρθωση διαστασιολόγησης των κεντρικών μονάδων κλιματισμού. Στην περίπτωση που οι κεντρικές μονάδες κλιματισμού ή προ-κλιματισμού, έχουν σχεδιαστεί χωρίς να διαθέτουν διαστασιολόγηση αυτοματισμού ελέγχου, η κατανάλωση θερμικής ενέργειας αυξάνεται, βάσει των συντελεστών που ορίζονται στην παράγραφο 5.2. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 139 [Page 139 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/139.png) - Η θερμοκρασία του προσφερόμενου αέρα για την περίοδο ψύξης, από την Κ.Κ.Μ. προς τον ψυχούμενο χώρο. Κατά τη λειτουργία μιας κεντρικής μονάδας κλιματισμού στην πράξη, η θερμοκρασία προσαγωγής αέρα ρυθμίζεται τουλάχιστον 3°C κάτω από την επιθυμητή, ανάλογα με τα απαιτούμενα ψυκτικά φορτία του χώρου που πρέπει να καλυφθούν ή αν εφαρμόζεται προ-κλιματισμός στο υπαίθριο χώρο. Σύμφωνα όμως με τη μεθοδολογία των ευρωπαϊκών προτύπων, για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης ενός κτιρίου ως θερμοκρασία προσαγωμένου αέρα από την Κ.Κ.Μ. θα πρέπει να λαμβάνεται η επιθυμητή θερμοκρασία χώρου για τη θερινή περίοδο. Στο υπό μελετημένο κλιματιζόμενο κτίριο, όπως και στο κτίριο αναφοράς, σε όλες τις περιπτώσεις (μονάδες κλιματισμού ή προ-κλιματισμού), η θερμοκρασία προσαγωμένου αέρα από την Κ.Κ.Μ. λαμβάνεται ίση με την επιθυμητή θερμοκρασία χώρου του χώρου. Η μεθοδολογία που προτείνουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα, υπολογίζει ανάλογα την περίπτωση (προ-κλιματισμό ή κλιματισμού) την κατάλληλη σταθερομένη θερμοκρασία προσαγωμένου αέρα, με βάση την επιθυμητή που καθορίζεται από τον μελετητή/επιβλέπων. Θερμοκρασία δεν έχει γίνει διαστασιολόγηση των μονάδων κλιματισμού ή προκλιματισμού, έχουν σχεδιαστεί χωρίς να διαθέτουν δυνατότητες αυτόματου ελέγχου, τότε η κατανάλωση ψυκτικής ενέργειας αυξάνεται, βάσει των συντελεστών που ορίζονται στην παράγραφο 5.2.\nΗ παροχή κλιματιζόμενου αέρα από την Κ.Κ.Μ. στον κλιματιζόμενο χώρο σε (m3/sec), για τη χειμερινή ή/και για τη θερινή περίοδο. Για τους υπολογισμούς λαμβάνεται η παροχή που καταγράφεται στην επιθεώρηση ή αναφέρεται στις προδιαγραφές λειτουργίας της Κ.Κ.Μ. Το κτίριο αναφοράς ως παροχή κλιματιζόμενου αέρα λαμβάνει τις ελάχιστες απαιτήσεις της παραγράφου 2 (πίνακας 2.3.) για τον σύνολο των ΚΚΜ.\nΤο ποσοστό νωπού αέρα που προσάγει η Κ.Κ.Μ. ή/και το ποσοστό ανακυκλοφορίας, για τη χειμερινή ή/και τη θερινή περίοδο. Για τους υπολογισμούς λαμβάνεται το ποσοστό ανακυκλοφορίας που καταγράφεται στην επιθεώρηση ή αναφέρεται στις προδιαγραφές λειτουργίας της Κ.Κ.Μ. Το κτίριο αναφοράς ως παροχή κλιματιζόμενου αέρα λαμβάνει τις ελάχιστες απαιτήσεις της παραγράφου 2 (πίνακας 2.3.) για τον σύνολο των ΚΚΜ.\nΟ βαθμός απόδοσης του εναλλάκτη θερμότητας που διαθέτει η Κ.Κ.Μ. Στην περίπτωση ανάκτησης θερμότητας από τον απορριπτόμενο αέρα επαν-εισάγεται. Ο τύπος και η απόδοση του εναλλάκτη θερμότητας άδειας - αδειας. Ενδεικτική τιμή 50% - 70%. Το κτίριο αναφοράς ο βαθμός απόδοσης ανάκλαση είναι 50%. Το πρότυπο ΕΟΤ ΕΝ 15241 καθορίζει υπαίτηνη την ανάκτηση θερμότητας μόνο στην περίπτωση που δεν υπάρχει ανακυκλοφορία αέρα, δηλαδή όταν το ποσοστό νωπού αέρα είναι 100%. Για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης κτιρίου στην περίπτωση που είναι εγκατεστημένος εναλλάκτης θερμότητας, ο τύπος και η απόδοση του εάν, η οποία είναι η συνήθης κατάσταση λειτουργίας των Κ.Κ.Μ., γίνεται χρήση ενός λειτουγικού συντελεστή ανάκτησης θερμότητας (η_rec), που υπολογίζεται ανάλογα με το ποσοστό ανακυκλοφορίας του αέρα επιστροφής R και το βαθμό απόδοσης (συντελεστής ανάκτησης θερμότητας του εναλλάκτη ηΣ), σύμφωνα με την ακόλουθη σχέση:\nη_rec = ηΣ - R * ηΣ * (1 - R) [4.14].\nΗ ειδική υγρασία του αέρα που προσάγεται στο χώρο από την Κ.Κ.Μ. Η ειδική υγρασία υπολογίζεται από το ψυχομετρικό διάγραμμα με βάση την επιθυμητή σχετική υγρασία και τη θερμοκρασία θερμότητας του χώρου και αναφέρεται στη μελέτη σχεδιασμού της μονάδας. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 140 [Page 140 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/140.png) - Περίπτωση μη ύπαρξης μελέτης, η ειδική υγρασία του προσφερόμενου αέρα από την Κ.Κ.Μ. προς το χώρο λαμβάνεται για τους υπολογισμούς ίση με 7 g/kg. Η απόδοση του συστήματος ανάκτησης υγρασίας στην Κ.Κ.Μ. εάν είναι διαθέσιμο. Σε περίπτωση μη ανάκτησης υγρασίας η απόδοση του συστήματος ανάκτησης υγρασίας λαμβάνει την τιμή 0. Η ειδική ηλεκτρική ισχύς του ανεμιστήρα σε kW/m³/s, δηλαδή η ηλεκτρική ισχύς ανά μονάδα παρεχόμενου αέρα. Ενδεικτικές τιμές 0,5 -2,5 kW/m³/s για απλές Κ.Κ.Μ. και 2,5-6,5 kW/m³/s για σύνθετα συστήματα Κ.Κ.Μ. με εναλλάκτες και πολυβάθμια φίλτρα (π.χ. για χώρους νοσοκομείων). Η αύξηση θερμοκρασίας αέρα (ΔT) λόγω ανεμιστήρα ή/και φίλτρων σε Κ. είναι η αύξηση της θερμοκρασίας του αέρα, λόγω της τριβής του μέσου του ανεμιστήρα ή των φίλτρων και εξαρτάται από τη θέση του κινητήρα μέσα στην ροή του αέρα. Για τους υπολογισμούς καθορίζεται η αύξηση της θερμοκρασίας ΔT = 1 Κ. Ο χρόνος λειτουργίας της Κ.Κ.Μ. για κάθε περίοδο λειτουργίας: θέρμανσης ή/και ψύξης, ο οποίος λαμβάνεται ίσος με τον χρόνο λειτουργίας του κτιρίου. 5.7. ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΡΑΝΣΗΣ Οι κεντρικές κλιματιστικές μονάδες διαχείρισης αέρα μπορεί να διαθέτουν τοπικά ή κεντρικά συστήματα ύγρανσης προσφερόμενου αέρα (σε λειτουργία θέρμανσης). Όταν υπάρχει σύστημα ύγρανσης σε μία Κ.Κ.Μ. του κτιρίου ή της ζώνης ζώνης, τότε συνυπολογίζεται το απαιτούμενο φορτίο για την παραγωγή και παροχή υγρασίας (νερό ή/και ατμός) στην Κ.Κ.Μ. Το απαιτούμενο φορτίο για την ύγρανση του προσφερόμενου αέρα από την Κ.Κ.Μ. καλύπτεται από αντίστοιχο κεντρικό ή τοπικό σύστημα. Τα στοιχεία του συστήματος παραγωγής και παροχής υγρασίας που χρησιμοποιούνται στους υπολογισμούς είναι τα εξής: • Το είδος του συστήματος παραγωγής και παροχής υγρασίας: αυτόματες συσκευές παραγωγής, τοπικό σύστημα παραγωγής υγρασίας (μερικασμού) ή παραγωγής ατμού μέσω ηλεκτρικής αντίστασης κ.ά. • Η απόδοση της μονάδας παραγωγής ατμού. Για κεντρικές μονάδες ατμού λαμβάνονται υπόψη όσα ορίζονται και στις μονάδες παραγωγής θερμότητας στην ενότητα 4.1.2. Για το κτίριο αναφοράς λαμβάνεται από τον πίνακα 4.1.1. Για τοπικές μονάδες παραγωγής ατμού ή μερικασμού, ο βαθμός απόδοσης παραγωγής λαμβάνεται μονάδα (1), τόσο για το υπό μελέτη κτίριο όσο και για το κτίριο αναφοράς. • Ο χρόνος λειτουργίας της μονάδας παραγωγής και παροχής ύγρανσης στην Κ.Κ.Μ. λαμβάνεται ίσος με το χρόνο λειτουργίας του κτιρίου κατά την περίοδο θέρμανσης και ψύξης. • Οι απώλειες διανομής, εάν προέρχονται και κεντρική μονάδα παραγωγής ατμού, οι απώλειες διανομής προς το εξωτερικό κτίριο, όσο και το κτίριο αναφοράς προσδιορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 4.3.4 και όπως αναφέρονται στον πίνακα 4.11 για μονάδες θερμοκρασίας μέσου. Σε περίπτωση περιορισμένων της μιας μονάδας παραγωγής ατμού, οι απώλειες του δικτύου διανομής λαμβάνονται για την συνολική ισχύ των μονάδων παραγωγής. • Οι απώλειες διανομής για τοπικά συστήματα θεωρούνται αμελητέες και λαμβάνονται μηδενικές. • Οι απώλειες εκπομπής (π.χ. από την μονάδα αποθήκευσης ατμού ή ζεστού νερού) για ύγρανση θεωρούνται αμελητέες τόσο στο υπό εξέταση κτίριο, όσο και στο κτίριο αναφοράς. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 141 [Page 141 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/141.png) - Το σύστημα θέρμανσης προσδιοριζόμενο νοητού αέρα του κτιρίου αναφοράς είναι ίδιο με του υπό εξέταση κτιρίου. Σε περίπτωση που στο υπό εξέταση κτίριο δεν απαιτείται η εφαρμογή συστήματος θέρμανσης προσδιοριζόμενου νοητού αέρα, τότε και το κτίριο αναφοράς δεν διαθέτει σύστημα. 5.8. ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΧΡΗΣΗΣ Ο αρχικός σχεδιασμός του συστήματος παραγωγής ζεστού νερού χρήσης (Ζ.Ν.Χ.) θα πρέπει να γίνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να προβλέπεται η κάλυψη των μερικών φορτίων (π.χ. κατά τη θερινή περίοδο) ανάλογα με τη χρήση του κτιρίου, το ωράριο λειτουργίας και την διακύμανση της ζήτησης Ζ.Ν.Χ. του κτιρίου χωρίς σπατάλη ενέργειας. Σε μεγάλα κτίρια με κεντρικά τεχνικά συστήματα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. και μεγάλα αθροιστικά φορτία Ζ.Ν.Χ., η χρήση πολυβάθμιων λεβήτων και εποχιακά μεταβαλλής αποθήκευσης Ζ.Ν.Χ., συμβάλλουν προς την κατεύθυνση της βελτιστοποίησης της λειτουργίας της εγκατάστασης Ζ.Ν.Χ. και κατά συνέπεια της εξοικονόμησης ενέργειας. Επισημαίνεται ότι η παραγωγή Ζ.Ν.Χ. πρέπει να προβλέπεται για όλα τα σημεία του κτιρίου που υπάρχει απαίτηση για Ζ.Ν.Χ., ακόμη και στα σημεία εγκατάστασης θερμαντικών ή άλλων συσκευών που καταναλώνουν κατά τη λειτουργία τους Ζ.Ν.Χ. Για κάθε τεχνικό σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. που χρησιμοποιείται σε ένα κτίριο ή σε μια θερμική ζώνη πρέπει να προσδιορίζονται τα απαραίτητα τεχνικά χαρακτηριστικά που αφορούν τα δεδομένα για τους υπολογισμούς της τελικής κατανάλωσης ενέργειας για Ζ.Ν.Χ. Ο προδιαγραφόμενος τύπος για την εγκατάσταση Ζ.Ν.Χ. είναι η απόδοση των μονάδων παραγωγής Ζ.Ν.Χ., οι απώλειες των δικτύων διανομής Ζ.Ν.Χ. και των τεραμικών μονάδων (π.χ. θερμαντήρων με τοπικές συσκευές θέρμανσης ή ηλεκτρική αντίσταση κ.ά.). Στις περιπτώσεις που χρησιμοποιούνται τοπικές συσκευές διανομής Ζ.Ν.Χ. (π.χ. θερμαντήρες ροής, τοιχοθερμοσίφωνες κ.λπ.) οι απώλειες δικτύων διανομής και τεραμικών μονάδων στους ενεργειακούς υπολογισμούς Αξιολογούνται ως μηδενικές. Στις περιπτώσεις κτιρίων με μεγάλες απαιτήσεις σε Ζ.Ν.Χ., η παραγωγή θέρμανσης για Ζ.Ν.Χ. συνιστάται να γίνεται μέσω κεντρικών μονάδων θέρμανσης, οι οποίες πρέπει περιλαβαίνει ή ακόμα και παράλληλη χρήση ηλιακών συλλεκτών και εφεδρική ηλεκτρική αντίσταση. Γι’ αυτή τη διάταξη απαιτείται εγκατάσταση θερμαντήρων (boiler) διπλής ή τριπλής ενέργειας. Οι θερμαντήρες του Ζ.Ν.Χ. μπορεί να είναι κεντρικοί (στο λεβητοστάσιο) ή κοντά στις τελικές χρήσεις, π.χ. δωμάτια ξενοδοχείου, κατοικία, διαμέρισμα κ.τ.λ. Στις μονοκατοικίες ο σχεδιασμός αποκλείεται όπου υπάρχουν μόνο τελικές χρήσεις και μπορεί εύκολα να χρησιμοποιηθεί ένα συνδυασμένο σύστημα θερμαντήρα διπλής ή τριπλής ενέργειας. Κάτι τέτοιο πολυσυκλονίζεται για αποδοτικός σχεδιασμός είναι η εγκατάσταση ενός κεντρικού λέβητα, ο οποίος θα τροφοδοτεί με Ζ.Ν.Χ. τους θερμαντήρες διπλής ή τριπλής ενέργειας των επί μέρους διαμερισμάτων με ανόργανο καταχωρητή (μέτρηση) της κατανάλωσης του Ζ.Ν.Χ. που αναλώθηκε σε κάθε θερμαντήρα με δυνατότητα επιλεκτικής λειτουργίας για κάθε διαμέρισμα. Ο λέβητας μπορεί να είναι κοινός και για τη θέρμανση με ξεχωριστή καταχώρηση (μέτρηση των θερμίδων) σε περίπτωση που εξοικονομεί κάθε διαμέρισμα το θερμαντικό χώρο. Σε περίπτωση μη διάθεσης Ζ.Ν.Χ. από το λέβητα ή από τον ηλιακό συλλέκτη, ο χρήστης μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του μέσω της ηλεκτρικής αντίστασης του τοπικού θερμαντήρα. Στο μεγαλύτερο ποσοστό ελληνικών κατοικιών για την παραγωγής Ζ.Ν.Χ. χρησιμοποιούνται κατά το πλείστον ηλιακοί και ηλεκτρικοί θερμοσίφωνες (θερμαντήρες με ή χωρίς ενσωματωμένο ηλιακό συλλέκτη), καταναλώνοντας ηλεκτρική ενέργεια, γεγονός που συντελεί μεγάλη κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας και αντίστοιχα μεγάλη έκλυση ρύπων. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 142 [Page 142 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/142.png) - Αρκετά κτίρια, και κυρίως του τριτογενή τομέα, στα οποία υπάρχει μεγάλη απαίτηση για ζεστό νερό χρήσης (νοσοκομεία, ξενοδοχεία κ.ά.), διαθέτουν κεντρικές μονάδες παραγωγής Ζ.Ν.Χ., που συνίσταται από λέβητες πετρελαίου ή αερίου και συστοιχίες ηλιακών συλλεκτών κ.ά. Σπανιότερα (κοντά σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής της Δ.Ε.Η.), συναντώνται στα ελληνικά κτίρια μονάδες τηλεθέρμανσης για Ζ.Ν.Χ. ή/και μονάδες συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θέρμανσης / ψύξης - Σ.Η.Θ.Υ.Α., κυρίως σε κτίρια του τριτογενούς τομέα.\n\n5.8.1. Ελάχιστες απαιτήσεις & προδιαγραφές κτιριακού αναφορέα\n\nΣε όλα τα νέα ή ριζικώς ανακαινιζόμενα κτίρια σύμφωνα με το άρθρο 8 του Κ.Εν.Α.Κ. είναι υποχρεωτική η κάλυψη σημαντικού μέρους των αναγκών σε ζεστό νερό χρήσης από ηλιοθερμικά συστήματα. Το ελάχιστο ποσοστό του ηλιακού μεριδίου σε ετήσια βάση καθορίζεται σε 60% της συνολικής κατανάλωσης ΖΝΧ.\n\nΑυτή η υποχρέωση δεν ισχύει όταν οι ανάγκες σε ΖΝΧ καλύπτονται από άλλα συστήματα παροχής ενέργειας που βασίζονται σε ΑΠΕ, ΣΗΘ, συστήματα τηλεθέρμανσης σε κλιμακούμε περιοχής ή οικοδομικό τετράγωνο, καθώς και από αντλίες θερμότητας που προσφέρουν συνολική μεγαλύτερο ποσοστό θερμικής ενέργειας από αυτό που καταναλώνουν για τη λειτουργία τους. Στις εν λόγω αντλίες θερμότητας ο εποχιακός βαθμός απόδοσης (SPF) πρέπει να είναι μεγαλύτερος από (1,15x1/η), όπου “η” είναι ο λόγος της συνολικής αποδεκτής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προς την κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με την κοινοτική οδηγία 2009/28/ΕΚ, και σε κάθε περίπτωση μεγαλύτερος από 3,3.\n\nΕιδικά στις παρακάτω περιπτώσεις των συστημάτων:\n- Θερμαινόμενη ΖΝΧ αντλίας θερμότητας μέχρι 70 kW.\n- Θερμαινόμενη συνδυαστικής λειτουργίας θέρμανση και ΖΝΧ αντλίας θερμότητας μέχρι 70 kW.\n- συγκρότημα παραγωγής ΖΝΧ με πρωτεύουσα θερμαινόμενη αντλία θερμότητας μέχρι 70 kW,\n- συνδυαστικό συγκρότημα θέρμανσης και ΖΝΧ με πρωτεύουσα θερμαινόμενη αντλία θερμότητας μέχρι 70 kW,\n\nδεν ισχύει αυτή η υποχρέωση αν η ενεργειακή απόδοση θέρμανσης ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ) είναι μεγαλύτερη ή ίση του 100% στις θερμότερες κλιματικές συνθήκες (κλιματική ζώνη Αθήνας), σύμφωνα με τον κανονισμό ενεργειακής επισημότητας.\n\nΌλοι οι θερμαντήρες μέχρι 400 kW (λέβητες, αντλίες θερμότητας, μονάδες συμπαραγωγής), οι ταμιευτήρες και οι κυκλοφορητές που εγκαθίστανται πρέπει να φέρουν CE σύμφωνα με τον κανονισμό οικολογικού σχεδιασμού και ενεργειακή σήμανση (θερμαντήρες έως και 70 kW, ταμιευτήρες έως 500 λίτρα) σύμφωνα με τον κανονισμό ενεργειακής επισημότητας. Οι ηλιακοί συλλέκτες και οι ελεγκτές πρέπει να συνοδεύονται από δελτίο προϊόντος, το οποίο προβλέπεται από τον κανονισμό ενεργειακής επισημότητας.\n\nΤο υπό εξέταση νέο ή ριζικώς ανακαινιζόμενο κτίριο θα πρέπει να πληροί τις πιο πάνω απαιτήσεις, ενώ σε περίπτωση αδυναμίας εγκατάστασης των ηλιακών συστημάτων (π.χ. ανεπαρκής διαθέσιμης επιφάνειας εγκατάστασης, ή πλήρης σκίασης οροφής) θα πρέπει να τεκμηριώνεται. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 143 [Page 143 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/143.png) - 5.8.1.1. Σύστημα ζεστού νερού χρήσης για το κτήριο αναφοράς Τα γενικά χαρακτηριστικά του συστήματος ζεστού νερού χρήσης για το κτήριο αναφοράς, όπως ορίζονται στο άρθρο 9 του Κ.Εν.Α.Κ., είναι τα εξής: • Το κτήριο αναφοράς καλύπτει τις ανάγκες για Ζ.Ν.Χ. μέσω του κεντρικού λέβητα θέρμανσης χώρων ή ξεχωριστού συστήματος λέβητα (πετρελαίου ή τηλεθέρμανσης), με παράλληλη χρήση ηλιακών συλλεκτών και ηλεκτρικής αντίστασης για εφεδρεία. • Το ποσοστό του ηλιακού μεριδίου σε ετήσια βάση για το κτήριο αναφοράς, λαμβάνει 15% επί των αναγκών για Ζ.Ν.Χ. • Ο κεντρικός λέβητας παραγωγής Ζ.Ν.Χ. είναι πιστοποιημένος με βαθμό θερμικής απόδοσης όπως καθορίζεται στον πίνακα 4.1. αυτής της τεχνικής οδηγίας. • Τα δίκτυα διανομής Ζ.Ν.Χ. διαθέτουν θερμομόνωση σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις που αναφέρονται στον πίνακα 4.7. αυτής της τεχνικής οδηγίας. • Στο κτήριο αναφοράς εφαρμόζεται η χρήση τοπικών συστημάτων μόνο σε κτίρια με περιορισμένη κατανάλωση Ζ.Ν.Χ. μικρότερη ή ίση από 10 (lt/άτομο/ημέρα). Σε αυτές τις περιπτώσεις η παραγωγή Ζ.Ν.Χ. γίνεται τοπικά με ηλεκτρικό θερμοσίφωνα με συνολικό μήκος σωληνώσεων έως 6 m. • Σε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτήριο δεν διαθέτει σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., η διάταξη αυτήσημα το απαιτούμενο θερμικό φορτίο για Ζ.Ν.Χ., τότε για το κτήριο αναφοράς γίνεται χρήση για το σύνολο ή για το αυτόνομο τμήμα του απαιτούμενου θερμικού φορτίου και μόνο για τις χρήσεις με μεγάλες καταναλώσεις, διαφορετική από τη παραγωγή γίνεται με λέβητα πετρελαίου (βαθμός απόδοσης 0,85), δίκτυο διανομής θερμού νερού χωρίς ανακυκλοφορία, το οποίο διέρχεται από εσωτερικούς χώρους του κτηρίου, με βαθμό απόδοσης ανάλογα με την ημερήσια κατανάλωση Ζ.Ν.Χ (Πίνακας 4.16), σταθμό αποθήκευσης (βαθμός απόδοσης 0,93 και βοηθητικές μονάδες σε ειδική ισχύ 0 W/m2) και ηλεκτρικό θερμοσίφωνα. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 144 [Page 144 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/144.png) - 5.8.2. Απόδοση μονάδος παραγωγής ζεστού νερού χρήσης Για κάθε μονάδα (τοπική ή κεντρική) παραγωγής ζεστού νερού χρήσης (Ζ.Ν.Χ.) καθορίζεται η ονομαστική ισχύς και η θερμική απόδοση σύμφωνα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά του κατασκευαστή. Η πραγματική όμως θερμική απόδοση λειτουργίας μονάδας παραγωγής Ζ.Ν.Χ. διαφοροποιείται και εξαρτάται από την εποχή (ανάλογα με την ηλιακή ζώνη), από τα απαιτούμενα φορτία Ζ.Ν.Χ., από τις διαδικασίες αυτοματοποιημένου ελέγχου, από τη σωστή διαστασιολόγηση του συστήματος κ.ά. Για τους υπολογισμούς της καταναλώσεως θερμικής ενέργειας για παραγωγή Ζ.Ν.Χ. απαιτείται να προσδιοριστεί ο μέσος βαθμός θερμικής απόδοσης της μονάδας παραγωγής Ζ.Ν.Χ. Η θερμική ισχύς Pn ενός τοπικού θερμαντήρα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., συνήθως υπολογίζεται για μέσο χρόνο απόδοσης της συνολικής ημερήσιας θερμικής ενέργειας σε 5 ώρες, όπως δίνεται από την ακόλουθη σχέση: Pn = \(\frac{Qd}{5}\) [4.15.] Για μονάδες με λέβητες και κεντρικό δίκτυο διανομής θερμού νερού για την τροφοδότηση τοπικών θερμαντήρων Ζ.Ν.Χ., στην πιο πάνω σχέση λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της ονομαστικής θερμικής ισχύος προσαύξηση 20% (για την επάνοδο ενέργειας λειτουργίας, την κάλυψη των θερμικών απωλειών του δικτύου διανομής κ.λ.). Το ημερήσιο απαιτούμενο θερμικό φορτίο Qd σε (kWh/ημέρα) για Ζ.Ν.Χ. δίνεται από την ακόλουθη σχέση: Qd = \(\frac{Vd \cdot \rho \cdot C \cdot ΔT}{3600}\) [4.16.] όπου: Vd [lt/ημέρα] το ημερήσιο φορτίο,\nρ [kg/ℓ] η πυκνότητα του νερού, ρ = 1 kg/ℓ,\nC [kJ/(kg.K)] η ειδική θερμότητα, C = 4,18 kJ/(kg.K)\nΔT [K] ή [°C] θερμοκρασιακή διαφορά μεταξύ της χαμηλότερης θερμοκρασίας του νερού δικτύου (πίνακες 2.6.) και της θερμοκρασίας του Ζ.Ν.Χ. (45°C). Η χωρητικότητα του θερμαντήρα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. Vstore, δίνεται από την ακόλουθη σχέση: Vstore = \(\frac{Vd}{5}\) [4.17.] Στην περίπτωση θερμαντήρων αποθήκευσης Ζ.Ν.Χ. η χωρητικότητά τους διαφοροποιείται ανάλογα με το σχεδιασμό και το είδος της εγκατάστασης. Για ηλιοθερμικά τεχνικά συστήματα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. μια τυπική τιμή για την χωρητικότητα των θερμαντήρων κυμαίνεται περί τα 75 lt/τ.μ. για κάθε m² επιφάνειας ηλιακού συλλέκτη. Η θερμική ισχύς Pn μιας τοπικής ή κεντρικής μονάδας παραγωγής Ζ.Ν.Χ., καθώς και η αντίστοιχη χωρητικότητα του θερμαντήρα αποθήκευσης Vstore, μπορούν να υπολογιστούν ανάλογα τις ιδιαίτερες ανάγκες ενός κτηρίου χωρίς την εφαρμογή των πιο πάνω σχέσεων 4.15. και 4.17., αλλά σε κάθε περίπτωση τα μεγέθη αυτά είναι αλληλένδετα. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 145 [Page 145 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/145.png) - Εκτός από το μέσο βαθμό απόδοσης της μονάδας παραγωγής Ζ.Ν.Χ. σημαντική είναι και η επίδραση των διατάξεων αυτόματου ελέγχου λειτουργίας της μονάδας. Εάν το κεντρικό σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. ελέγχεται από κεντρικό σύστημα διαχείρισης ενέργειας (BEMS), τότε εκτιμάται και ένας συντελεστής μείωσης της κατανάλωσης θερμικής ενέργειας για Ζ.Ν.Χ., όπως ορίζεται στην παράγραφο 5.2. αυτής της τεχνικής οδηγίας. Αντίστοιχα, το ίδιο γίνεται και για κάθε άλλη τοπική διάταξη αυτόματου ελέγχου των επί μέρους συστημάτων παραγωγής Ζ.Ν.Χ., όπου και καθορίζεται ο αντίστοιχος συντελεστής μείωσης κατανάλωσης ενέργειας.\nΣε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο δεν διαθέτει σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., θεωρείται ότι διαθέτει τοπική μονάδα παραγωγής Ζ.Ν.Χ (ηλεκτρικά θερμοσίφωνα) με συντελεστή απόδοσης ίσο με την μονάδα (1), τοπικό δίκτυο διανομής χωρίς ανακυκλοφορία με βαθμό απόδοσης 1 και βαθμό απόδοσης συστήματος αποθήκευσης 0,98 και ισχύ βοηθητικών μονάδων 0 W/m2.\nΣε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο διαθέτει σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., το οποίο καλύπτει τμήμα του απαιτούμενου θερμικού φορτίου Ζ.Ν.Χ., θεωρείται ότι το υπόλοιπο τμήμα του θερμικού φορτίου Ζ.Ν.Χ. διαθέτει τοπική μονάδα παραγωγής Ζ.Ν.Χ (ηλεκτρικό θερμοσίφωνα) με συντελεστή απόδοσης ίσο με την μονάδα (1), τοπικό δίκτυο διανομής χωρίς ανακυκλοφορία με βαθμό απόδοσης 1 και βαθμό απόδοσης συστήματος αποθήκευσης 0,98 και ισχύ βοηθητικών μονάδων 0 W/m2.\n5.8.2.1. Βαθμός απόδοσης μονάδων λέβητα-καυστήρα για ζεστό νερό χρήσης\nΟ μελετητής χρησιμοποιεί την ονομαστική ισχύ του λέβητα -καυστήρα που αναφέρεται στη σχετική μελέτη. Για τις υφιστάμενες μονάδες παραγωγής Ζ.Ν.Χ. λέβητα -καυστήρα ο πρακτικός βαθμός απόδοσης και η πραγματική θερμική ισχύς προσδιορίζονται είτε από τη τεχνική πραγματικότητα του λέβητα εφόσον διαθέτει Ενεργειακή Ετικέτα σύμφωνα με κατά την ανάλογη καυστήρα, η οποία είναι υποχρεωτική σύμφωνα με την Κ.Υ.Α 189533/07-11-2011 «Ρύθμιση θεμάτων αναγκαίων για τη λειτουργία των συστημάτων καύσης καύσης για τη θέρμανση κτιρίων και νερού» (ΦΕΚ Β’ 2654) και αναγράφονται στο φύλλο συντήρησης και ρύθμισης του συστήματος θέρμανσης. Ο μελετητής ή ο επιθεωρητής λαμβάνει υπόψη του για τον υπολογισμό τους τεχνικούς βαθμούς απόδοσης του λέβητα όπως περιγράφεται στην παράγραφο 4.1.2.1.Στη περίπτωση που δεν υπάρχει ενεργειακή ετικέτα ο πραγματικός βαθμός απόδοσης του λέβητα (η) λαμβάνεται από το φύλλο συντήρησης.\nΤο κτίριο αναφοράς για τους υπολογισμούς λαμβάνει τιμή μη θερμικής απόδοσης ανάλογα με τη θερμική ισχύ που αναφέρεται στον πίνακα 4.1.\n5.8.2.2. Βαθμός απόδοσης μονάδων τηλεθέρμανσης\nΓια τις κεντρικές μονάδες τηλεθέρμανσης που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή Ζ.Ν.Χ., η απόδοσή τόσο υπό συνθήκες μελέτης ή προς επιθεώρηση κτιρίου, όσο και του κτιρίου αναφοράς λαμβάνεται με τη την ονομαστική απόδοση των εναλλακτών θερμότητας που χρησιμοποιούνται. Σε περίπτωση αντλιών – θερμικούς εναλλακτήρες (π.χ. στην θέρμανση διαρροών) τα εναλλακτή θερμότητας η τελική απόδοση θερμικής ενέργειας του εναλλάκτη λαμβάνεται μειωμένη κατά τους συντελεστές που δίνουν οι μονάδες παραγωγής της.\nΤις μονάδες παραγωγής της, η μονάδα καταναλωτικής χρήσης και συνθήκες αναφοράς δεν λαμβάνονται υπόψη στους υπολογισμούς, καθώς δεν αφορούν τις κτηριακές εγκαταστάσεις.\n5.8.2.3. Βαθμός απόδοσης μονάδων από Συμπαραγωγή\nΓια τις μονάδες συμπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος & θερμότητας, που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή Ζ.Ν.Χ. η θερμική απόδοση των εναλλακτών θερμότητας τόσο υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτιρίου λαμβάνεται με την την ονομαστική απόδοση των εναλλακτών θερμότητας του" --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 146 [Page 146 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/146.png) - χρησιμοποιούνται. Σε περίπτωση σημαντικών βλαβών ή διαρροών στον εναλλάκτη θερμότητας, η τελική απόδοση θερμικής ενέργειας για Ζ.Ν.Χ. τον εναλλάκτη λαμβάνεται μειωμένη κατά 10%. Οι απώλειες του δικτύου από το σημείο παραγωγής (π.χ. μονάδα Σ.Η.Θ.) μέχρι και τον εναλλάκτη δεν λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό, καθώς δεν αφορούν στις κτηριακές εγκαταστάσεις. 5.8.2.4. Βαθμός απόδοσης λοιπών μονάδων παραγωγής ζεστού νερού χρήσης Για τις τοπικές μονάδες παραγωγής Ζ.Ν.Χ. (μονάδες ροής), π.χ. επίτοιχος λέβητας αερίου, ο βαθμός απόδοσης λαμβάνεται ίσος με το βαθμό απόδοσης που δίνουν οι προδιαγραφές του κατασκευαστή και βάσει της πιστοποίησης του. Για τους τοπικούς λέβητες δεν λαμβάνονται υπόψη οι συνελεστές υπερδιαστασιολόγησης. Τυπική τιμή συνελεστή απόδοσης για μονάδες με λειτουργία σε σταθεροποιημένη πίεση είναι η 0,85. Για τις τοπικούς ηλεκτρικούς θερμαντήρες (θερμοσίφωνες) παραγωγής Ζ.Ν.Χ. (μονάδες ροής ή αποθήκευσης), όπως είναι οι ηλεκτρικοί θερμοσίφωνες ή ταχυθερμοσίφωνες, ο συντελεστής απόδοσης λαμβάνεται ίσος με την μονάδα (1). Για τις αντλίες θερμότητας που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή Ζ.Ν.Χ., κατά τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, λαμβάνεται ως τελική θερμική απόδοση ο ονομαστικός συντελεστής απόδοσης SCOP, με τους περιορισμούς που αναφέρονται στο άρθρο 8 του Κ.Εν.Α.Κ. για την παραγωγή Ζ.Ν.Χ. από αντλίες θερμότητας. 5.8.2.5. Ποσοστό κάλυψης θερμικού φορτίου ζεστού νερού χρήσης Κάθε σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. καλύπτει μέρος ή το σύνολο του απαιτούμενου θερμικού φορτίου για Ζ.Ν.Χ. Όταν το απαιτούμενο θερμικό φορτίο για Ζ.Ν.Χ. καλύπτεται από περισσότερες της μιας μονάδες παραγωγής Ζ.Ν.Χ., το ποσοστό κάλυψης του φορτίου από μονάδα καταγράφεται βάσει αποδιδόμενης θερμικής ισχύος της εκάστοτε μονάδας παραγωγής Ζ.Ν.Χ. Στην περίπτωση συστημάτων τριπλής ενέργειας (π.χ. λέβητας-καυστήρας, ηλεκτρική αντίσταση και ηλιακοί συλλέκτες), για την παραγωγή θερμικής ενέργειας για Ζ.Ν.Χ., όπου η χρήση των συστημάτων διαφοροποιείται ανάλογα τη χρονική περίοδο (χειμώνας, καλοκαίρι), ο καθορισμός του ποσοστού κάλυψης θερμικού φορτίου διαφοροποιείται για κάθε μονάδα, ανάλογα με την εποχιακή χρήση και κάθε συστήματος και την αποδιδόμενη θερμική ισχύ τους. 5.8.3. Σύστημα διανομής θερμότητας ζεστού νερού χρήσης Οι θερμικές απώλειες του συστήματος διανομής Ζ.Ν.Χ. σε ένα κεντρικό σύστημα διανομής Ζ.Ν.Χ. καθορίζονται ανάλογα με τις εξής παραμέτρους: • Με το μήκος του δικτύου διανομής, το οποίο εξαρτάται από τις διαστάσεις του κτηρίου και τον αριθμό των σημείων κατανάλωσης. • Με το μήκος του δικτύου ανακυκλοφορίας Ζ.Ν.Χ. (αν υπάρχει). • Με τη μέση ροή του μεταφορέα. Η κατανάλωση Ζ.Ν.Χ. διαφοροποιείται ανάλογα τη χρήση του κτηρίου, όπως ορίζεται στον πίνακα 2.5. • Με την ποιότητα μόνωσης του δικτύου. Στους πίνακες 4.8., 4.9. και 4.10. δίνονται οι συντελεστές γραμμικής θερμικής μετάδοσης [W/(m·K)], ανάλογα με τη διατομή των σωληνώσεων και το πάχος της μόνωσης. • Με τους χώρους διέλευσης του δικτύου (εσωτερικούς ή εξωτερικούς κ.τ.λ.). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 147 [Page 147 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/147.png) - Στα τεχνικά συστήματα μεγάλων απαιτήσεων σε Ζ.Ν.Χ. όπως σε κτήρια ξενοδοχείων, νοσοκομείων αλλά και συγκροτημάτων κατοικιών, η παραγωγή Ζ.Ν.Χ. γίνεται κεντρικά και η διανομή μέσω κεντρικών δικτύων διανομής απλής διαδρομής ή συνήθως με επανακυκλοφορία. Τα δίκτυα διανομής διανύουν συχνά μεγάλες αποστάσεις από τη μονάδα παραγωγής μέχρι και το σημείο τελικής κατανάλωσης και διέρχονται μέσω εσωτερικών ή/και εξωτερικών χώρων του κτηρίου. Το μήκος των δικτύων διανομής μπορεί να εκτιμηθεί με μια αποσπασματική μέθοδο σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 15316-3.2:2008. Όπως και στα δίκτυα διανομής θέρμανσης / ψύξης, έτσι και τα δίκτυα Ζ.Ν.Χ. διαχωρίζονται σε τρία τμήματα: • Τμήμα V, το οποίο περιλαμβάνει το οριζόντιο μήκος σωλήνων Lv [m], από το σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. προς τα κατακόρυφα τμήματα του δικτύου. • Τμήμα S, το οποίο περιλαμβάνει το μήκος των κατακόρυφων σωλήνων Ls [m], που συνήθως διέρχονται μέσα από φρεάτια ή άλσους εσωτερικούς χώρους καθ’ ύψος του κτηρίου και φτάνουν από εξωτερικούς χώρους ή την καταλήλική μονάδα. • Τμήμα SL, το οποίο περιλαμβάνει το μήκος των οριζόντιων σωλήνων Lsl [m], που ενώνονται τις κατακόρυφες στήλες με τα τελικά σημεία κατανάλωσης στους επί μέρους χώρους ή διαμερίσματα. Προκειμένου να αποτιμηθούν οι υπολογισμοί της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου εκτιμήθηκε το ποσοστό απωλειών των δικτύων διανομής Ζ.Ν.Χ. Λαμβάνοντας υπόψη τα όσα αναφέρονται στην παράγραφο 4.3., για τα δίκτυα διανομής, τις ελάχιστες απαιτήσεις θερμομόνωσης δικτύων (πίνακας 4.7.) και την προσάρτηση των δικτύων διανομής του κτηρίου αναφοράς, καθορίζονται τα ποσοστά απωλειών του δικτύου διανομής Ζ.Ν.Χ. σε περίπτωση κεντρικού συστήματος παραγωγής Ζ.Ν.Χ (πίνακας 4.16), ανάλογα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά του δικτύου (τοπική ή μονάδας). Οι τιμές του πίνακα λαμβάνονται για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης των κτηρίων και για δίκτυα που διέρχονται μέσα από εσωτερικούς χώρους των κτηρίων. Σε περίπτωση διέλευσης ενός τμήματος, μεγαλύτερου του 20% των δικτύων διανομής Ζ.Ν.Χ. από εξωτερικούς χώρους, οι τιμές απωλειών του πίνακα επισημαίνονται κατά 20%. Πίνακας 4.16. Ποσοστά απωλειών (%) κεντρικού δικτύου διανομής για ζεστό νερό χρήσης (4≤θ≤7°C) --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 148 [Page 148 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/148.png) - Σε περίπτωση θερμικής ζώνης με περισσότερους του ενός κλάδους διανομής Ζ.Ν.Χ. και με διαφορετικές θερμικές αποδόσεις των κλάδων, για τους υπολογισμούς λαμβάνεται υπόψη η χαμηλότερη θερμική απόδοση μεταξύ των δύο κλάδων.\n\nΣε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτήριο δεν διαθέτει σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., θεωρείται ότι διαθέτει τοπική μονάδα παραγωγής Ζ.Ν.Χ (ηλεκτρικό θερμοσίφωνα) με συντελεστή απόδοσης ίσο με την μονάδα (1), τοπικό δίκτυο διανομής χωρίς ανακυκλοφορία με βαθμό απόδοσης 1 και βαθμό απόδοσης συστήματος αποθήκευσης 0,98 και χωρίς βοηθητικών μονάδων Θ W/m2.\n\nΣε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτήριο διαθέτει σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., το οποίο καλύπτει τμήμα του απαιτούμενου θερμικού φορτίου Ζ.Ν.Χ., θεωρείται ότι το υπόλοιπο τμήμα του θερμικού φορτίου για Ζ.Ν.Χ. διαθέτει τοπική μονάδα παραγωγής Ζ.Ν.Χ (ηλεκτρικό θερμοσίφωνα) με συντελεστή απόδοσης ίσο με την μονάδα (1), τοπικό δίκτυο διανομής χωρίς ανακυκλοφορία με βαθμό απόδοσης 1 και βαθμό απόδοσης συστήματος αποθήκευσης 0,98 και χωρίς βοηθητικών μονάδων Θ,98 και χωρίς βοηθητικών μονάδων Θ W/m2.\n\n5.8.4. Τερματικές μονάδες απόδοσης θερμότητας για ζεστό νερό χρήσης\n\nΤερματικές μονάδες απόδοσης (εναλλακτές) θερμότητας για το Ζ.Ν.Χ., είναι οι κεντρικές ή/και τοπικές δεξαμενές αποθήκευσης, δηλαδή οι θερμουργοί (boiler), οι οποίοι θερμαίνονται είτε με ηλεκτρική αντίσταση (ηλεκτρικός θερμοσίφωνας) είτε εναλλακτή θερμότητας (σερπαντίνα).\n\nΣτους υπολογισμούς της κατανάλωσης θερμικής ενέργειας, λαμβάνονται υπόψη και οι θερμικές απώλειες των θερμαντήρων που σχετίζονται με:\n\n• την απόδοση του στοιχείου συναλλαγής θερμότητας (ηλεκτρική αντίσταση ή/και εναλλακτής θερμότητας - σερπαντίνα) των θερμαντήρων,\n\n• τις πιθανές θερμικές απώλειες από το μεταλλικό μονωμένο τοιχώμα των θερμαντήρων.\n\nΟι θερμικές απώλειες λόγω του εναλλάκτη θερμότητας (σερπαντίνα) ή ηλεκτρικής αντίστασης λαμβάνονται ίσες με 5% επί της συνολικής θερμικής ενέργειας για Ζ.Ν.Χ., ενώ οι ηλεκτρικοί θερμαντήρες (θερμοσίφωνες) λαμβάνονται μηδενικές. Οι πιθανές θερμικές απώλειες από το μεταλλικό τοίχωμα είναι 2% επί της συνολικής θερμικής ενέργειας για Ζ.Ν.Χ. και τοποθετούνται σε εσωτερικό θερμαινόμενο ή μη χώρο και ανέρχονται 7% θερμικές απώλειες για τοποθέτηση σε εξωτερικό χώρο. Οι συνολικές συντελεστές θερμικών απωλειών των θερμαντήρων είναι το άθροισμα των δύο επί μέρους συντελεστών θερμικών απωλειών. Τα πιο πάνω ποσοστά ισχύουν για το σύνολο των θερμαντήρων ενός συστήματος παραγωγής Ζ.Ν.Χ. ανεξαρτήτου αριθμού.\n\nΓια το κτήριο αναφοράς οι συνολικοί συντελεστές θερμικών απωλειών από τους τοπικούς θερμαντήρες ηλεκτρικής ή αερίου (φιάλη ή αποθήκευσης) λαμβάνεται 2% επί της συνολικής θερμικής ενέργειας για Ζ.Ν.Χ. και αντίστοιχα 7% για κεντρικές μονάδες με εναλλακτή θερμότητας (σερπαντίνα).\n\nΣε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτήριο δεν διαθέτει σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., θεωρείται ότι διαθέτει τοπική μονάδα παραγωγής Ζ.Ν.Χ (ηλεκτρικό θερμοσίφωνα) με συντελεστή απόδοσης ίσο με την μονάδα (1), τοπικό δίκτυο διανομής χωρίς ανακυκλοφορία με βαθμό απόδοσης 1 και βαθμό απόδοσης συστήματος αποθήκευσης 0,98 και χωρίς βοηθητικών μονάδων Θ W/m2.\n\nΣε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτήριο διαθέτει σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., το οποίο καλύπτει τμήμα του απαιτούμενου θερμικού φορτίου Ζ.Ν.Χ., θεωρείται ότι το υπόλοιπο τμήμα του θερμικού φορτίου για Ζ.Ν.Χ. διαθέτει τοπική μονάδα παραγωγής Ζ.Ν.Χ (ηλεκτρικό θερμοσίφωνα) με συντελεστή απόδοσης ίσο με την μονάδα (1), τοπικό δίκτυο διανομής χωρίς ανακυκλοφορία με βαθμό απόδοσης 1 και βαθμό απόδοσης συστήματος αποθήκευσης 0,98 και χωρίς βοηθητικών μονάδων Θ,98 και χωρίς βοηθητικών μονάδων Θ W/m2. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 149 [Page 149 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/149.png) - 5.8.5. Βοηθητικά συστήματα εγκατάστασης ζεστού νερού χρήσης Κάθε κεντρική εγκατάσταση παραγωγής ζεστού νερού χρήσης διαθέτει βοηθητικά συστήματα για τον έλεγχο λειτουργίας, την κυκλοφορία και διανομή του ζεστού νερού χρήσης στα σημεία τελικής κατανάλωσης. Στα βοηθητικά συστήματα συμπεριλαμβάνονται αντλίες, κυκλοφορητές, ηλεκτροβάνες, διατάξεις αυτομάτου ελέγχου κ.α. Κατά τους υπολογισμούς ενεργειακής απόδοσης για τα βοηθητικά συστήματα χρησιμοποιούνται, ως παράμετροι, η συνολική εγκατεστημένη ηλεκτρική ισχύς (kW) των βοηθητικών συστημάτων (παραγωγής, διανομής ή ανακυκλοφορίας Ζ.Ν.Χ., διατάξεων αυτομάτου ελέγχου κ.α.), καθώς και ο χρόνος λειτουργίας τους. Αν το ίδιο βοηθητικό σύστημα (π.χ. κυκλοφορητής), καλύπτει τα απαιτούμενα θερμικά φορτία για Ζ.Ν.Χ. σε περισσότερες από μία θερμικές ζώνες, τότε γίνεται επιμερισμός της ισχύος του συστήματος, ανάλογα με το ποσοστό κάλυψης που παρέχει σε κάθε θερμική ζώνη. Οι τοπικές μονάδες παραγωγής Ζ.Ν.Χ. (π.χ. τοπικός θερμαντήρας) δεν διαθέτουν κανένα βοηθητικό σύστημα διανομής ή ανακυκλοφορίας Ζ.Ν.Χ., οπότε δεν καταναλώνουν και επιπλέον ηλεκτρική ενέργεια. Σε αυτή την περίπτωση, η ισχύς των βοηθητικών συστημάτων είναι μηδενική. Στην περίπτωση που τα ηλιακά συστήματα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., θερμοσιφωνικά ή με κεντρικό θερμαντήρα αποθήκευσης, διπλής ή τριπλής ενέργειας, με ανακυκλοφορία ή μη, διαθέτουν βοηθητικά συστήματα για τον έλεγχο λειτουργίας τους ή τη διανομή του Ζ.Ν.Χ., τότε η ηλεκτρική ισχύς (kW) των συστημάτων αυτών συμπεριλαμβάνεται επίσης στα βοηθητικά συστήματα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. και λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου. Στις περιπτώσεις κτιρίων ή θερμικών ζωνών με περιορισμένη κατανάλωση Ζ.Ν.Χ. (μικρότερη ή ίση με 110 lt/κατοικία/ημέρα), θεωρείται ότι δεν γίνεται χρήση βοηθητικών συστημάτων, οπότε η ισχύς λαμβάνεται μηδενική. Ο χρόνος λειτουργίας των βοηθητικών συστημάτων στα κεντρικά τεχνικά συστήματα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. εκτιμάται στη βάση του τυπικού ωραρίου λειτουργίας του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης και ανάλογα την περίοδο και την κλιματική ζώνη. Οι τυπικές τιμές που λαμβάνονται για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου δίνονται στον πίνακα 4.17. Πίνακας 4.17. Ποσοστό χρόνου λειτουργίας Βοηθητικών συστημάτων Ζ.Ν.Χ. σε κάθε κλιματική ζώνη. | Κριτήρια | Ποσοστό χρόνου λειτουργίας βοηθητικών συστημάτων Ζ.Ν.Χ. επί του τυπικού ωραρίου λειτουργίας του κτιρίου, ανά περίοδο και κλιματική ζώνη | |----------|----------------------------------------------------------------------------------------------------| | | Οκτώβριος έως Απρίλιο | Μάιο έως Σεπτέμβριο | | Ζώνες Α & Β | Ζώνες Γ & Δ | | Κεντρικά συστήματα Ζ.Ν.Χ. χωρίς ανακυκλοφορία | | Οικιακοί τομείς | 5% | 10% | 3% | 5% | | Τριτογενή τομείς | 10% | 15% | 7% | 10% | | Κεντρικά συστήματα Ζ.Ν.Χ. με ανακυκλοφορία | | Οικιακοί τομείς | 7% | 12% | 3% | 8% | | Τριτογενή τομείς | 12% | 17% | 8% | 12% | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 150 [Page 150 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/150.png) - Σε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο δεν διαθέτει σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., θεωρείται ότι διαθέτει τοπική μονάδα παραγωγής Ζ.Ν.Χ (ηλεκτρικά θερμοσίφωνες) με συντελεστή απόδοσης ίσο με την μονάδα (1), τοπικό δίκτυο διανομής χωρίς ανακυκλοφορία με βαθμό απόδοσης 1 και βαθμό απόδοσης συστήματος αποθήκευσης 0,98 και ισχύ βοηθητικών μονάδων 0 W/m2. Σε περίπτωση που το εξεταζόμενο κτίριο διαθέτει σύστημα παραγωγής Ζ.Ν.Χ., το οποίο καλύπτει τμήμα του απαιτούμενου θερμικού φορτίου Ζ.Ν.Χ., θεωρείται ότι το υπόλοιπο τμήμα του θερμικού φορτίου για Ζ.Ν.Χ. διαθέτει τοπική μονάδα παραγωγής Ζ.Ν.Χ (ηλεκτρικά θερμοσίφωνες) με συντελεστή απόδοσης ίσο με την μονάδα (1), τοπικό δίκτυο διανομής χωρίς ανακυκλοφορία με βαθμό απόδοσης 1 και βαθμό απόδοσης συστήματος αποθήκευσης 0,98 και ισχύ βοηθητικών μονάδων 0 W/m2. Ο χρόνος λειτουργίας και η ισχύς των βοηθητικών συστημάτων στα τεχνικά συστήματα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. για το κτίριο αναφοράς λαμβάνεται ίδιος με του υπό μελέτη ή προς επιθεώρηση κτιρίου. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 151 [Page 151 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/151.png) - 6. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΦΩΤΙΣΜΟ, ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ, ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ Σ' αυτήν την ενότητα καθορίζονται όλες οι παράμετροι των ηλεκτρολογικών και ηλεκτρονικών εγκαταστάσεων, όπως οι εγκαταστάσεις τεχνητού φωτισμού, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (Α.Π.Ε.), συστημάτων διατηρούμενης ηλεκτρικής θερμότητας (Σ.Η.Θ.), κεντρικών διατάξεων αυτοματισμού (ΒΕΜS) κ.ά. Αυτές οι παράμετροι υπολογίζονται και χρησιμοποιούνται κατά περίπτωση στους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης κτιρίων, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. 6.1. ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ Η κατανάλωση ενέργειας από τα συστήματα φωτισμού συνυπολογίζεται βάσει του Ε.Κ.Α.Ν. μόνο για τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων του τριτογενούς τομέα. Για τα κτίρια κατοικίας, τα φορτία για το φωτισμό δεν συνυπολογίζονται στην τελική ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, αλλά λαμβάνονται υπόψη ως εσωτερικά κέρδη στον υπολογισμό των θερμικών και ψυκτικών φορτίων του κτιρίου, όπως αναφέρεται και στην παράγραφο 2.6. 6.1.1. Ελάχιστες απαιτήσεις φωτισμού - κτίριο αναφοράς Ο φωτισμός δεν εξετάζεται στα κτίρια κατοικίας. Για τα συστήματα φωτισμού στα κτίρια του τριτογενούς τομέα καθορίζεται ότι στο υπό μελέτη κτίριο (νέα και ριζικά ανακαινιζόμενα κτίρια) η εσωτερική απόδοση είναι 60 lm/W, καθώς στο κτίριο αναφοράς η σχετική απόδοση είναι κατ' ελάχιστον 55 lm/W. Στον πίνακα 2.4 δίνονται και οι τιμές εγκατεστημένης ισχύος ανά μονάδα ωφέλιμης επιφάνειας (W/m²) για το κτίριο αναφοράς, που καθορίστηκαν με βάση τις προτεινόμενες τιμές ανά χρήση χώρων όπως δίνονται στο πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 15193:2007 και οι τιμές εγκατεστημένης ισχύος ανά μονάδα ωφέλιμης επιφάνειας (W/m²) σε ελάχιστες αποδεκτές ενεργειακής απόδοσης κτίρια. Για επενέργεια ψύξης ή θέρμανσης ζώνης μεγαλύτερη από 15 m² ο τεχνητός φωτισμός του πρέπει να είναι κανονικοποιημένος σε περισσότερα του ενός κυκλώματα και να ελέγχεται με χωριστούς διακόπτες εκτός και εάν υπάρχει μόνο ένα φωτιστικό σώμα. Σε κτίρια όπου δεν υπάρχει συνεχής παρουσία ατόμων, όπως σε τούνελς, δευτερεύουσες διαδρομές, βοηθητικούς χώρους αλλά ακόμη και σε ατομικά γραφεία και χώρους συναντήσεων συνιστάται η χρήση αισθητήρων ανίχνευσης παρουσίας για τον έλεγχο του φωτισμού. Στους χώρους με εξωτερικά ανοίγματα και διείσδυση φυσικού φωτισμού θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο διαχωρισμός των ζωνών που καλύπτονται από φυσικό φωτισμό και να εξασφαλίζεται η δυνατότητα ελέγχου των φωτιστικών που βρίσκονται εντός αυτών, μέσω ανεξάρτητου ρυθμισμού με δυνατότητα συνεχούς ρύθμισης της φωτεινότητας των φωτιστικών μέσω κατάλληλου συστήματος ελέγχου. Σε ειδικές περιπτώσεις χώρων μεγάλης άπλετης άνεσης (>15 m²) αλλά ενιαίας και μη σταθερής κατανομής (π.χ. εμπορικές αγορές με εναλλασσόμενη πυκνότητα πληθυσμού σε συνάρτηση με το χρόνο), η προσαρμοσμένη απαίτηση (ανεξάρτητου ελέγχου ανά 15 m²) δεν ισχύει. Πρέπει όμως να εξασφαλίζεται σε χώρους στους οποίους επί αδιάλειπτα και συνεχές χρονικό διάστημα υπάρχει ο χώρος σε λειτουργία μιγμάτων (π.χ. χώρος εκπαίδευσης, σεμιναρίων κ.λπ.). Στους μη θερμαινόμενους χώρους, όπως αυτοί ορίζονται στην παράγραφο 2.2., δεν λαμβάνεται υπόψη η κατανάλωση ενέργειας για φωτισμό. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 152 [Page 152 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/152.png) - Το κτήριο αναφοράς του τριγωνικού τομέα διαθέτει φωτισμό ασφαλείας σε όλους τους χώρους. Επίσης, το κτήριο αναφοράς, για τα κτίρια υγείας και κοινωνικής πρόνοιας καθώς και τα κτίρια προσωρινής διαμονής, διαθέτει σύστημα εφεδρείας για την κάλυψη των αναγκών φωτισμού. 6.1.2. Φωτεινή απόδοση λαμπτήρων και φωτιστικών σωμάτων Κάθε φωτιστικό σώμα έχει συγκεκριμένη φωτεινή απόδοση (lm/W), ανάλογα με τον τύπο του λαμπτήρα, τις ανακλαστικές διατάξεις που διαθέτει, τον απαραίτητο εξοπλισμό για τη λειτουργία του (ballast, driver, μετασχηματιστή) κ.τ.λ. Στον πίνακα 5.1. δίνονται τυπικές τιμές φωτεινής απόδοσης διαφόρων τύπων λαμπτήρων. Επισημαίνεται ότι η φωτεινή απόδοση των λαμπτήρων εξαρτάται όχι μόνο από τη φωτεινή ροή τους αλλά και από τη συνολική ισχύ λαμπτήρα και εξοπλισμού για τη λειτουργία τους όπου είναι ενσωματωμένος. Πίνακας 5.1. Τυπικές τιμές (και μέγιστες) φωτεινής απόδοσης λαμπτήρων. | Τύπος λαμπτήρα | Φωτεινή απόδοση (lm/W) | | -------------- | --------------------- | | Απλός πυράκτωσης (έχει καταργηθεί) | 10 - 15 | | Πυράκτωσης αλογόνου | 15 - 25 | | Λυχνία υδραργύρου (έχει καταργηθεί) | 40 - 60 | | Συμπαγής φθορισμού (συμπεριλαμβανομένου του ενσωματωμένου ballast) | 50 - 70 | | Γραμμικός φθορισμού (T8 & T5) | 60 - 100 | | Λυχνία μεταλλικών αλογονιδίων | 65 - 100 | | Λυχνία νατρίου υψηλής πίεσης | 70 - 120 | | Φωτοδίοδος (LED) (Chip όχι φωτιστικό σώμα) | 90 - 160 | 6.1.3. Παράμετροι φωτισμού Για το σύστημα φωτισμού, για κάθε θερμική ζώνη αλλά και στο σύνολο του κτηρίου καταγράφονται οι εξής παράμετροι: - Οι ζώνες τεχνητού φωτισμού σύμφωνα με το EN 12464-1 2011. - Η εγκατεστημένη ισχύς των λαμπτήρων και των φωτιστικών του χώρου (kW). Η εγκατεστημένη ισχύς του κάθε διαφορετικού τύπου φωτιστικού, εφόσον δεν υπάρχουν στοιχεία από τον κατασκευαστή, υπολογίζεται από την ονομαστική ισχύ του συνόλου των λαμπτήρων που περιλαμβάνονται στον εξεταζόμενο τύπο φωτιστικού και με μια προσθήκη ανάλογα με το τύπο συστήματος λειτουργίας (μετασχηματιστής, ballast, driver) εφόσον υπάρχει. Αν το σύστημα λειτουργίας είναι ηλεκτρομαγνητικό τότε ο συντελεστής προσθήκης είναι 1.2 ενώ αν είναι ηλεκτρονικό τότε είναι 1.05. - Ο τύπος του συστήματος λειτουργίας που υπάρχει στο φωτιστικό, π.χ. ηλεκτρομαγνητικό ή ηλεκτρονικό ballast εφόσον είναι λαμπτήρας φθορισμού, ηλεκτρονικός ή συμβατικός μετασχηματιστής εφόσον είναι 12V πυράκτωσης αλογόνου ή driver εφόσον είναι LED. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 153 [Page 153 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/153.png) - • Η φωτεινή απόδοση [lm/W] των λαμπτήρων και φωτιστικών ανά τύπο λαμπτήρα, όπως αναφέρεται στις τεχνικές προδιαγραφές των φωτιστικών σωμάτων. • Η εγκατεστημένη ισχύς ανά m² [W/m²] • Τα συστήματα ελέγχου λειτουργίας φωτισμού, όπως αισθητήρες φωτισμού (αισθητήρες αύξησης φυσικού τεχνητού φωτισμού), αισθητήρες παρουσίας, χρονοδιακόπτες (ανάλογα με το ωράριο λειτουργίας του κτηρίου), σίωση κ.ά. • Η εγκατεστημένη ισχύς (kW) που ελέγχεται μόνο με αισθητήρες φυσικού φωτισμού • Η εγκατεστημένη ισχύς (kW) που ελέγχεται μόνο με αισθητήρες ανίχνευσης κίνησης – παρουσίας • Η εγκατεστημένη ισχύς (kW) που ελέγχεται ταυτόχρονα με αισθητήρες φωτισμού και με αισθητήρες ανίχνευσης κίνησης – παρουσίας • Το ποσοστό του χώρου που λαμβάνεται ως ζώνη φυσικού φωτισμού. Εκτιμάται το ποσοστό του κτηρίου ή της θερμικής ζώνης για το οποίο οι απαιτήσεις φωτισμού μπορούν να καλυφθούν με φυσικό φως από τα διαθέσιμα ανοίγματα. • Η δυνατότητα αξιοποίησης του φυσικού φωτισμού σε ένα χώρο. Ανάλογα με τις ώρες λειτουργίας του κτηρίου ή της θερμικής ζώνης εκτιμώνται οι ώρες Τ1 που δεν υπάρχει διαθέσιμος φυσικός φωτισμός Τ2, όπως ορίζεται στον πίνακα 5.2. • Η απαίτηση για τεχνητό φωτισμό σε ένα χώρο. Ανάλογα με τη χρήση του κτηρίου και τις ώρες λειτουργίας του κτηρίου ή μιας ζώνης εκτιμώνται οι ώρες Τ1 που δεν υπάρχει διαθέσιμος φυσικός φωτισμός και είναι απαραίτητη η χρήση τεχνητού φωτισμού του χώρου, όπως ορίζεται στον πίνακα 5.2. 6.3.1. Εγκατεστημένη ισχύς φωτισμού Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς για φωτισμό [W] σε μια θερμική ζώνη υπολογίζεται από τον τύπο των συστημάτων φωτισμού που είναι εγκατεστημένα και την καταγραφή του αριθμού φωτιστικών, των λαμπτήρων και του εξοπλισμού λειτουργίας (ballast, driver κλπ). Για τα νέα και ριζικά ανακαινιζόμενα κτήρια, τα επίπεδα φωτισμού ανά χρήση κτηρίου ή/και θερμική ζώνη καθορίζονται στον πίνακα 2.4., που δίνεται στην παράγραφο 2.4.4. αυτής της τεχνικής οδηγίας. Αυτές οι τιμές ισχύουν και για τα κτήρια αναφοράς. Ο αριθμός και η ισχύς των φωτιστικών σωμάτων που θα εγκατασταθούν σε ένα χώρο καθορίζονται από τον τύπο και τη φωτεινή απόδοση των λαμπτήρων [lm/W], τον τύπο συστημάτων (LDR κλπ) και την ελάχιστη απορροφούμενη στάθμη φωτισμού [lx] με την αντίστοιχη ομοιομορφία που πρέπει να εξασφαλίσουν στον εκάστοτε χώρο χωρίς να υπερβαίνουνκαθορισμένη τιμή επιπέδου φωτισμού όπως περιγράφεται στην παράγραφο. Σε περίπτωση που το υπό επιθεώρηση κτήριο διαθέτει φωτιστικά και λαμπτήρες που αποδίδουν χαμηλότερη στάθμη (lx) γενικού φωτισμού από τα καθοριζόμενα στον πίνακα 2.4. και εφόσον τα επίπεδα φωτισμού έχουν μεγαλύτερη διαφοροποίηση από το όριο προς τα κάτω κατά 30% (σύμφωνα με την Κ.Υ.Α. Δ6/Β/14826/17-6-2008 «Μέτρα για τη Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και της ενεργειακής επίδοσης στο δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα - ΦΕΚ Β’ 1122) τότε και τους υπολογισμούς, ως εγκατεστημένη ισχύς γενικού φωτισμού λαμβάνεται η υπολογιζόμενη αναγκαία απορροφούμενη εγκατεστημένη ισχύς φωτιστικών της ίδιας τεχνολογίας με τη χρησιμοποιούμενη στο εξεταζόμενο κτήριο, που πληροί την ελάχιστη στάθμη (lx) γενικού φωτισμού. Η ελάχιστη απορροφούμενη --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 154 [Page 154 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/154.png) - εγκατεστημένη ισχύς (W/m2) γενικού φωτισμού υπολογίζεται ανάλογα με τον τύπο λαμπτήρων και του εξοπλισμού λειτουργίας (τύπος ballast κλπ) που καταγράφονται στο υπό επέμβαση κτήριο, την ελάχιστη απαιτούμενη στάθμη φωτισμού (lx) ανάλογα με τη χρήση του χώρου (πίνακας 2.4.) και τις τυπικές τιμές του συντελεστή μετατροπής (πυκνότητα ισχύος ανά 100lx), για διάφορες τεχνολογίες φωτιστικής που εφαρμόζονται στα ελληνικά κτήρια και δίνεται στον πίνακα 5.1.α.Ο τρόπος υπολογισμού του ορίου της εγκατεστημένης ισχύος για κάθε κτήριο θα είναι ο ίδιος όπως περιγράφεται στην παράγραφο 2.4.4. αυτής της τεχνικής οδηγίας.\n\nΠίνακας 5.1α. Τυπικές τιμές πυκνότητας ισχύος φωτισμού ανά 100lux, για επέμβαση κτηρίων όταν ο υπό εξέταση χώρος είναι απομονωμένος.\n\nΦωτιστικά με λαμπτήρες | Πυκνότητα ισχύος ανά 100 lx\n(W/m²/100lx)\n---|---\nΑπλός πυράκτωσης (έχει καταργηθεί) | 27.0\nΠυράκτωσης αλογόνου | 16.6\nΛυχνία υδραργύρου (έχει καταργηθεί) | 7.0\nΛυχνία νατρίου υψηλής πίεσης | 4.2\nΣυμπαγής φθορισμού (συμπεριλαμβανομένου του ballast) | 4.5\nΓραμμικός φθορισμού T8 (ηλεκτρομαγνητικό ballast) | 4.2\nΓραμμικός φθορισμού T8 (ηλεκτρομαγνητικό και ηλεκτρονικό ballast) | 3.4\nΓραμμικός φθορισμού T5 (συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού ballast) | 3.2\nΛυχνία μεταλλικών αλογονιδίων (συμπεριλαμβανομένου ηλεκτρομαγνητικού στραγγαλιστικού πηνίου (ballast)) | 5.4\nΦωτιστικά (LED) με ενσωματωμένο driver | 2.5\n\nΣτην περίπτωση που το προς επέμβαση κτήριο ή τμήμα κτιρίου του τυπογενούς τύπου δεν διαθέτει συστήματα φωτισμού, τότε για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου ή της θερμικής ζώνης, ως εγκατεστημένη ηλεκτρική ισχύς φωτισμού λαμβάνεται η τιμή που δίνεται στους πίνακες 2.4 & 5.2, ως κάθε χρήση κτηρίου ή θερμικής ζώνης.\n\n6.1.3.2. Περιοχές φυσικού φωτισμού\n\nΟι ζώνες φυσικού φωτισμού (ΖΦΦ) ορίζονται για να τοποθετούνται αισθητήρες φωτισμού (αισθητήρες ρύθμισης φυσικού τεχνητού φωτισμού) σε σκοπό να ελέγχονται τα συστήματα σκίασης που συμπεριλαμβάνονται μέσα στη ζώνη αυτή (ή γειτονικά αυτής). Η χρήση φυσικού φωτισμού εξαρτάται από τον προσανατολισμό του κτηρίου, τον ηλιασμό του, τα πλεονεκτήματα των χώρων του (πίνακας 5.1), τα ανοίγματα της σκεπής (πίνακας 5.2), τις ώρες λειτουργίας, τη χρήση και τις διαστάσεις των χώρων του (βάθος, μήκος, πλάτος, ύψος κ.ά.). Σε πολλές εγκαταστάσεις φωτισμού, υπάρχει τεχνολογία ελέγχου και ρύθμισης του φυσικού και τεχνητού φωτισμού μέσω διατάξεων αυτόματου ελέγχου, όπως αισθητήρων ποσότητας, αισθητήρων φωτισμού, αυτόματο σύστημα αφής / αφής κ.ά. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 155 [Page 155 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/155.png) - Εάν σε ένα χώρο υπάρχει πλευρικό άνοιγμα (σχήμα 5.1.), το οποίο έχει πλάτος Wn και ύψος hτεκνο, η ζώνη φυσικού φωτισμού που σχηματίζεται καλύπτει μέρος του χώρου επάνω από την επιφάνεια εργασίας (με ύψος hεε) και έχει βάθος Lz∞. που εξαρτάται από το ύψος της δέσμης φυσικού φωτισμού hz∞ (ύψος μεταξύ περβαζιού και επιφάνειας εργασίας) και υπολογίζεται από τις σχέσεις: Lz∞ = 2.5 * hZ∞ [5.1] hZ∞ = hτεκν - hεε [5.2] Αντίστοιχα, το πλάτος της ζώνης φυσικού φωτισμού Wn (σχήμα 5.1.) υπολογίζεται ως το άθροισμα του πλάτους του παραθύρου Wn και το μισό του βάθους της ζώνης φυσικού φωτισμού Lz∞, όπως περιγράφεται στην ακόλουθη σχέση: Wz∞ = Wn + 0.5 * Lz∞ [5.3] Εφόσον το υπόλοιπο της περιοχής εκτός Ζφ∞ είναι μικρότερο του 25% του συνολικού χώρου τότε μπορεί να θεωρηθεί και αυτό μέρος μιας εκτεταμένης Ζφ∞ που θα περιλαμβάνει όλο το χώρο. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 156 [Page 156 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/156.png) - Η περιοχή φυσικού φωτισμού από τα ανοίγματα οροφής υπολογίζεται ανάλογα το πλάτος του ανοίγματος Wao, το ύψος του χώρου hn και το ύψος της επιφάνειας εργασίας hes. Η περιοχή που μπορεί να καλυφθεί με φυσικό φωτισμό από ένα άνοιγμα οροφής ορίζεται περιμετρικά με την ευθεία που ξεκινά από το άνοιγμα οροφής και προεκτείνεται επίπεδα στην επιφάνεια εργασίας (σε ύψος hes) με κλίση 30°. Για ένα κυκλικό άνοιγμα, η περιοχή στο επίπεδο επιφάνειας εργασίας που καλύπτεται το άνοιγμα οροφής θα αποτυπωθεί σε μία κυκλική περιοχή με διάμετρο D290, όπως υπολογίζεται από τη σχέση: D290 = Wao + 2 . (hn − hes) . εφ(30°) [5.4] Στην μελέτη ενεργειακής απόδοσης ή στην ενεργειακή επιθεώρηση εκτιμάται το ποσοστό του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης που καλύπτεται με φυσικό φωτισμό. Για ευκολία του μελετητή και του επιθεωρητή, λαμβάνοντας υπόψη τις παραπάνω σχέσεις και την εμπειρία των χηρημάτων 5.1 και 5.2., ορίζεται ως περιοχή φυσικού φωτισμού: • από κατακόρυφα ηλιακωρά ανοίγματα η περιοχή προς το εσωτερικό του χώρου σε απόσταση (βάθος) L290 = 4 m από τα πλευρικά ανοίγματα (διαφανείς επιφάνειες) ενός χώρου και με πλάτος ίσο με το πλάτος του ανοίγματος αυξημένο κατά δύο μέτρα (Wn + 2 m) και • από οριζόντια ανοίγματα οροφής η περιοχή που βρίσκεται κάτω από το άνοιγμα οροφής και εκτείνεται 1,5 m πέρα από τα όρια της προβολής του ανοίγματος επί της επιφάνειας εργασίας. Ωστόσο διευκρινίζεται ότι, για να αξιολογηθεί η πραγματική χρήση φυσικού φωτισμού στις ζώνες φυσικού φωτισμού, θα πρέπει οι ζώνες να ελέγχονται και από τα ανάλογα συστήματα διαχείρισης φυσικού φωτισμού (αισθητήρες φωτισμού / συζεύξεις φυσικού τεχνητού φωτισμού). Για να θεωρηθεί ικανοποιητική οποιαδήποτε διάταξη συστημάτων ελέγχου του φυσικού φωτισμού ως στρατηγική αξιοποίησης φυσικού φωτισμού, θα πρέπει να ελέγχεται από αισθητήρες φυσικού φωτισμού και να υπάρχει αποδεδειγμένα μια αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού. Σε διαφορετική περίπτωση ορίζεται η ύπαρξη ή μη δεν αξιολογείται. Ο δείκτης σχετικής δυναμικής για αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού είναι το ποσοστό παρεχόμενου φυσικού φωτισμού (Pfd, DaylightFactor, DF). Σύμφωνα με το CEN/TC 169/WG 11 – Daylight η ελάχιστη τιμή του Pfd για να υπάρχει σαν δείγμα φυσικού φωτισμού που είναι 6000-5000 Sr/σr την ώρα με φυσικό φωτισμό είναι 2.6% για την περιοχή της Αθήνας. Αντίστοιχα για 100%, 300lx και 750lx οι παραδοχές φυσικού φωτισμού (Pfd) είναι 0.5%, 1.5% και 3.9%. Σύμφωνα με το EN 15193 ορίζεται η τιμή του ΠΦΔ στην Ζεφύρι είναι μεγαλύτερη του 3 τότε η διείσδυση του φυσικού φωτισμού είναι ισχυρή ενώ αν είναι μεταξύ 2 και 3 μέτρια, μεταξύ 1 και 2 αδύναμη και κάτω από ένα αμελητέα. Για τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης κτιρίων εφόσον υπάρχει δυναμικός για αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού όλα τα συστήματα αυτά θα πρέπει να έχουν το δυνατότητα ρύθμισης της φωτεινής ροής τους (dimming), να ελέγχονται από αισθητήρες φυσικού φωτισμού και να υπόκεινται ξεχωριστές διακόπτες για συντήρηση. 6.1.3.3. Περιοδικός αξιοποιησής φυσικού φωτισμού Για τους υπολογισμούς των καταναλώσεις ενέργειας για φωτισμό, χρησιμοποιούνται ο μέγιστος αριθμός ωρών λειτουργίας του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης (ή αριθμός διαθέσιμων ωρών φυσικού φωτισμού, Τd). Π.χ. ώρες λειτουργίας κατά τη διάρκεια της ημέρας και ο αριθμός ωρών λειτουργίας τους όταν δεν υπάρχει διαθέσιμος φυσικός φωτισμός, Τn, π.χ. νυχτερινές ώρες). Ουσιαστικά, οι τιμές αυτές καθορίζουν την απαίτηση για γενικό φωτισμό ενός κτιρίου ή θερμική ζώνη ή το σύνολο της εγκατεστημένης ισχύς που ελέγχεται από τους αισθητήρες φυσικού φωτισμού, κατά τις διάφορες της περιόδους ημέρας και νύχτας. Τίτλος Ε4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48755 --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 157 [Page 157 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/157.png) - ημέρες/έτος της νύχτας. Αυτές οι ώρες (πίνακας 5.2.) αντιπροσωπεύουν τον τυπικό αριθμό ωρών λειτουργίας για το σύνολο των ελληνικών περιοχών για όλες τις χρήσεις κτηρίων, όπως καθορίζονται στην παράγραφο 2.3. και με βάση το ωράριο λειτουργίας. Με ημέρες λειτουργίας ανά εβδομάδα και τους μήνες λειτουργίας ανά έτος. Στα κτήρια με 24ωρη λειτουργία (νοσοκομεία, ξενοδοχεία κ.τ.λ.) έχει ληφθεί υπόψη και η διακοπή ή παρεμπόδιση λειτουργίας για γενικό φωτισμό κατά τις βραδινές ώρες, για όσους χώρους (π.χ. γραφεία) δεν χρησιμοποιούνται τις ώρες αυτές και για τους χώρους υποδομών. Στα κτήρια γραφείων για τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης κτηρίων προτείνεται η διακοπή του γενικού φωτισμού τους από 23:30 μέχρι 5:30 τόσο στους εσωτερικούς όσο και εξωτερικούς χώρους με χρονικόδιακόπτη, έχοντας προβλέψει η παράκαμψη του από τους χρήστες του εφόσον είναι το κτίριο εκείνη την ώρα. Εξαίρεση αποτελεί ο φωτισμός ασφαλείας. Στον πίνακα 5.2. δίνονται οι συνολικές ώρες λειτουργίας των κτηρίων ή των θερμικών ζωνών ανάλογα με τη χρήση, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης κτηρίου τόσο για το υπό μελέτη/βελτιωτέρη κτήριο, όσο και για το κτήριο αναφοράς. Πίνακας 5.2. Τυπικές τιμές του αριθμού ωρών λειτουργίας κτηρίων κατά τη διάρκεια λειτουργίας διάφορων φυσικών φωτισμών (Ta) και κατά την διάρκεια μη ύπαρξης φυσικού φωτισμού (Tn), για τον υπολογισμό της κατανάλωσης ενέργειας για φυσικό αερισμό ανά κατηγορία κτηρίου. | Βασικές κατηγορίες κτηρίων | Χρήσεις κτηρίων ή θερμικών ζωνών | Ώρες λειτουργίας ημέρας (Ta) [h] | Ώρες λειτουργίας νύκτας (Tn) [h] | Σύνολο ωρών (T = Ta+Tn) [h] | |---------------------------|-----------------------------------|-------------------------------|-------------------------------|-------------------------| | Κατοικίες | Μονοκατοικία, πολυκατοικία (περισσότερα των ενός διαμερίσματα) | 1820 | 1680 | 3500 | | Προσωρινής διαμονής | Ξενοδοχεία εποχιακής λειτουργίας | 3000 | 2000 | 5000 | | | Θερμής λειτουργίας | 2123 | 1953 | 4077 | | | χειμερινής λειτουργίας | 1941 | 2718 | 4659 | | | Ξενώνες εποχιακής λειτουργίας | 3276 | 3713 | 6989 | | | Θερμής λειτουργίας | 2123 | 1953 | 4077 | | | χειμερινής λειτουργίας | 1941 | 2718 | 4659 | | | Οικοτροφεία και καταλύσεις | 3276 | 3713 | 6989 | | | Υπνωτήρια ξενοδοχείων, οικοτροφεία κ.ά. | 1456 | 2912 | 4368 | | Συναθροίσεις κοινό | Κανονισμός χώρους ξενοδοχείων, οικοτροφεία κ.ά. | Τα ανά χρήση | Τα ανά χρήση | Τα ανά χρήση | | | Εστιατόρια | 1250 | 2500 | 3750 | | | Ζαχαροπλαστείο, καφενείο | 2912 | 2548 | 5460 | | | Νυχτερινό κέντρο διασκέδασης, μουσική σκηνή | 0 | 1248 | 1248 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 158 [Page 158 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/158.png) - Τίτλος: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Αριθμός: 48757 Έτος: 2017 Βασικές κατηγορίες κτηρίων Χρήσεις κτηρίων ή θερμικών ζωνών | Ώρες λειτουργίας ημέρας (Τδ) [h] | Ώρες λειτουργίας νύκτας (Τν) [h] | Σύνολο ωρών (Ττ = Τδ+Τν) [h] Θέατρο, κινηματογράφος | 0 | 2548 | 2548 Χώρος συναυλιών | 0 | 2184 | 2184 Χώρος εκθέσεων, μουσείο | 1820 | 364 | 2184 Χώρος συνεδρίων, αμφιθέατρο, αίθουσα διασκέψεων | 1300 | 260 | 1560 Τράπεζα | 1300 | 780 | 2080 Αίθουσα πολλαπλών χρήσεων | 1248 | 936 | 2184 Κλειστό γυμναστήριο, κλειστό κολυμβητήριο | 2912 | 2184 | 5096 Διάδρομοι και άλλοι βοηθητικοί κοινόχρηστοι χώροι | Τυπική χρήση | Τυπική χρήση | Τυπική χρήση Λουτρό (κοινόχρηστο) | Τυπική χρήση | Τυπική χρήση | Τυπική χρήση Εκπαίδευσης Νηπιαγωγείο | 1387 | 0 | 1387 Πρωτοβάθμια εκπαίδευση, δευτεροβάθμια εκπαίδευση | 1560 | 0 | 1560 Τριτοβάθμια εκπαίδευση, αίθουσες διδασκαλίας | 1800 | 200 | 2000 Φροντιστήριο, ωδείο | 780 | 585 | 1365 Υγείας και κοινωνικής πρόνοιας Νοσοκομείο, κλινική | 3276 | 4295 | 7571 Αίθουσα ασθενών (δωμάτιο) | 2912 | 3276 | 6188 Χειρουργείο (τακτικό) | 0 | 2080 | 2080 Εξωτερικά ιατρεία | 1560 | 520 | 2080 Αίθουσες αναμονής | 1560 | 520 | 2080 Αγροτικό ιατρείο, υγειονομικός σταθμός, κέντρο υγείας, ιατρείο | 2340 | 780 | 3120 Ψυχιατρείο, ίδρυμα ατόμων με ειδικές ανάγκες, ίδρυμα χρονίως πασχόντων, οίκος ευγηρίας, βρεφοκομείο | 3276 | 4295 | 7571 Βρεφικός σταθμός, παιδικός σταθμός | 1430 | 477 | 1907 Σωφρονισμού Κατάστημα, αναμορφωτήριο, φυλακή | 3276 | 3713 | 6989 --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 159 [Page 159 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/159.png) - Βασικές κατηγορίες κτιρίων | Χρήσεις κτιρίων ή θερμικών ζωνών | Ώρες λειτουργίας ημέρας (Th) | Ώρες λειτουργίας νύκτας (Tn) | Σύνολο ωρών (Tt = Th+Tn) Αστυνομική διεύθυνση | 3276 | 2548 | 5824 Εμπορίου | Εμπορικό κέντρο, αγορά και υπεραγορά | 3000 | 2000 | 5000 Κατάστημα, φαρμακείο | 1560 | 1248 | 2808 Ινστιτούτο γυμναστικής | 2000 | 2000 | 4000 Κουρείο, κομμωτήριο | 2496 | 1248 | 3744 Γραφείων | Γραφεία | 2250 | 250 | 2500 Βιβλιοθήκη | 1040 | 520 | 1560 6.1.3.4. Συντελεστής επίδρασης φυσικού φωτισμού (Fd) Ο συντελεστής επίδρασης φυσικού φωτισμού (Fd) είναι ο συντελεστής μείωσης της αρχικά υπολογιζόμενης κατανάλωσης ενέργειας για φωτισμό, λόγω της χρήσης διαθέσιμων αυτόματου ελέγχου που παρέχουν τη δυνατότητα αξιοποίησης φυσικού φωτισμού σε ένα χώρο ή θερμική ζώνη. Το φωτιστικό σύστημα πρέπει να διαθέτει τη δυνατότητα για ρύθμιση της έντασης φωτισμού (dimming) για να μπορεί να συνεργάζεται με τον αντίστοιχο αισθητήρα φωτισμού. Ο συντελεστής ισούται με τη μονάδα (1), όταν δεν εφαρμόζεται καμία διάταξη αυτόματου ελέγχου του συστήματος φωτισμού και μικρότερος από τη μονάδα, όταν εφαρμόζονται διατάξεις αυτόματου ελέγχου φωτισμού. Στον πίνακα 5.3., καθορίζονται τιμές τους συντελεστή επίδρασης φυσικού φωτισμού, οι οποίες θα λαμβάνονται για τους υπολογισμούς της ενεργειακής κατανάλωσης για φωτισμό. Οι τιμές τους πίνακα θα χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό της εξοικονόμησης ενέργειας μόνο από τα συστήματα που βρίσκονται στη ζώνη φυσικού φωτισμού και ελέγχονται από αισθητήρα φυσικού φωτισμού. Πίνακας 5.3. Τυπικές τιμές του συντελεστή επίδρασης φυσικού φωτισμού λόγω χρήσης αυτόματων ελέγχων με αισθητήρες φυσικού φωτισμού και έλεγχο φωτιστικών σωμάτων με δυνατότητα ρύθμισης της έντασης φωτισμού (dimming). Διατάξεις αυτόματου ελέγχου για την αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού | Fd Χειροκίνητος έλεγχος φωτισμού, για όλες τις χρήσεις κτιρίων | 1,0 Αυτόματος έλεγχος φωτισμού (με αισθητήρα φυσικού φωτισμού) για όλες τις χρήσεις κτιρίων εκτός εκπαίδευσης και περίθαλψης | 0,7 Αυτόματος έλεγχος φωτισμού (με αισθητήρα φυσικού φωτισμού) για κτίρια εκπαίδευσης και περίθαλψης | 0,6 Ο συντελεστής επίδρασης φυσικού φωτισμού ισχύει μόνο για το ποσοστό της επιφάνειας του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης που θεωρείται περιοχή φυσικού φωτισμού και εφόσον υπάρχει επάρκεια αξιοποίησης φυσικού φωτισμού. Για το ποσοστό της επιφάνειας του κτιρίου ή της θερμικής ζώνης που δεν χαρακτηρίζεται περιοχή φυσικού φωτισμού ο συντελεστής παραμένει ίσος με τη μονάδα. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 160 [Page 160 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/160.png) - Το κτίριο αναφοράς έχει συντελεστή επίδρασης φυσικού φωτισμού ίσο με τη μονάδα (1), εφόσον δεν διαθέτει καμία διάταξη αυτόματου ελέγχου για το φωτισμό. Για τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης κτιρίου εφόσον υπάρχει δυνατότητα για αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού όλα τα φωτιστικά σώματα στη Ζώνη θα πρέπει να έχουν δυνατότητα ρύθμισης της φωτεινής ροής τους (dimming), να ελέγχονται από αισθητήρες φυσικού φωτισμού και να υπάρχει ξεχωριστός διακόπτης για αυτά. Σχήμα 5.3. Τοποθέτηση και πεδίο δράσης αισθητήρων φυσικού φωτισμού σε συνάρτηση με το μέγεθος του χώρου και των εξωτερικών ανοίγματων. 6.1.3.5. Συντελεστής επίδρασης χρηστών (Fc) και συσχέτιση με τον (FD) Ο συντελεστής επίδρασης χρηστών (Fc) είναι ο συντελεστής μείωσης της αρχικά υπολογιζόμενης κατανάλωσης ενέργειας για φωτισμό λόγω της χρήσης διατάξεων αυτοματοποιημένης ανίχνευσης κίνησης ή παρουσίας (ανάλογα με τη χρήση του χώρου). Ο συντελεστής λαμβάνει τιμή ίση με τη μονάδα (1), όταν δεν εφαρμόζεται καμία μείωση της χρήσης φωτισμού κατά την απουσία των χρηστών, και μηδενική τιμή (0), όταν εφαρμόζεται πλήρης μείωση της χρήσης φωτισμού κατά την απουσία των χρηστών. Πίνακας 5.4. Τυπικές τιμές του συντελεστή επίδρασης παρουσίας ή απουσίας χρηστών | Σύστημα χωρίς αισθητήρες ανίχνευσης παρουσίας ή απουσίας | Fo | |---------------------------------------------------------|-----------| | Χειροκίνητος διακόπτης (αφής / αθόρυβης) | 1.00 | | Χειροκίνητος διακόπτης (αφής / αθόρυβης) σε χώρους προσωρινής διαμονής εκτός των κοινόχρηστων χώρων | 0.70 | | Σύστημα με αισθητήρες ανίχνευσης παρουσίας ή κίνησης | | |------------------------------------------------------|-----------| | Αυτόματη ένωση και αθόριση | 0.80 | | Χειροκίνητη ένωση / αυτόματη αθόριση | 0.75 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 161 [Page 161 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/161.png) - Στον πίνακα 5.4., καθορίζονται οι τυπικές τιμές του συντελεστή επίδρασης χρηστών σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 15193:2008, οι οποίες θα λαμβάνονται για τους υπολογισμούς της ενεργειακής κατανάλωσης και φωτισμού. Για να ισχύουν οι τιμές του πίνακα 5.4., θα πρέπει: • Ο αισθητήρας κίνησης / παρουσίας να είναι επαρκής, δηλαδή απαιτείται τουλάχιστον ένας αισθητήρας ανά δωμάτιο ή/και ένας αισθητήρας κάθε 15 m² σε μεγάλους χώρους. • Να μην είναι σε περιοχές με πολλούς χρήστες (εκτός και αν είναι σε αίθουσα συνεντεύξεων) ή σε περιοχές κίνησης χρηστών μεγαλύτερες των 30m² που ελέγχονται από φωτιστικά που είναι αυτορυθμιζόμενα • Ο φωτισμός να ελέγχεται ανά επιμέρους χώρο (αίθουσα, δωμάτιο, κ.ά.) του κτιρίου και όχι κεντρικά για όλο το κτίριο ή σε αυτορυθμιζόμενες περιοχές (πχ όλοι οι διάδρομοι μαζί κλπ). • Οι τιμές του πίνακα θα χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό της εξοικονόμησης ενέργειας μόνο από τα φωτιστικά που ελέγχονται από αισθητήρα κίνησης / παρουσίας. Οι χώροι όπου δεν εγκαθίσταται αισθητήρας παρουσίας κίνησης για μείωση της μονάδας (f), εφόσον δεν διαθέτει καμία διάταξη ανίχνευσης παρουσίας ή απόσβεσης χρηστών. Για τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης κηλίδας μόνο θα τα φωτιστικά σώματα σε βοηθητικούς χώρους <30m², σε βοηθητικούς συναθροίσεων, σε ατομικά γραφεία, σε μικρά γραφεία έως 24 ατόμων, σε αποθήκες, σε διαδρόμους, σε τουαλέτες θα πρέπει να ελέγχονται από αισθητήρες παρουσίας ανίχνευσης κίνησης και να υπάρχει ξεχωριστός διακόπτης για αυτά. Σε χώρους κίνησης όπως στους διαδρόμους τα φωτιστικά θα πρέπει να διαθέτουν δυνατότητα ρύθμισης της φωτεινής ροής τους και ο αισθητήρας δεν θα απενεργοποιεί το σύστημα φωτισμού αλλά θα το οδηγεί σταδιακά στην εκάστοτε δυνατή στάθμη φωτισμού. Εφόσον σε έναν χώρο τα φωτιστικά σώματα ελέγχονται ταυτόχρονα και από αισθητήρα παρουσίας - ανίχνευσης κίνησης και αισθητήρα φυσικού φωτός τότε η εξοικονόμηση δεν υφίσταται αθροιστικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις η μέγιστη εξοικονόμηση ανάλογα το συνδυασμό και τους χώρους τοποθέτησης μπορεί να φτάσει μέχρι το 60% και μόνο για τα φωτιστικά που ελέγχονται. Πίνακας 5.4. Τυπικές τιμές του συντελεστή επίδρασης παρουσίας / απούσιας χρηστών σε συνδυασμό με την αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού | Σύστημα με ταυτόχρονη χρήση αισθητήρων ανίχνευσης παρουσίας ή κίνησης και αισθητήρων φωτισμού | Foo | | --- | --- | | Σύστημα χωρίς αισθητήρες | 1 | | Αυτόματη ένωση και άσβεση και αυτόματος έλεγχος φωτισμού (με αισθητήρα φυσικού φωτισμού) | 0.56 | | Χρονική ένωση / αυτόματη άσβεση και αυτόματος έλεγχος φωτισμού (με αισθητήρα φυσικού φωτισμού) | 0.525 | 6.1.3.6. Άλλες παράμετροι συστημάτων φωτισμού Εκτός από τις ώρες χρήσης φυσικού και τεχνητού φωτισμού, καθώς και τις διατάξεις αυτοματισμών ελέγχου του φυσικού φωτισμού για τον υπολογισμό των φορτίων, απαιτείται η χρήση και άλλων παραμέτρων που σχετίζονται με το φωτισμό, όπως το ποσοστό της θέρμανσης που παρέχεται από τα φωτιστικά και απομακρύνεται από το χώρο μέσω συστήματος εξαερισμού, το σύστημα ασφάλειας και το σύστημα εφεδρείας. Η θερμότητα ορισμένου που παρέχεται στη ζώνη είναι το ποσοστό της θερμότητας που εκπέμπεται από το σύστημα φωτισμού, το οποίο δεν απομακρύνεται άμεσα μέσω συστήματος εξαερισμού. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 162 [Page 162 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/162.png) - τεχνικού εξοπλισμού. Όταν απομακρύνεται όλη η θερμότητα από το χώρο, ο συντελεστής παίρνει τιμή ίση με το μηδέν (0), ενώ όταν δεν προβλέπεται καμία απομάκρυνση της θερμότητας από τη ζώνη ο συντελεστής ισούται με τη μονάδα (1). Σε περίπτωση ύπαρξης συστήματος απομάκρυνσης της θερμότητας που εκλύεται από τα φωτιστικά, για τους υπολογισμούς λαμβάνεται τιμή ίση με 0,4.\n\nΟ δείκτης ύπαρξης συστήματος φωτισμού ασφαλείας είναι μια τιμή την κατανάλωσης ενέργειας. Σε περίπτωση ύπαρξης συστήματος φωτισμού ασφαλείας και σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 15193:2008, λαμβάνεται για τους υπολογισμούς τιμή ίση με 1 kWh/m²·έτος. Το κτίριο αναφοράς διαθέτει σύστημα ασφαλείας φωτισμού.\n\nΟ δείκτης ύπαρξης εφεδρικού συστήματος για φωτισμό, είναι μια τιμή την κατανάλωσης ενέργειας. Σε περίπτωση ύπαρξης συστήματος φωτισμού εφεδρείας και σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 15193:2008, λαμβάνεται για τους υπολογισμούς τιμή ίση με 5 kWh/m²·έτος. Το κτίριο αναφοράς για τα κτίρια υγείας και κοινωνικής πρόνοιας καθώς και προσαρμογής διανομής διαθέτει σύστημα εφεδρείας.\n\n6.2. ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ\nΗ χρήση διατάξεων αυτομάτου ελέγχου επιφέρει σημαντική μείωση στην καταναλισκόμενη ενέργεια ανά τελική χρήση (θέρμανση, ψύξη κ.λ.). Οι διατάξεις αυτομάτου ελέγχου πρέπει να είναι σε τοπικό επίπεδο ή κεντρικό. Οι τοπικές διατάξεις ελέγχου, έχουν την δυνατότητα ελέγχου και ρύθμισης λειτουργίας ενός μεμονωμένου συστήματος όπως μιας αντλίας (μέσω ρυθμιστών συχνότητας (inverter) σε ροή) που μπορεί λειτουργίας στα μερικά φορτία, ενός σώματος καλοριφέρ (μέσω θερμοστατών βάσης) ή το δίκτυο διανομής (μέσω θερμοστατών αποστάσεως για τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του μέσου μεταφοράς) ή ενός φωτιστικού (με τοπικό αισθητήρα παρουσίας) κ.τ.λ.. Αντίστοιχα, οι κεντρικές διατάξεις αυτομάτου ελέγχου (Σύστημα ενεργειακής διαχείρισης κτιρίου – Building Energy Management Systems – BEMS), εφοδιάζουν για τον ολοκληρωτικό έλεγχο της εγκατάστασης θέρμανσης χώρων ή/και ψύξης χώρων ή/και κλιματισμού ή/και αερισμού κ.τ.λ..\n\nΣε περίπτωση που η εγκατάσταση θέρμανσης, ψύξης, κλιματισμού, ζεστού νερού χρήσης, φωτισμού κ.ά. διαθέτει κάποιο δίκτυο αυτομάτου ελέγχου και ρύθμισης λειτουργίας (κεντρική ή τοπική), τότε η ενέργεια για την κάλυψη των απαιτούμενων φορτίων μπορεί να μειωθεί μέχρι και η μείωση πρέπει να προσδιορίζεται στους υπολογισμούς. Αντίθετα, όταν δεν υπάρχει καμία διάταξη αυτομάτου ελέγχου, η ενέργεια για την κάλυψη των απαιτούμενων φορτίων αυξάνεται. Το ποσοστό μείωσης ή αύξησης της απαιτούμενης ενέργειας υπολογίζεται βάσει του συντελεστή διάρθρωσης (μείωσης ή αύξησης) ενέργειας ανά τελική χρήση, θέρμανση, ψύξη, αερισμό κ.λ..\n\nΣύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 15232:2007, προτείνονται δύο συντελεστές διάρθρωσης, ένας για την διάρθρωση του απαιτούμενου θερμικού ή/και ψυκτικού φορτίου και ένας για την διάρθρωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας των βοηθητικών συστημάτων. Η τιμή του συντελεστή διάρθρωσης διαμορφώνεται ανάλογα το είδος των διατάξεων αυτομάτου ελέγχου και του αριθμού των ΗΜ συστημάτων του κτιρίου που ελέγχονται.\n\nΣτο πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 15232:2007, ορίζονται τέσσερις κατηγορίες διατάξεων αυτομάτου ελέγχου, Α, Β, C και D. Για να χαρακτηριστεί μια διάταξη αυτομάτου ελέγχου ότι ανήκει στην κατηγορία Γ, θα πρέπει να πληροί όλα (τα) κριτήρια ενός ή περισσότερων μεμονωμένων διατάξεων αυτομάτου ελέγχου, όπως αυτές που αναφέρονται στον πίνακα 5.5., και αφορούν στις μονάδες παραγωγής θερμότητας/ψύξης, στις μονάδες αερισμού, στο δίκτυο διανομής, στις τερματικές μονάδες κ.ά., εφόσον υπάρχουν στο κτίριο και είναι απαραίτητα οι αυτοματισμοί. Δεν θα πληρούνται όλοι οι όροι (επί μέρους διατάξεις αυτοματισμού) μιας κατηγορίας, τότε θεωρείται ότι η συνολική διάταξη αυτοματισμού του κτιρίου ή ζώνης ανήκει στην προηγούμενη κατηγορία. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 163 [Page 163 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/163.png) - Πίνακας 5.5. Κατηγορίες διατάξεων ελέγχου & αυτοματισμών Κατηγορία διατάξεων ελέγχου και κατηγορίες Συστήματα παραγωγής, διανομής & εκπομπής θέρμανσης / ψύξης με θερμική αδράνεια (θερμαντικά σώματα, ενδοδαπέδια – ενδοτοίχια θέρμανση, ψυχόμενες οροφές) Κατηγορία Α 1. Αυτόματος ανεξάρτητος έλεγχος της λειτουργίας των τερματικών μονάδων ανά ζώνη και λειτουργικό χώρο. "Ύπαρξη θέρμανσης ή/και θερμοστατικών βαλβίδων ανά λειτουργικό χώρο και Έλεγχο ON-OFF/ένα ζώνη 2. Αυτόματη θερμοκρασιακή προσαρμογή του δικτύου διανομής στα θερμικά/ψυκτικά φορτία σε διαβαθμίσεις βάση ζήτησης, με μεταγωγή διατάξεων όπως: σύστημα θερμοκρασιακών αντιστάθμισης ή μονάδα παραγωγής θερμανόψυξης με μεταβλητές θερμοκρασίες παροχή μέσων προς το δίκτυο διανομής ανάλογα με το θερμικό/ψυκτικό φορτίο των επιμέρους χώρων και την εξωτερική θερμοκρασία. 3. Αυξημένη υδραυλική προσαρμογή των κυκλοφορητών/αντλιών ανάλογα με το θερμικό/ψυκτικό φορτίο. 4. Σε περίπτωση αλληλοκάλυψης μεταξύ διαφορετικών μονάδων παραγωγής θέρμανσης / ψύξης η προτεραιότητα βασίζεται στην αποδοτικότητα των μονάδων παραγωγής (συνορισμός θερμικών/ψυκτικών φορτίων και βαθμός απόδοσης). Λοιπά συστήματα παραγωγής, διανομής & εκπομπής θέρμανσης / ψύξης (fancoils, συστήματα αέρα) 1. Ολοκληρωμένη διάταξη αυτοματου ελέγχου της λειτουργίας των τερματικών μονάδων σε επίπεδο συνόλου/σε χώρων ανά ιδιοκτήτη (ανά λειτουργικό χώρο) με έλεγχο παρουσίας χρηστών (συνήθως ανιχνευτές κίνησης κ.λ. ξ.). Έλεγχοι αποδοτικοί χρήσης με συνεχή παρακολούθηση όπως: α) ανίχνευση ανθρώπινης κοινό, εντός και κοινωνικής πρόνοιας, ύπαρξη και οικονόμηση και β)μηθική χρήση όλων των χρηστών. 2. Αυτόματη θερμοκρασιακή προσαρμογή του δικτύου διανομής στα θερμικά/ψυκτικά φορτία σε διαβαθμίσεις βάση ζήτησης, με μεταγωγή διατάξεων όπως: σύστημα θερμοκρασιακών αντιστάθμισης ή μονάδα παραγωγής θερμανόψυξης με μεταβλητές θερμοκρασίες παροχή μέσων προς το δίκτυο διανομής ανάλογα με το θερμικό/ψυκτικό φορτίο των επιμέρους χώρων και την εξωτερική θερμοκρασία. 3. Αυξημένη υδραυλική προσαρμογή των κυκλοφορητών/αντλιών ανάλογα με το θερμικό/ψυκτικό φορτίο. 4. Σε περίπτωση αλληλοκάλυψης μεταξύ διαφορετικών μονάδων παραγωγής θέρμανσης / ψύξης η προτεραιότητα βασίζεται στην αποδοτικότητα των μονάδων παραγωγής (συνορισμός θερμικών/ψυκτικών φορτίων και βαθμός απόδοσης). Συστήματα αεροψύξης/προηγμένη ψύξη 1. Σε περίπτωση μονάδων αερίου/ή και κεντρικής κλιματικής μονάδας, εξασφαλίζεται αυτόματος έλεγχος της παραγωγής αέρα εντός του χώρου βάση της ποιότητας του εσωτερικού αέρα (έλεγχος ανιχνευσης CO2). 2. Ύπαρξη η δυνατότητα ελεύθερης ηγεσίας ψύξης (free cooling) και νυχτερινή οικονομική φανή (night ventilation - cooling). 3. Έλεγχος της θερμοκρασίας παραγωγής αέρα (θερμοστασία ανάλογα με τη μεταβαλή του απαιτούμενου φορτίου ανά χρήση). Λειτουργική οικονομία. 5. Εφαρμογή ελέγχους της ψήφισης του αέρα παραγωγής ή/και αποθέσης.Έξερση εντοπισμού χρήσης με συγκεντρωμένη φήμη μεγαλύτερη από 20 dbarτοι 100mt' σύμφωνα με τον πίνακα 2.3. Συστήματα παραγωγής, διανομής & εκπομπής θέρμανσης / ψύξης με θερμική αδράνεια (θερμαντικά σώματα, ενδοδαπέδια – ενδοτοίχια θέρμανση, ψυχόμενες οροφές) --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 164 [Page 164 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/164.png) - 1. Αυτόματος ανεξάρτητος έλεγχος της λειτουργίας των τερματικών μονάδων ανά λειτουργικό χώρο. Υπαρκτή θερμοκρασία ή/και θερμοστατικοί βαθμίδες ανά λειτουργικό χώρο κ.τ.λ. 2. Αυτόματη θερμοκρασιακή προσαρμογή του δικτύου διανομής στα θερμαινόμενα φορτία, με εφαρμογή διατάξεων όπως: σύστημα θερμοκρασιακής αντιστάθμισης ή μονάδα παραγωγής θερμομειγμάτων με μεταβλητής θερμοκρασίας παροχή μέσω προς το δίκτυο διανομής ανάλογα με την εξωτερική θερμοκρασία. 3. Αυτόματη υδραυλική προσαρμογή των κυκλοφορητών/αντλιών ανάλογα με το θερμαινόμενα φορτίο. 4. Σε περίπτωση αλληλοκάλυψης μεταξύ διαφορετικών μονάδων παραγωγής θέρμανσης / ψύξης η προτεραιότητα βασίζεται στα φορτία και στην αποδοτικότητα των μονάδων παραγωγής (ονομαστικά θερμαινόμενα φορτία). Λοιπά συστήματα παραγωγής, διανομής & εκπομπής θέρμανσης / ψύξης (fan coils, συστήματα αέρα) 1. Ανέξαρτητος αυτόματος έλεγχος της λειτουργίας των τερματικών μονάδων σε επίπεδο αυτόνομων χώρων ανά ιδιοκτήτη (ανά λειτουργικό χώρο). Υπαρκτή θερμοστάτη ανά λειτουργικό χώρο κ.τ.λ. 2. Αυτόματη θερμοκρασιακή προσαρμογή του δικτύου διανομής στα θερμαινόμενα φορτία με διαβαθμισμένη βάση ζήτησης, με εφαρμογή διατάξεων όπως: σύστημα θερμοκρασιακής αντιστάθμισης ή μονάδα παραγωγής θερμομειγμάτων με μεταβλητής θερμοκρασίας παροχή μέσω προς το δίκτυο διανομής ανάλογα με την εξωτερική θερμοκρασία. 3. Αυτόματη υδραυλική προσαρμογή των κυκλοφορητών/αντλιών ανάλογα με το θερμαινόμενο φορτίο. 4. Σε περίπτωση αλληλοκάλυψης μεταξύ διαφορετικών μονάδων παραγωγής θέρμανσης / ψύξης ή η προτεραιότητα βασίζεται στα φορτία και στην αποδοτικότητα των μονάδων παραγωγής (ονομαστικά θερμαινόμενο φορτία). Συστήματα αερισμού κτιρίων ενεργειακή τομείς 1. Σε περίπτωση μονάδων αερισμού κτιρίων κεντρικής κλιματιστικής μονάδας εφαρμόζεται αυτόματος έλεγχος της προσκομιζόμενης αέρα μέσα στο χώρο βάση ποιότητας ατμοσφαιρικού αέρα (έλεγχος συγκεντρώσεων CO2) 2. Υπάρχει η δυνατότητα ελεύθερης μηχανικής ψύξης (freecooling) ή νυχτερινού αερισμού (night ventilation - cooling). 3. Έλεγχος της θερμοκρασίας προσκομιζόμενης αέρα (θερμοκρασία ανάλογα με την επιθυμητή και την εξωτερική θερμοκρασία). 4. Εφαρμόζεται έλεγχος της υγρασίας του αέρα προσκομιζόμενης ή/και απόρριψης. Εξαίρεση αποτελούν χώρους με συγκέντρωση ατόμων μεγαλύτερη από 20 άτομα/100m2 σύμφωνα με τον πίνακα 2.3. Συστήματα παραγωγής, διανομής & εκπομπής θέρμανσης / ψύξης με θερμική αδράνεια (θερμαντικά σώματα, ενδοδαπέδια – εντοιχισμένα θέρμανση, ψυκτικές οροφές) 1. Αυτόματος εκκινητές έλεγχος της λειτουργίας της εγκατάστασης μέσω θερμοστάτη ή χρονικοδιακόπτη 2. Αυτόματη θερμοκρασιακή προσαρμογή του δικτύου διανομής στα θερμαινόμενα φορτία, με εφαρμογή διατάξεων όπως: αυτόματη θερμοκρασιακή αντιστάθμιση ή μονάδα παραγωγής θερμομειγμάτων με μεταβλητής θερμοκρασίας παροχή μέσω προς το δίκτυο διανομής ανάλογα με την εξωτερική θερμοκρασία. 3. Αυτόματος έλεγχος ON/OFF της λειτουργίας των κυκλοφορητών/αντλιών μέσω θερμοστάτη ή χρονικοδιακόπτη. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 165 [Page 165 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/165.png) - 4. Σε περίπτωση αλληλοκάλυψης μεταξύ διαφορετικών μονάδων παραγωγής θέρμανσης / ψύξης η προτεραιότητα βασίζεται μόνο στη θερμική μονάδα φορτία. Αυτόματα συστήματα παραγωγής, διανομής & εκπομπής θέρμανσης / ψύξης (fan coils, συστήματα αέρα) 1. Αυτόματος κεντρικός έλεγχος της λειτουργίας της εγκατάστασης μέσω θερμοστάτη ή χρονοδιακόπτη 2. Αυτόματη θερμοκρασιακή προσαρμογή του δικτύου διανομής στα θερμοκλιματικά φορτία με διαβαθμισή βάση ζήτησης, με εφαρμογή διατάξεων όπως: σύστημα θερμοκρασιακής αντιστάθμισης ή μονάδα παραγωγής θερμοψυκτικών με μεταβλητής θερμοκρασίας παροχή μόνο προς το δίκτυο διανομής ανάλογα με την εξωτερική θερμοκρασία. 3. Αυτόματος έλεγχος ON/OFF της λειτουργίας των κυκλοφορητών/αντλιών μέσω θερμοστάτη ή χρονοδιακόπτη. 4. Σε περίπτωση αλληλοκάλυψης μεταξύ διαφορετικών μονάδων παραγωγής θέρμανσης / ψύξης η προτεραιότητα βασίζεται μόνο στη θερμική μονάδα φορτία. Συστήματα αερισμού κτιρίων τριτογενούς τομέα 1. Σε περίπτωση μονάδων αερισμού ή/και κεντρικής κλιματιστικής μονάδας εφαρμόζεται αυτόματος έλεγχος της προσαγωγής αέρα μέσω στον χώρο με χρονοδιακόπτη. 2. Δεν υπάρχει η δυνατότητα ελεύθερης μηχανικής ψύξης (free cooling) ή νυκτερινού αερισμού (night ventilation - cooling). 3. Έλεγχος της θερμοκρασίας προσαγωγής του αέρα (σταθερή θερμοκρασία ίση με την επιθυμητή). Δεν υπάρχει έλεγχος της υγρασίας του αέρα. Συστήματα παραγωγής, διανομής & εκπομπής θέρμανσης / ψύξης με θεμική αδράνεια (θερμαντικά σώματα, ενδοδαπέδια – ενδοτοίχια θέρμανση, ψυχόμενες οροφές) 1. Ο έλεγχος της λειτουργίας των τερματικών μονάδων και του δικτύου διανομής είναι χειροκίνητος χωρίς θερμοστάτες χώρου. 2. Ο έλεγχος των κυκλοφορητών του δικτύου διανομής είναι χειροκίνητος ή χωρίς χρονοπρογραμμα, χωρίς καμία συνάρτηση από τη ζήτηση θερμοψυκτικού φορτίου. 3. Η μονάδα παραγωγής θέρμανσης / ψύξης λειτουργεί με σταθερή θερμοκρασία παροχής μόνο προς το δίκτυο διανομής. 4. Σε περίπτωση αλληλοκάλυψης μεταξύ διαφορετικών μονάδων παραγωγής θέρμανσης / ψύξης δεν ελέγχεται η προτεραιότητα. Αυτόματα συστήματα παραγωγής, διανομής & εκπομπής θέρμανσης / ψύξης (fan coils, συστήματα αέρα) 1. Ο έλεγχος της λειτουργίας των τερματικών μονάδων και του δικτύου διανομής είναι χειροκίνητος χωρίς θερμοστάτες χώρου. 2. Ο έλεγχος των κυκλοφορητών του δικτύου διανομής είναι χειροκίνητος ή χωρίς χρονοπρογραμμα, χωρίς καμία συνάρτηση από τη ζήτηση θερμοψυκτικού φορτίου. 3. Η μονάδα παραγωγής θέρμανσης / ψύξης λειτουργεί με σταθερή θερμοκρασία παροχής μόνο προς το δίκτυο διανομής. 4. Σε περίπτωση αλληλοκάλυψης μεταξύ διαφορετικών μονάδων παραγωγής θέρμανσης / ψύξης δεν ελέγχεται η προτεραιότητα. Συστήματα αερισμού κτιρίων τριτογενούς τομέα 1. Σε περίπτωση μονάδων αερισμού ή/και κεντρικής κλιματιστικής ο έλεγχος της προσαγωγής αέρα είναι χειροκίνητος. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 166 [Page 166 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/166.png) - Τίτλος Β΄4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48765 2. Δεν υπάρχει η δυνατότητα διάθεσης μηχανικής ψύξης (freecooling) ή νυχτερινός αερισμός (night ventilation - cooling). 3. Κανένας θερμοστατικός έλεγχος του αέρα προσαγωγής και της υγρασίας του αέρα Για τον υπολογισμό της μέγιστης κατανάλωσης ενέργειας με τη χρήση διατάξεων αυτόματου ελέγχου ακολουθείται η μεθοδολογία του προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ 15232:2007. Σύμφωνα με το πρότυπο, οι υπολογισμοί της απαίτησης ενέργειας για θέρμανση, ψύξη κ.α. εφαρμόζονται, θεωρώντας ότι υπάρχει διάταξη αυτόματου ελέγχου κατηγορίας Γ, που έχει συντελεστή διόρθωσης ίσο με τη μονάδα (1). Κατόπιν για κάθε τελική χρήση θέρμανση, ψύξη κ.τ.λ. εκτιμάται ο συντελεστής διόρθωσης απαιτούμενης ενέργειας, ανάλογα με την υφιστάμενη διάταξη αυτοματισμού που διαθέτει το κτήριο ή η θερμική ζώνη, όπως δίνονται στον πίνακα 5.6., σύμφωνα με το ΕΛΟΤ ΕΝ15232:2007. Πίνακας 5.6. Συντελεστής διόρθωσης (μείωσης ή αύξησης) κατανάλωσης ενέργειας για θέρμανση / ψύξη με χρήση διατάξεων αυτόματου ελέγχου
Βασικές κατηγορίες κτηρίουΣυντελεστής διόρθωσης θέρμανσης fheat,cool χρήσης fuse
ΑΒΓΔ
Κατοικία0.810.810.880.88111.091.09
Προσωρινή διαμονή0.610.760.850.79111.171.17
Συνιδιόκτητο κοινόχρηστο0.640.630.940.73111.221.32
Εκπαίδευσης0.800.800.880.88111.201.20
Υγείας & κοινωνικής πρόνοιας0.860.800.840.91111.311.31
Ξενοδοχειακό0.810.810.880.88111.101.10
Εμπορίου0.460.550.710.85111.561.59
Γραφείων0.700.570.790.80111.441.57
Πίνακας 5.7. Συντελεστής διόρθωσης (μείωσης ή αύξησης) κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας βοηθητικών συστημάτων θέρμανσης/ψύξης, με χρήση διατάξεων αυτόματου ελέγχου
Βασικές κατηγορίες κτηρίουΣυντελεστής διόρθωσης faux
ΑΒΓΔ
Κατοικία0.920.9311.08
Προσωρινή διαμονή0.780.8911.12
Συνιδιόκτητο κοινόχρηστο0.780.8811.12
Εκπαίδευσης0.740.8711.12
Υγείας & κοινωνικής πρόνοιας0.960.9811.10
Ξενοδοχειακό0.920.9311.08
Εμπορίου0.910.9511.13
Γραφείων0.720.8611.15
Αντίστοιχα στον πίνακα 5.7 δίνεται ο συντελεστής διόρθωσης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από τα βοηθητικά συστήματα (αντλίες, ανεμιστήρες κ.λ.) των τεχνικών συστημάτων --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 167 [Page 167 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/167.png) - θερµάνσης, ψύξης, αερισµού κ.ά. Οι τιµές αυτές δίνονται για κάθε βασική κατηγορία κτηρίου και αφορούν και τις επί µέρους χρήσεις χώρων ή θερµικών ζωνών του κτηρίου. \n\nΣε κτήρια πολλαπλών ιδιοκτησιών µε κεντρική θέρµανση η χρήση θερµοστατικών βαλβίδων στα θερµαντικά σώµατα προϋποθέτει και κατανοµή δαπανών µε θερµοχρέωση. Σε αντίθετη περίπτωση δε λαµβάνεται υπόψη η ύπαρξη των θερµοστατικών βαλβίδων \n\nΣτην περίπτωση ξενοδοχειαζόµενων µε θερµαινόµενη επιφάνεια µικρότερη των 3.500 m², που δεν διαθέτει καµία διάταξη αυτοµατισµών ενεργειακής διαχείρισης, οι διατάξεις ελέγχου και αυτοµατισµού του υπό µελέτη / επιθεώρηση κτηρίου κατατάσσονται στην κατηγορία Α. Αν όµως το υπό µελέτη / επιθεώρηση κτήριο διαθέτει σύστηµα ελέγχου ηλεκτροδοτήσης δωματίων µέσω ηλεκτρονικών καρτών θα λαµβάνει συντελεστή διάβαθµισης της αντίστοιχης κατηγορίας Γ. Στην περίπτωση που ένα κτήριο ξενοδοχειαζόµενο διαθέτει διατάξεις αυτοµατισµών ενεργειακής διαχείρισης όπως περιγράφονται στην κατηγορία Γ και επιπλέον διαθέτει και σύστηµα ελέγχου ηλεκτροδοτήσης δωματίων μέσω ηλεκτρονικών καρτών θα λαµβάνει τους συντελεστές διάβαθµισης της αντίστοιχης κατηγορίας Β. \n\nΗ κατηγορία αυτοµατισµού εφαρµόζεται ανεξάρτητα για θέρµανση και ψύξη. Ανάλογα δηλαδή µε τις διατάξεις αυτοµατισµού των συστηµάτων θέρµανσης και ψύξης προκύπτει η κατηγορία αυτοµατισµού από τον πίνακα 5.5 για κάθε σύστηµα ξεχωριστά. \n\nΌσον αφορά στις κεντρικά τροφοδοτούµενες συστήματα Ζ.Ν.Χ. του υπό µελέτη/επιθεώρηση κτηρίου, για τους υπολογισµούς της τελικής κατανάλωσης ενέργειας Ζ.Ν.Χ. θεωρούνται µόνο δύο περιπτώσεις για τον προσδιορισµό των συντελεστών διάβαθµισης της τελικής κατανάλωσης ενέργειας. Στην πρώτη περίπτωση, που το υπό µελέτη/επιθεώρηση κτήριο διαθέτει διατάξεις αυτοµατισµού ελέγχου του κεντρικού συστήµατος παραγωγής Ζ.Ν.Χ.,ως συντελεστής διάβαθµισης της τελικής κατανάλωσης ενέργειας για τις ανάγκες Ζ.Ν.Χ., καθώς και της ηλεκτρικής ενέργειας του βοηθητικού συστήµατος Ζ.Ν.Χ. λαµβάνεται η τιµή 0,90. Αντίστοιχα, στη δεύτερη περίπτωση που το υπό µελέτη/επιθεώρηση κτήριο δεν διαθέτει διατάξεις αυτοµατισµού ελέγχου του συστήµατος παραγωγής Ζ.Ν.Χ. τότε για τους υπολογισμούς, ως συντελεστής διάβαθµισης λαµβάνεται η τιµή 1. Για τα νοητά τεχνικά συστήµατα παραγωγής Ζ.Ν.Χ. ο συντελεστής διάβαθµισης λαµβάνεται πάντα µονάδα (1). \n\nΣτην περίπτωση όπου το εξεταζόµενο κτήριο δεν διαθέτει συστήµατα θέρµανσης ή/και ψύξης ή/και αερισµού ή/και παραγωγής ΖΝΧ και προκειµένου για τους υπολογισµούς της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου ορίζονται κατά παράδοχή ως συστήματα του κτηρίου τα αντίστοιχα συστήματα του κτηρίου αναφοράς, ως κατηγορία αυτοµατισµού λαµβάνεται η ∆. \n\n6.2.1. Ελάχιστες προδιαγραφές για νέα κτήρια και για κτήρια αναφοράς \n\nΣύµφωνα µε το άρθρο 8 του Κ.Εν.Α.Κ. τα τεχνικά συστήµατα θέρµανσης ή ψύξης των νέων/ριζικά ανακαινιζόµενων κτηρίων πρέπει να πληρούν τις εξής προδιαγραφές διάταξης αυτόµατου ελέγχου:\n\n• Όπου επιτρέπεται κατανομή δαπανών, επιβάλλεται αυτοµατισµός θέρµανσης και ψύξης.\n• Όπου επιτρέπεται κατανομή δαπανών για τη θέρµανση χώρων, καθώς επίσης και σε κεντρικά συστήµατα παραγωγής ζεστού νερού χρήσης, εφαρµόζεται θερµοχρέωση.\n• Σε όλα τα κτήρια απαιτείται θερµοστατικός έλεγχος της θερµοκρασίας εσωτερικού χώρου ανά ζώνη/ελεγχόµενη θερµική ζώνη κτηρίου.\n\nΒάσει των απαιτήσεων του Κ.Εν.Α.Κ., τα νεόδµητα/ριζικά ανακαινιζόµενα κτήρια και το κτήριο αναφοράς για τις κατοικίες (ανεξαρτήτου επιφάνειας) και κτήρια του τριτογενούς τοµέα (εκτός ξενοδοχείου / ξενώνα), µε θερµαινόµενη επιφάνεια µικρότερη των 3.500 m², θα διαθέτει τις διατάξεις αυτοµατισµού ενεργειακής διαχείρισης και αυτοµατισµού ελέγχου των συστηµάτων παραγωγής Ζ.Ν.Χ." --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 168 [Page 168 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/168.png) - Έλεγχοι που περιλαμβάνονται στην κατηγορία Γ (πίνακας 5.5.) και θα έχει συντελεστή διόρθωσης ίσος με τη μονάδα (1) όπως αναφέρεται στους πίνακες 5.6. και 5.7. Στην περίπτωση ξενοδοχοδιαμερίσματα με θερμαινόμενη επιφάνεια μικρότερη των 3.500 m², τα νέα/ριζικά ανακαινισμένα κτίρια και το κτίριο αναφοράς διαθέτει δικαίως αυτοματισμό ελέγχου που περιλαμβάνονται στην κατηγορία Γ αλλά και σύστημα ελέγχου ηλεκτροδοτήσης δωματίων μέσω ηλεκτρονικής κάρτας, δηλαδή θα ανήκει τελικά στην κατηγορία Β και θα έχει συντελεστή διόρθωσης ανάλογα με τη χρήση της θερμικής ζώνης όπως αναφέρεται στους πίνακες 5.6. και 5.7. Αντίστοιχα τα νέα/ριζικά ανακαινισμένα κτίρια και το κτήριο αναφοράς θα προηγουμένου τομέα με θερμαινόμενη επιφάνεια μεγαλύτερη των 3.500 m² θα διαθέτει όλες τις διατάξεις αυτοματισμού ελέγχου που περιλαμβάνονται στην κατηγορία Β (πίνακας 5.5.) και θα έχει συντελεστές διόρθωσης ανάλογα με τη χρήση της θερμικής ζώνης όπως αναφέρεται στους πίνακες 5.6. και 5.7. Επίσης θα διαθέτει υποχρεωτικά σύστημα ενεργειακής διαχείρισης κτιρίου (BEMS), για τον κεντρικό έλεγχο της λειτουργίας των τεχνικών συστημάτων. Τα νέα/ριζικά ανακαινισμένα κτίρια και το κτήριο αναφοράς σε όλες τις περιπτώσεις κτιρίων (οικιακοί ή τριτογενή τομέα) και συστημάτων παραγωγής Ζ.Ν.Χ. (κεντρικό, τοπικό, με ανακυκλοφορία ή μη), για τον υπολογισμό της τελικής κατανάλωσης Ζ.Ν.Χ. ως συντελεστή διόρθωσης λαμβάνει την τιμή 1. 6.3. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Η μεθοδολογία υπολογισμού της ενεργειακής απόδοσης κτηρίου, λαμβάνει υπόψη την συνεργασία των συστημάτων ηλιακών συλλεκτών και φωτοβολταϊκών όπως αναλύονται στις επόμενες παραγράφους. 6.3.1. Θερμικά ηλιακά συστήματα Τα συστήματα ηλιακών συλλεκτών, χρησιμοποιούνται για την παραγωγή θερμικής ενέργειας με την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας. Αυτή η θερμική ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θέρμανση χώρων ή για τη θέρμανση του ζεστού νερού χρήσης, της υπό μελέτη ζώνης του κτηρίου. Υπάρχουν διάφοροι τύποι ηλιακών συλλεκτών, που μπορούν να εγκατασταθούν σε ένα κτήριο, ανάλογα με τη χρήση και τη διαθέσιμη επιφάνεια εγκατάστασης. Για τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης ενός συστήματος ηλιακών συλλεκτών καταγράφονται τα απαραίτητα δεδομένα από την μελέτη διαστασιολόγησης του συστήματος, τις τεχνικές προδιαγραφές του κατασκευαστή, καθώς και από την επιθεώρηση της εγκατάστασης. Τα απαιτούμενα δεδομένα είναι: • Ο τύπος του ηλιακού συλλέκτη και ο συντελεστής ηλιακής αξιοποίησης, σύμφωνα με τη χρήση συστήματος και την εκπονημένη μελέτη διαστασιολόγησης. • Η εγκατεστημένη απορροφητική επιφάνεια των ηλιακών συλλεκτών (m²). • Οι παραμέτροι θέσης εγκατάστασης, ο προσανατολισμός και η κλίση των ηλιακών συλλεκτών. • Η ενδεχόμενη ύπαρξη συστήματος περιστροφής βάσης των ηλιακών συλλεκτών, μονοί ή διπλοί άξονες. Για τη μελέτη διαστασιολόγησης (σχεδιασμού) ενός συστήματος ηλιακών συλλεκτών, ο μελετητής μπορεί να χρησιμοποιήσει διάφορες μεθοδολογίες, στις η ακριβία προσδιορισμού λειτουργίας του συστήματος, οι μέθοδοι που αναφέρονται στο πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 15316-4-3:2008, η μέθοδος καμπυλών f των S. Klein, W.A. Beckman και J.A. Duffie που αναπτύχθηκε στο πανεπιστήμιο του --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 169 [Page 169 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/169.png) - Wisconsinη απολαβάνει άλλη αναγνωρισμένη αναλυτική ή μη μέθοδο η οποία εφαρμόζεται μέχρι σήμερα. Στην περίπτωση τυποποιημένων συστημάτων ηλιακών συλλεκτών όπως είναι τα θερμοσιφωνικά, για τη διαστασιολόγηση τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα τεχνικά χαρακτηριστικά (π.χ. ποσοστό ηλιακής αξιοποίησης) που δίνει ο κατασκευαστής, εφόσον είναι διαθέσιμα. 6.3.1.1. Παράμετροι θέσης εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών Οι βασικές παράμετροι θέσης εγκατάστασης των ηλιακών συλλεκτών είναι: • ο προσανατολισμός τους ως προς τον νότο, • η κλίση της επιφάνειας ως προς το οριζόντιο επίπεδο και • ο συντελεστής σκίασης. Ο προσανατολισμός (αζιμούθιο) ή τοποθέτηση των ηλιακών συλλεκτών, είναι η απόκλιση τους από το νότο της περιοχής εγκατάστασης. Ο βέλτιστος προσανατολισμός για τους ηλιακούς συλλέκτες είναι ο νότιος με μικρή απόκλιση ±5°. Για νότιο προσανατολισμό σύμφωνα με την μεθοδολογία υπολογισμού ορίζεται φ = 180°, για ανατολικό προσανατολισμό φ = 90° και για δυτικό προσανατολισμό φ = 270°. Ο προσανατολισμός λαμβάνεται ίδιος τόσο για το υπό μελέτη ή έτος επιθεώρησης κτίριο, όσο και για το κτίριο αναφοράς. Η κλίση (β) των ηλιακών συλλεκτών ορίζεται ως προς το οριζόντιο επίπεδο εγκατάστασης και απαιτείται για τον υπολογισμό της ηλιακής ακτινοβολίας που προσπίπτει επάνω στην συλλεκτική επιφάνεια. Για κάθετη τοποθέτηση της επιφάνειας του συλλέκτη η κλίση είναι 90°, ενώ για οριζόντια τοποθέτηση η κλίση είναι 0°. Η βέλτιστη κλίση εγκατάστασης των ηλιακών συλλεκτών εξαρτάται από μια σειρά παραμέτρων με βασικότερες την εποχιακή χρήση και την τοποθεσία (γεωγραφικό πλάτος). Για την Ελλάδα ενδεικτικές τιμές είναι οι εξής: • για εποχιακή χρήση β = γεωγραφικό πλάτος φ± 5°, • για χειμερινή χρήση β = γεωγραφικό πλάτος +15°, • για θερινή χρήση β = γεωγραφικό πλάτος - 20°. Ο συντελεστής σκίασης είναι διορθωτικός συντελεστής για τη μείωση της ηλιακής ακτινοβολίας, λόγω της σκίασης που προκαλείται από το περιβάλλοντα χώρο στην επιφάνεια των ηλιακών συλλεκτών. Ο συντελεστής σκίασης ίσος με 0 δείχνει ότι υπάρχει πλήρης σκίαση των ηλιακών συλλεκτών. 6.3.1.2. Συντελεστής ηλιακής αξιοποίησης στη μελέτη ηλιακού συλλέκτη Το ποσοστό αξιοποίησης της ηλιακής ακτινοβολίας, ορίζεται ως το ποσοστό της προσπίπτουσας ηλιακής ακτινοβολίας στο συλλέκτη που μετατρέπεται σε θερμική και αξιοποιείται τελικά για την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης ή για τη θέρμανση χώρων. Βασική είναι η μέγιστη αξία απόδοσης του ηλιακού συλλέκτη. Η μέγιστη απόδοση μιας εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών εξαρτάται από: • τον τύπο των ηλιακών συλλεκτών (απλοί επίπεδοι, επίπεδοι με επιλεκτική επικάλυψη, συλλέκτες κενού κ.α.) και τα τεχνικά χαρακτηριστικά που δίνει ο κατασκευαστής, • τη χρήση των ηλιακών συλλεκτών (ζεστό νερό χρήσης ή/και θέρμανσης χώρων κ.ά.), • τις απώλειες εγκατάστασης λόγω παλαίωσης, φθοράς, κακής συντήρησης κ.ά. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 170 [Page 170 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/170.png) - Σε περίπτωση που δεν υπάρχει μελέτη διαστασιολόγησης (σχεδιασμού) του συστήματος ηλιακών συλλεκτών, όπως σε υφιστάμενα κτίρια, από την οποία να προκύπτει το ποσοστό αξιοποίησης ηλιακής ακτινοβολίας για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης λαμβάνονται οι τιμές των πινάκων 5.8. και 5.9. Ο πίνακας 5.8. δίνει τον συντελεστή εκμετάλλευσης (αξιοποίησης) ηλιακής ακτινοβολίας για εφαρμογές σε κτίρια του οικιακού τομέα και ο πίνακας 5.9. το συντελεστή εκμετάλλευσης ηλιακής ακτινοβολίας για εφαρμογές σε κτίρια του τριτογενούς τομέα (ξενοδοχεία κ.ά.). Πίνακας 5.8. Συντελεστής αξιοποίησης ηλιακής ακτινοβολίας για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης σε κατοικίες. | Πόλεις της Ελλάδας | Τύπος ηλιακού συλλέκτη | Γωνία κλίσης εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών (°) | |-------------------|------------------------|--------------------------------------------| | | Απλός | Επιλεκτικός | Κενό | | Αλεξανδρούπολη | 0,318 | 0,325 | 0,329 | | | 15° | 45° | 65° | | Αθήνα | 0,338 | 0,344 | 0,351 | | Ηράκλειο | 0,333 | 0,339 | 0,343 | | Καστοριά | 0,307 | 0,314 | 0,316 | | Λάρισα | 0,327 | 0,334 | 0,341 | | Λήμνος | 0,319 | 0,327 | 0,331 | | Νάξος | 0,332 | 0,340 | 0,344 | | Πάτρα | 0,335 | 0,342 | 0,348 | | Θεσσαλονίκη | 0,325 | 0,332 | 0,337 | | Τρίπολη | 0,317 | 0,324 | 0,327 | | Μέσος όρος | 0,325 | 0,332 | 0,337 | Πίνακας 5.9. Συντελεστής αξιοποίησης ηλιακής ακτινοβολίας για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης σε κτίρια του τριτογενούς τομέα. | Πόλεις της Ελλάδας | Τύπος ηλιακού συλλέκτη | Γωνία κλίσης εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών (°) | |-------------------|------------------------|--------------------------------------------| | | Απλός | Επιλεκτικός | Κενό | | Αλεξανδρούπολη | 0,312 | 0,316 | 0,325 | | Αθήνα | 0,324 | 0,324 | 0,334 | | Ηράκλειο | 0,304 | 0,299 | 0,308 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 171 [Page 171 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/171.png) - Οι συντελεστές αξιοποίησης της ηλιακής ακτινοβολίας διαφοροποιούνται αρκετά ως προς τον τύπο του ηλιακού συλλέκτη, αλλά δεν διαφοροποιούνται σε σχέση με την περιοχή. Δηλαδή το γεωγραφικό πλάτος. Ο μέσος συντελεστής αξιοποίησης της ηλιακής ακτινοβολίας ανά τύπο συλλέκτη και γωνία κλίσης. Ας μπορούμε να χρησιμοποιηθεί για οποιαδήποτε περιοχή εγκατάστασης στον ελλαδικό χώρο. Ακόμη και ως προς την χρήση του κτηρίου, ο πίνακας 5.9. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για οποιοδήποτε χρήση κτηρίου του παραγωγικού τομέα που έχει μεγάλη κατανάλωση ενέργειας (νοσοκομεία, κλινικές κ.τ.λ.). \nΟι συντελεστές αξιοποίησης της ηλιακής ακτινοβολίας για την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης, που δίνονται στους παραπάνω πίνακες υπολογίζεται για την εφαρμογή μοντέλου υφιστάμενης προσομοίωσης λειτουργίας του συστήματος, χρησιμοποιώντας κατάλληλο μοντέλο υπολογισμού. Ασφαλισμένος υπό την απόδοση των ηλιακών συλλεκτών σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 12975-2:2006, τις απώλειες του δικτύου διανομής και δοχείων αποθήκευσης, καθώς επίσης και το προφίλ λειτουργίας της εγκατάστασης. Τα βασικά δεδομένα για τους υπολογισμούς είναι τα εξής: \nΚλιματικές συνθήκες 10 ελληνικών πόλεων.\nΟ τύπος συλλέκτη. Μελετήθηκαν τρεις τύποι ηλιακών συλλεκτών: απλός επίπεδος ηλιακός συλλέκτης, επιλεκτικός επίπεδος ηλιακός συλλέκτης και συλλέκτης κενού. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των ηλιακών συλλεκτών που χρησιμοποιήθηκαν για τους υπολογισμούς αναφέρονται στον πίνακα 5.10. Η απόδοση των ηλιακών συλλεκτών ημax υπολογίστηκε με βάση την ακόλουθη αναλυτική σχέση:\n\nηe = ηο - a1 * (tm - ta) / G - a2 * (tm - ta)^2 / G [5.1]\n\nΌπου tm (°C) είναι η μέση θερμοκρασία του ρευστού στον ηλιακό συλλέκτη, ta(°C) η θερμοκρασία περιβάλλοντος και G (W/m²) η ένταση της προσπίπτουσας ηλιακής ακτινοβολίας και ηο, a1 και a2 τα τεχνικά χαρακτηριστικά του ηλιακού συλλέκτη.\n\nΚλίση συλλέκτη. Μελετήθηκαν τρεις κλίσεις συλλεκτών 15°, 45° και 65°.\nΝότος προσανατολισμός και για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης.\nΜήκος δικτύου διανομής και θερμοψυκτικών δικτύου (13mm).\nΑνακυκλοφορία νερού στις μεγάλες εγκαταστάσεις. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 172 [Page 172 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/172.png) - • Το προφίλ λειτουργίας της εγκατάστασης, για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης ανά τύπο κτηρίου όπως δίνεται στον πίνακα 5.11. Το προφίλ λειτουργίας για ξενοδοχεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί παρόμοια και για κτήρια νοσοκομείων ή κλινικών. Πίνακας 5.10: Τεχνικά χαρακτηριστικά των ηλιακών συλλεκτών. | Τύπος συλλέκτη | Συντελεστής μηδενικών απωλειών η0 | Συντελεστής θερμικής απώλειας ηλιακού συλλέκτη a1 [W/(m²·Κ)] | Θερμοκρασιακή εξάρτηση του συντελεστή θερμικής απώλειας a2 [W/(m²·Κ²)] | |-----------------|----------------------------------|-----------------------------------------------------------|---------------------------------------------------------------| | Απλός επίπεδος | 0,73 | 5,51 | 0,006 | | Επιλεκτικός | 0,77 | 3,75 | 0,015 | | Κενό | 0,70 | 1,80 | 0,020 | Ο βαθμός απόδοσης των ηλιακών συλλεκτών μεταβάλλεται ανάλογα με την πλαγιά τους και την κατάσταση λειτουργίας τους. Σε περίπτωση σημαντικής και εμφανούς κοσκίασης (π.χ. σταθερή διαφορά κ.τ.λ.), καθώς και φθορών στη συλλεκτική επιφάνεια του ηλιακού συλλέκτη, ο συντελεστής ηλιακής αξιοποίησης του ηλιακού συλλέκτη (πίνακας 5.8. και 5.9.) λαμβάνεται μειωμένος κατά 20%. Η συνήθης πρακτική είναι η εγκατάσταση 1 m² απλού επίπεδου ηλιακού συλλέκτη για κάθε άτομο, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες για ζεστό νερό χρήσης. Αντίστοιχα, για τη θέρμανση χώρων αντιστοιχεί 1 m² επίπεδου ηλιακού συλλέκτη για θερμική φόρτιση 700 W (σε 600 kcal/h). Πίνακας 5.11: Προφίλ λειτουργίας της εγκατάστασης για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης (Ζ.Ν.Χ.). | Ημερίσια ζήτηση Ζ.Ν.Χ. [l/ημέρα] | Θερμοκρασία Ζ.Ν.Χ [°C] | Δεξαμενή αποθήκευσης [l] | Επιφάνεια Ηλιακού συλλέκτη [m²] | |----------------------------------|-------------------------|--------------------------|----------------------------------| | Κατοικία | 200 | 50 | 200 | 5 | | Ξενοδοχείο | 3000 | 50 | 2 x 2500 | 90 | μία εγκατάσταση | 6.3.1.3. Ηλιακοί συλλέκτες κτηρίου αναφοράς Το κτήριο αναφοράς καλύπτει το 15% των αναγκών για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης με χρήση ηλιακών συλλεκτών. Ο ηλιακός συλλέκτης του κτηρίου αναφοράς έχει επίπεδος επιλεκτικός, με μέσο ετήσιο συντελεστή ηλιακής αξιοποίησης 0,30, υπό προσανατολισμό και συντελεστή σκίασης 1 (πλήρης απουσία σκίασης). 6.3.2. Φωτοβολταϊκά συστήματα Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) συστήματα χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας. Υπάρχουν διάφοροι τύποι φωτοβολταϊκών συστημάτων που μπορούν να εγκατασταθούν σε ένα κτήριο, ανάλογα τη χρήση και τη διαθέσιμη επιφάνεια εγκατάστασης. Για τον υπολογισμό της συνολικής απόδοσης ενός φωτοβολταϊκού συστήματος, καταγράφονται τα απαραίτητα δεδομένα από τις τεχνικές προδιαγραφές του κατασκευαστή, καθώς και από την επιθεώρηση της εγκατάστασης. Τα αποσπούμενα δεδομένα είναι: --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 173 [Page 173 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/173.png) - • Η απόδοση του Φ/Β συστήματος ή συντελεστής ηλιακής αξιοποίησης, ανάλογα τον τύπο του συστήματος: μονοκρυσταλλικό, πολυκρυσταλλικό κ.ά. • Η εγκατεστημένη επιφάνεια των Φ/Β πλαισίων (m²), • Ο παραμέτρων θέσης εγκατάστασης, ο προσανατολισμός και η κλίση των Φ/Β. Οι πιο πάνω παράμετροι λαμβάνονται από την μελέτη διαστασιολόγησης και σχεδιασμού ενός Φ/Β συστήματος στο κτήριο, τα τεχνικά χαρακτηριστικά του κατασκευαστή και την επιθεώρηση των συστημάτων. Αν τα δεδομένα αυτά δεν είναι διαθέσιμα, τότε λαμβάνονται υπόψη οι παράμετροι όπως αναφέρονται στις επόμενες παραγράφους. 6.3.2.1. Συντελεστής αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας από Φ/Β Ο μέσος ετήσιος συντελεστής αξιοποίησης της ηλιακής ακτινοβολίας δείχνει τη μέση ετήσια απόδοση, με την οποία το Φ/Β μετατρέπει την ηλιακή ακτινοβολία σε ηλεκτρική ενέργεια. Η μέση ετήσια απόδοση μιας Φ/Β εγκατάστασης συνυπολογίζει από: • Την ονομαστική απόδοση των Φ/Β στοιχείων που δίνει ο κατασκευαστής και αναφέρεται σε συνθήκες εργαστηρίου, δηλαδή σε ένταση ηλιακής ακτινοβολίας 1000 W/m² και θερμοκρασία Φ/Β στοιχείου συνήθως 25°C. Η ονομαστική απόδοση είναι ο λόγος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας προς τη συνολική προσπίπτουσα ηλιακή ακτινοβολία κάθετης επιφάνειας στο Φ/Β πλαίσιο. Η ηλεκτρική απόδοση εξαρτάται από τον τύπο των Φ/Β στοιχείων: μονοκρυσταλλικά, πολυκρυσταλλικά κ.ά. Ενδεικτικές τιμές ονομαστικής απόδοσης των Φ/Β στην ελληνική αγορά δίνονται στον πίνακα 5.12. • Τις πιθανές απώλειες εγκατάστασης λόγω πλαισίωσης των Φ/Β στοιχείων (πίνακας 5.12.). • Τη συνολική ονομαστική απόδοση της Φ/Β εγκατάστασης, συμπεριλαμβανομένων και των βοηθητικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται όπως διανομείς, μετατροπείς, μπαταρίες κ.ά., (πίνακας 5.12.). • Τις πιθανές απώλειες εγκατάστασης λόγω κακής συντήρησης, υψηλών θερμοκρασιών περιοχής, κακού αερισμού των Φ/Β στοιχείων κ.ά. Η μέση πραγματική απόδοση των Φ/Β στοιχείων σε συνθήκες εξωτερικού περιβάλλοντος για τα κλιματικά δεδομένα της Ελλάδας, όπως έχει καταγραφεί σε διάφορες εγκαταστάσεις, κυμαίνεται περίπου 15% χαμηλότερα από την ονομαστική απόδοση του κατασκευαστή. Το συνολικό ποσοστό απωλειών ορίζεται ως το άθροισμα των επί μέρους συντελεστών μείωσης, λόγω πλαισίωσης, τρόπου σύνδεσης και συνθήκη λειτουργίας του Φ/Β. Για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου, ο μέσος ετήσιος συντελεστής αξιοποίησης της ηλιακής ακτινοβολίας (μέση ετήσια απόδοση) θα πρέπει να λαμβάνεται ίσος με τον ονομαστικό βαθμό απόδοσης μειωμένο κατά το συνολικό ποσοστό απωλειών. Πίνακας 5.12. Βαθμός απόδοσης Φ/Β στοιχείων ανάλογα με την πλαισίωση. Τύποι φωτοβολταϊκών στοιχείων | Ενδεικτική απόδοση | Συντελεστές μείωσης ---|---|--- Μονοκρυσταλλικά | 12-19% | 1.0% για κάθε έτος λειτουργίας | 5% Πολυκρυσταλλικά | 12-19% | 1.0% για κάθε έτος λειτουργίας | 5% --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 174 [Page 174 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/174.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48773 Λεπτό υμένια Άμορφα (a-Si) 4-7% Μικρομορφικά (μ-Si) 8-8.5% 1,1 % για κάθε έτος λειτουργίας 5% Διεθνικωνικούχαλκού- παράληλη γέφυρα (CIS-CIGS) 6-11% Τελουριούχο κάδμιο (CdTe) 6-12% Τριπλήστρατις/Τριπλήστρατις 23-24% 1,0 % για κάθε έτος λειτουργίας 5% 6.3.2.2. Παράμετροι θέσης εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πλαισίων Οι βασικές παράμετροι θέσης εγκατάστασης των φωτοβολταϊκών συστημάτων είναι ο προσανατολισμός τους ως προς τον νότο, η κλίση της επιφάνειάς τους ως προς το οριζόντιο επίπεδο και ο συντελεστής σκίασης. Ο προσανατολισμός (αζιμούθιο) η τοποθέτησης των Φ/Β στοιχείων είναι η απόκλιση του από τον νότο της περιοχής εγκατάστασης. Ο βέλτιστος προσανατολισμός για τα Φ/Β είναι ο νότος με μικρή απόκλιση ±5°. Σύμφωνα με την μεθοδολογία ορίζεται: • για νότιο προσανατολισμό των Φ/Β γ=180°, • για ανατολικό προσανατολισμό γ= 90° και • για δυτικό προσανατολισμό γ=270°. Η κλίση (β) των Φ/Β στοιχείων ορίζεται ως προς το οριζόντιο επίπεδο εγκατάστασης και απαιτείται για τον υπολογισμό της ηλιακής ακτινοβολίας που προσπίπτει επάνω στο Φ/Β. Για κάθετη τοποθέτηση επιφάνειας Φ/Β η κλίση είναι 90°, ενώ για οριζόντια τοποθέτηση η κλίση είναι 0°. Στον πίνακα 5.13. δίνονται ενδεικτικές τιμές της βέλτιστης κλίσης εγκατάστασης Φ/Β πλαισίων για διάφορα γεωγραφικά πλάτη της Ελλάδας και ανά περίοδο χρήσης. Οι ενδεικτικές τιμές του πίνακα διαφοροποιούνται ανά περιοχή, ανάλογα με την μορφολογία (τοπικό ανάγλυφο) της περιοχής και τα φυσικά εμπόδια (ορεινός όγκος κ.τ.λ.). Σε περίπτωση νέας εγκατάστασης Φ/Β με σταθερή κλίση, λαμβάνονται υπόψη οι τιμές της βέλτιστης κλίσης των Φ/Β για όλη την ετήσια περίοδο όπως δίνονται στον πίνακα 5.13. η οποία συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 25° και 31°. Πίνακας 5.13. Βέλτιστες κλίσεις φωτοβολταϊκών στοιχείων για διάφορα γεωγραφικά πλάτη στην Ελλάδα ανά περίοδο χρήσης. | Γεωγραφικό πλάτος περιοχής (φ) σε ° | Θερινη περίοδος | Ετήσια περίοδος | Χειμερινη περίοδος | | --- | --- | --- | --- | | φ = 35,0° | 7 | 25 | 46 | | φ = 36,0° | 8 | 26 | 45 | | φ = 37,0° | 9 | 27 | 44 | | φ = 38,0° | 10 | 28 | 43 | | φ = 39,0° | 11 | 29 | 42 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 175 [Page 175 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/175.png) - Γεωγραφικό πλάτος περιοχής (φ) σε °(°) | Θερινή περίοδος | Ετήσια περίοδος | Χειμερινή περίοδος φ = 40,0° | 12 | 30 | 49 φ = 41,0° | 13 | 31 | 50 Ο συντελεστής σκίασης, είναι ο διορθωτικός συντελεστής για τη μείωση της ηλιακής ακτινοβολίας, λόγω της σκίασης που προκαλείται από τον περιβάλλοντα χώρο στην επιφάνεια των φωτοβολταϊκών πλαισίων. Ο συντελεστής σκίασης 0 δείχνει ότι υπάρχει πλήρης σκίαση των φωτοβολταϊκών πλαισίων. Για την εκτίμηση της ενεργειακής απόδοσης του κτηρίου και την έκδοση Ενεργειακού πιστοποιητικού, στους υπολογισμούς λαμβάνονται υπόψη τα φωτοβολταϊκά (ΦΒ) που διαθέτει το κτήριο για κάλυψη του συνόλου ή μέρους των αναγκών του σε ηλεκτρική ενέργεια (με ή χωρίς συμψηφισμό της παραχθείσας ενέργειας από τα ΦΒ με την καταναλισκόμενη ηλεκτρική ενέργεια –NET METERING) και αλλά όχι για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που εγχέεται στο δίκτυο (πωλείται στον πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας) η οποία δεν συμψηφίζεται με την ιδιοκατανάλωση. Στην περίπτωση της ιδιοκατανάλωσης χωρίς συμψηφισμό, το ενεργειακό ισοζύγιο της παραχθείσας ενέργειας με την καταναλισκόμενη ηλεκτρική ενέργεια του κτηρίου γίνεται σε μηνιαία βάση και η επιπλέον πλεονάζουσα παραγόμενη ενέργεια από τα ΦΒ αγνοείται. Στην περίπτωση της ιδιοκατανάλωσης με συμψηφισμό, το ενεργειακό ισοζύγιο της παραχθείσας ενέργειας από τα ΦΒ με την καταναλισκόμενη ηλεκτρική ενέργεια του κτηρίου γίνεται σε ετήσια βάση και πάλι η επιπλέον πλεονάζουσα παραγόμενη ενέργεια από τα ΦΒ αγνοείται. 6.4. ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ / ΨΥΞΗΣ Τα συστήματα συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας (Σ.Η.Θ.) χρησιμοποιούνται για την ταυτόχρονη παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος και θερμότητας ή/και ψύξης. Ενδείκνυνται σε περιπτώσεις κτηρίων των οποίων τα θερμικά φορτία είναι τουλάχιστον κατά 50% μεγαλύτερα από τα ηλεκτρικά φορτία, όπως σε κτήρια νοσοκομείων, ξενοδοχειακών κ.ά. Η θερμότητα που παράγεται από ένα σύστημα Σ.Η.Θ. μπορεί να αξιοποιηθεί για τη θέρμανση χώρων ή/και την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης ή/και για την ψύξη χώρων (μέσω μονάδας απορρόφησης). Αντίστοιχα, η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται μπορεί να καλύψει τις ηλεκτρικές ανάγκες για ηλεκτρικές συσκευές, φωτισμό κ.ά. Κατά τη διαστασιολόγηση θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη: • η διακύμανση των ηλεκτρικών φορτίων (καμπύλη ισχύος) στη διάρκεια της ημέρας και το φορτίο βάσης του κτηρίου, • η διακύμανση των θερμικών φορτίων στη διάρκεια της ημέρας, για τη θέρμανση χώρων, ζεστού νερού χρήσης κ.ά., • η διακύμανση των ηλεκτρικών φορτίων και θερμικών φορτίων ανά εποχή, • η διακύμανση των ψυκτικών φορτίων κατά τη θερινή περίοδο. Για τους υπολογισμούς της ενεργειακής συναρροής ενός συστήματος συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας / ψύξης στο ενεργειακό ισοζύγιο του κτηρίου απαιτείται η γνώση και καταγραφή των ακόλουθων δεδομένων: • της εγκατεστημένης ισχύος (ηλεκτρική και θερμική) του συστήματος συμπαραγωγής. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 176 [Page 176 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/176.png) - • του καυσίμου που καταναλώνει το Σ.Η.Θ. • της μέσης ετήσιας απόδοσης ηλεκτρικής ενέργειας του Σ.Η.Θ., • της μέσης ετήσιας απόδοσης θερμικής ενέργειας του Σ.Η.Θ., • των φορτίων που καλύπτει το Σ.Η.Θ. για θέρμανση χώρων ή/και παραγωγή ζεστού νερού χρήσης. Τα πιο πάνω δεδομένα που απαιτούνται για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, λαμβάνονται από τη μελέτη διαστασιολόγησης του συστήματος συμπαραγωγής, τις τεχνικές προδιαγραφές του κατασκευαστή ή/και τα στοιχεία πραγματικής λειτουργίας του Σ.Η.Θ. μέσω από τις διατάξεις αυτόματου ελέγχου συστήματος ενεργειακής διαχείρισης κτηρίου (BEMS), αν υπάρχει ή/και από άλλες μετρήσεις. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει διαθέσιμη μελέτη διαστασιολόγησης του συστήματος ΣΗΘ, τότε ο επιθεωρητής μπορεί να χρησιμοποιεί για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, τις τιμές του πίνακα 5.14. για τις αποδόσεις μονάδων Σ.Η.Θ.. οι ανάλογα τον τύπο της μονάδας και την ονομαστική ισχύ της. Οι τιμές αναφέρονται σε όλες τις τεχνολογίες Σ.Η.Θ., που είναι κατάλληλες να εγκατασταθούν στα κτίρια με βάση τη θερμική δύναμη του καυσίμου. Οι κυψέλες καυσίμου έχουν μικρή διάρκεια ζωής, περίπου 5 χρόνια, οι αεριοστρόβιλοι τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, που κυμαίνεται στα 15 - 25 χρόνια, ενώ οι υπόλοιπες τεχνολογίες έχουν μέση διάρκεια ζωής 10 - 15 χρόνια. Πίνακας 5.14. Ενδεικτικές αποδόσεις μονάδων συμπαραγωγής ηλεκτρικού και θερμικής ισχύος. | Τύπος μονάδας συμπαραγωγής | Ονομαστική ηλεκτρική ισχύς [kW] | Ηλεκτρικός βαθμός απόδοσης [%] | Θερμικός βαθμός απόδοσης [%] | Συνολικός βαθμός απόδοσης [%] | Λόγος ηλεκτρικής / θερμικής [-] | Θερμοκρασία εξόδου καυσαερίων [°C] | |-----------------------------|--------------------------------|------------------------------|------------------------------|-----------------------------|-------------------------------|----------------------------------| | Κυψέλες καυσίμου | 3 - 30 | 20 - 30 | 25 - 35 | 45 - 60 | 0,7 - 1,0 | 140 - 200 | | Μηχανή Stirling | 3 - 100 | 35 - 45 | 50 - 60 | 80 - 85 | 0,8 - 0,8 | 400 - 500 | | Μηχανή OTTO | 15 - 1.300 | 32 - 35 | 50 - 60 | 80 - 85 | 0,5 - 0,8 | 400 - 450 | | Μηχανή DIESEL | 100 - 20.000 | 35 - 45 | 40 - 45 | 70 - 80 | 0,8 - 0,9 | 300 - 450 | | Μικροστρόβιλοι | 25 - 200 | 25 - 35 | 40 - 50 | 70 - 80 | 0,6 - 0,8 | 200 - 300 | | Δημοστρόβιλος ατμοστροβίλων | 500 - 100.000 | 25 - 30 | 40 - 60 | 60 - 80 | 0,1 - 0,3 | 180 - 200 | | Αεριοστρόβιλος | 100 - 30.000 | 25 - 35 | 40 - 50 | 70 - 80 | 0,25 - 0,8 | 400 - 600 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 177 [Page 177 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/177.png) - 7. ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΝΕΩΝ ΚΑΙ ΡΙΖΙΚΑ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΜΕΝΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ 7.1. ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ - Κατάλληλη χωροθέτηση και προσανατολισμός του κτηρίου για μέγιστη αξιοποίηση τοπικών κλιματικών συνθηκών - Διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου για τη βελτίωση του μικροκλίματος - Κατάλληλος σχεδιασμός και χωροθέτηση των ανοιγμάτων ανά προσανατολισμό ανάλογα με τις απαιτήσεις ηλιασμού, φυσικού φωτισμού και αερισμού. - Χωροθέτηση των λειτουργιών ανάλογα με τη χρήση και τις απαιτήσεις άνεσης (θερμικές, φυσικού αερισμού και φωτισμού). - Ενσωμάτωση τουλάχιστον ενός εκ των παθητικών ηλιακών συστημάτων (ΠΗΕΣ), όπως άμεσο ηλιακό κέρδος (νότια ανοίγματα), τοίχος μάζας, τοίχος Trombe, θερμοκήπιο - ηλιακός χώρος κ.α., εφόσον αυτό είναι λειτουργικά εφικτό. - Ηλιοπροστασία. - Η ένταξη τεχνητού φυσικού αερισμού. - Η εξασφάλιση οπτικής άνεσης μέσω τεχνικών και συστημάτων φυσικού φωτισμού. 7.2. ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΛΥΦΟΣ - Μέγιστος επιτρεπόμενος συντελεστής θερμοπερατότητας δομικών στοιχείων ανά κλιματική ζώνη σύμφωνα με τον Πίνακα Γ.1 για νέα κτήρια και τον Πίνακα Γ.2 για υφιστάμενα κτήρια του Άρθρου 8 του Κ.Εν.Α.Κ. - Μέγιστος επιτρεπόμενος μέσος συντελεστής θερμοπερατότητας του κτηρίου ανά κλιματική ζώνη σύμφωνα με τον Πίνακα Γ.3 για νέα κτήρια και τον Πίνακα Γ.4 για υφιστάμενα κτήρια του Άρθρου 8 του Κ.Εν.Α.Κ. - Υπολογισμός θερμογεφυρών σύμφωνα με την Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-2/2017 - Όλα τα υλικά με αντεπίδραση θερμικής αγωγιμότητας λ ≤ 0,040 W/(m·K) θα πρέπει να φέρουν σήμανση CE ή πιστοποίηση από διαπιστευμένο φορέα / εργαστήριο. 7.3. ΤΕΧΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ - Η μονάδα παραγωγής θέρμανσης και ΖΝΧ θα πρέπει να πληροί τις απαιτήσεις του Κανονισμού οικολογικού σχεδιασμού θερμαντήρων χώρου και θερμαντήρων συνδυασμένης λειτουργίας 813/2013. - Η μονάδα παραγωγής ψύξης θα πρέπει να πληροί τις απαιτήσεις του Κανονισμού οικολογικού σχεδιασμού ψυκτικών προϊόντων 2281/2016 ή εφόσον πρόκειται για μονάδες ψυκτικής ισχύος μικρότερης ή ίσης των 12kW τις απαιτήσεις του Κανονισμού οικολογικού σχεδιασμού κλιματιστικών και ανεμιστήρων δωματίου 206/2012. - Όλα τα δίκτυα διανομής (ψυκτικό ή άλλου μέσου) θέρμανσης, ψύξης και ΖΝΧ διαθέτουν θερμομόνωση με αντεπίδραση θερμικής αγωγιμότητας λ ≤ 0,040 W/(m·K) και πάχος σύμφωνα με τον Πίνακα 4.7 της Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 20701-1/2017. - Όλα τα δίκτυα διανομής θέρμανσης και ψυχρού μέσου διαθέτουν σύστημα αντιστάθμισης για την αντιστάθμιση των μερικών φορτίων ή άλλο ισοδύναμο σύστημα μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας υπό μερικό φορτίο. - Οι απαιτήσεις σε νωπό αέρα στα κτήρια του τριτογενή τομέα καλύπτονται μέσω μηχανικού αερισμού. Οι μονάδες αερισμού θα πρέπει: - να διαθέτουν σύστημα μετάδοσης κίνησης της πολλαπλής ταχύτητας, είτε μεταβλητής ταχύτητας. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 178 [Page 178 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/178.png) - • εφόσον διαθέτουν φίλτρα να διαθέτουν λειτουργία οπτικού προειδοποιητικού σήματος αλλαγής φίλτρων. • εφόσον διαθέτουν ανεμιστήρα προσαγωγής και απαγωγής να είναι εξοπλισμένες με σύστημα ανάκτησης θερμότητας και διάταξη θερμικής παράκαμψης. Η θερμική απόδοση του συστήματος ανάκτησης θερμότητας θα είναι μεγαλύτερη ή ίση από 73% και για συστήματα ανάκτησης με περιστροφικούς εναλλάκτες μεγαλύτερη ή ίση από 68%. • Οι ανάγκες σε ΖΝΧ θα καλύπτονται από ηλιοθερμικά συστήματα σε ποσοστό κατ’ ελάχιστον 60% σε ετήσια βάση ή με συστήματα παροχής ενέργειας που βασίζονται σε ΑΠΕ. ΣΗΘ, συστήματα τηλεθέρμανσης σε κλίμακα περιοχής ή αιολικού τύπου τερματικού και αντλίες θερμότητας με δείκτη βαθμού απόδοσης μεγαλύτερο από 3,3. Η απαίτηση αυτή δεν ισχύει για κτήρια με περιορισμένη κατανάλωση ΖΝΧ μικρότερη ή ίση από 10 [lt/άνθρωπο/ημέρα]. • Σε δίκτυα ΖΝΧ με ανακυκλοφορία εφαρμόζεται κυκλοφορία με σταθερό Δp και κυκλοφορητή με ρύθμιση στροφών βάσει της ζήτησης σε ΖΝΧ. • Όπου απαιτείται κατανομή δαπανών, επιβάλλεται αυτοματισμός θέρμανσης και ψύξης και θερμομέτρηση τόσο για θέρμανση και ψύξη όσο και για ΖΝΧ. • Σε όλα τα κτήρια απαιτείται ανεξάρτητος αυτόματος έλεγχος της λειτουργίας των τερματικών μονάδων σε επίπεδο αυτόνομου χώρου (όταν είναι δυνατόν) χώρο με χρήση κατ’ ελάχιστον θερμοστατικών και θερμοστατικών βαλβίδων. • Η ελάχιστη φωτιστική απόδοση στα κτήρια του τριτογενή τομέα των συστημάτων γενικού φωτισμού είναι 60 lm/W. • Απαιτείται κατανομή του τεχνητού φωτισμού σε περισσότερα του ενός κυκλώματα με χωριστούς διακόπτες ελέγχου ανά κύκλωμα για επιφάνειες μεγαλύτερη από 15m². Η απαίτηση αυτή δεν ισχύει για χώρους ενιαίους και μη σταθερής λειτουργίας (π.χ. εμπορικές αγορές με ακανόνιστη πυκνότητα πληθυσμού σε συνάρτηση με το χρόνο). • Απαιτείται η δυνατότητα σβέσης τουλάχιστον του 50% των λαμπτήρων σε χώρους με φυσικό φωτισμό. • Απαιτείται εγκατάσταση κατάλληλου εξοπλισμού αντιστάθμισης της άεργου ισχύος των ηλεκτρικών τους καταναλώσεων για την αύξηση του συντελεστή ισχύος τους (συνφ) σε επίπεδο κατ’ ελάχιστον 0,95 σε όλα τα κτήρια του τριτογενή τομέα. • Όλα τα κτήρια κατοικίας και τριτογενή τομέα με ωφέλιμη επιφάνεια μεγαλύτερη των 3.500m² διαθέτουν διατάξεις αυτομάτου ελέγχου που περιλαμβάνονται στην κατηγορία Γ. Τα κτήρια τριτογενή τομέα με ωφέλιμη επιφάνεια μεγαλύτερη των 3.500m² διαθέτουν διατάξεις αυτομάτου ελέγχου που περιλαμβάνονται στην κατηγορία Β. • Τα κτήρια τριτογενή τομέα με ωφέλιμη επιφάνεια μεγαλύτερη των 3.500m² διαθέτουν σύστημα ενεργειακής διαχείρισης κτηρίου BEMS για τον κεντρικό έλεγχο της λειτουργίας των τεχνικών συστημάτων. • Τα κτήρια με χρήσεις ξενοδοχείου-ξενώνα διαθέτουν σύστημα ελέγχου ηλεκτροπληγής διαμερισμάτων μέσω ηλεκτρονικών καρτών. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 179 [Page 179 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/179.png) - 8. ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Για τους υπολογισμούς της ενεργειακής απόδοσης ενός κτιρίου, εκτός από τις παραμέτρους και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του κτιρίου που αναλύθηκαν στις προηγούμενες παραγράφους, είναι απαραίτητα και τα κλιματικά δεδομένα της υπό μελέτης περιοχής του κτιρίου. Από τα κλιματικά δεδομένα, τα οποία δίνονται αναλυτικά στην τεχνική οδηγία «Κλιματικά δεδομένα ελληνικών περιοχών» για τους υπολογισμούς χρησιμοποιούνται τα ακόλουθα: • Η μέση μηνιαία θερμοκρασία (°C) περιοχής. • Η μέση μηνιαία ειδική υγρασία (g/kg) περιοχής. • Η μέση μηνιαία ταχύτητα ανέμου (m/s). • Η μέση μηνιαία ολική ηλιακή ακτινοβολία στο οριζόντιο επίπεδο (kWh/m²). • Η μέση μηνιαία ολική ηλιακή ακτινοβολία (kWh/m²) για επιφάνειες με τυχία προσανατολισμού (γ) και γωνία κλίσης (β). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 180 [Page 180 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/180.png) - 9. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Στον πίνακα 7.1. δίνονται οι εκπομπές αερίων ρύπων για διάφορα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στον κτηριακό τομέα. Πίνακας 7.1. Συντελεστές εκπομπής αερίων ρύπων για διάφορα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στον κτηριακό τομέα. | Καύσιμο | Κατώτερη θερμογόνος δύναμη [kWh/kg] | Πυκνότητα των καυσίμων [kg/m³] | CO₂ [g/kWh] | SO₂ [g/kWh] | NOₓ [g/kWh] | |---------|-------------------------------------|---------------------------------|-------------|-------------|-------------| | Πετρέλαιο θέρμανσης | 11,92 | 283,6 | 0,1 | 200,0 | | Υγραέριο | 12,73 | 238,0 | 0,0 | 165,1 | | Φυσικό αέριο | 13,83 | 196,3 | 0,0 | 152,0 | | Βιομάζα (τυποποιημένη ή μη) | 4,31 | -- | -- | -- | | Λιγνίτης | 1320,0 | 1,2 | 1,0 | | Ηλεκτρισμός (περιοχές που είναι διασυνδεδεμένες με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό δίκτυο) | 850,0 | 15,5 | 1,2 | | Ηλεκτρισμός (νησιά που δεν είναι διασυνδεδεμένα με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό δίκτυο) | 1082,5 | 19,4 | 1,5 | | Θερμική ενέργεια από τηλεθέρμανση | 346,6 | 1,5 | 0,6 | --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 181 [Page 181 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/181.png) - 10. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τα αποτελέσματα των υπολογισμών που αναγράφονται στην έκθεση της ενεργειακής μελέτης είναι: • Οι ειδικές καταναλώσεις ενέργειας ανά χρήση και είδος καυσίμου. Ως ειδική κατανάλωση ενέργειας νοείται η ετήσια καταναλισκόμενη ενέργεια ανά μονάδα θερμαινόμενης επιφάνειας του κτιρίου [kWh/(m² ·έτος)]. • Οι ειδικές καταναλώσεις πρωτογενούς ενέργειας ανά χρήση και είδος καυσίμου. • Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ανά τελική χρήση (θέρμανση, ψύξη, φωτισμό κ.τ.λ.) και είδος καυσίμου. 10.1. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΕΙΣ Στον Κ.Εν.Α.Κ. ορίζεται το έντυπο του πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης (Π.Ε.Α.) του κτιρίου, στο οποίο αναγράφεται η κατηγορία κατάταξης του κτιρίου σε σχέση με το κτίριο αναφοράς, καθώς επίσης και οι υπολογιζόμενες καταναλώσεις ενέργειας, τις πρωτογενείς ενέργειες και των εκλυόμενων ρύπων. Οι καταναλώσεις ενέργειας αναφέρονται στο πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης και ανά χρήση και ανά καύσιμο ως εξής: • Κατανάλωση ενέργειας για τη θέρμανση των χώρων του κτιρίου. • Κατανάλωση ενέργειας για την ψύξη των χώρων του κτιρίου. • Κατανάλωση ενέργειας για τον φωτισμό των χώρων του κτιρίου. • Κατανάλωση ενέργειας για την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης στο κτίριο. • Κατανάλωση ενέργειας για το αερισμό των χώρων του κτιρίου (εκτός κατοικιών). 10.2. ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η βιωσιμότητα των επεμβάσεων καθορίζεται με τη μέθοδο της απλής περιόδου αποπληρωμής. Απαιτούμενα δεδομένα είναι το αρχικό κόστος της επέμβασης (συμπεριλαμβανομένου και του κόστους εγκατάστασης), καθώς επίσης και το κόστος ενέργειας για την τρέχουσα περίοδο της μελέτης ή της επέμβασης. 10.3. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Ο επιθεωρητής κατά την σύνταξη του πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης προτείνει πιθανές επεμβάσεις για τη μείωση της απαιτούμενης κατανάλωσης ενέργειας και εκπομπών CO₂. Για κάθε προτεινόμενη επέμβαση, εκτιμάται το αρχικό κόστος και η απλή περίοδος αποπληρωμής, προκειμένου να εκτιμηθεί η βιωσιμότητα της επέμβασης. Ενδεικτικές επεμβάσεις αναβάθμισης και βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, που μπορούν να εφαρμοστούν στο κτιριακό κέλυφος είναι οι εξής: • Διεύρυνση θερμομονωτικής επένδυσης της εξωτερικής όψης του κέλυφους, με την εφαρμογή βιοκλιματικών στοιχείων βάσει του τοπικού κλίματος και του προσανατολισμού και στα Η/Μ τεχνικά συστήματα του κτιρίου. • Τοποθέτηση κατάλληλης μόνωσης με πιστοποιημένα υλικά, φιλικά προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο, χαμηλής θερμοπερατότητας και μεγάλης διάρκειας ζωής. • Περιορισμός των θερμογέφυρων του κέλυφους. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 182 [Page 182 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/182.png) - • Περιορισμός της διείσδυσης του αέρα από τις χαραμάδες των κουφωμάτων. • Επιλογή διπλών ή διπλών υαλοπινάκων με βελτιωμένα θερμικά χαρακτηριστικά των προστατευτικών εξωφύλλων των κουφωμάτων. • Σκέπα των εξωτερικών επιφανειών του κτιρίου. • Χρήση παθητικών ηλιακών συστημάτων αξιοποίησης της ηλιακής ακτινοβολίας, π.χ. συστήματα άμεσου κέρδους, προσαρτημένα θερμοκήπια, τοίχους θερμικής συσσώρευσης, τοίχους Trombe. Ενδεικτικές επεμβάσεις αναβάθμισης και βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου με την εφαρμογή συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (Α.Π.Ε.) είναι οι εξής: • Εγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης και θέρμανσης των χώρων. Για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης απαιτείται 1-2 x 2,0 m² επιφάνειας ηλιακών συλλεκτών ανά άτομο ανάλογα με την κλιματική ζώνη. Για την θέρμανση χώρων, 1 m² επιπέδων ηλιακών συλλεκτών καλύπτει θερμικό φορτίο περίπου 580 ÷ 750 W ανάλογα με την κλιματική ζώνη. • Εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στοιχείων για ηλεκτροπαραγωγή κυρίως σε κτίρια μη διασυνδεδεμένα με το τοπικό ηλεκτρικό δίκτυο. Μέση απόδοση φωτοβολταϊκών πλαισίων 11% έως 17%. • Εγκατάσταση γεωθερμικών αντλιών για ψύξη / θέρμανση. Αυτά τα συστήματα παρουσιάζουν συντελεστές απόδοσης, SCOP ≥ 5,0 και SEER ≥ 4,5. • Εγκατάσταση συστημάτων ηλιακής ψύξης / θέρμανσης. Αυτά τα συστήματα έχουν χαμηλό θερμικό βαθμό ενεργειακής απόδοσης ΕΕR = 0,5 - 0,6 (με την ενέργεια του ήλιου), ενώ ο ηλεκτρικός βαθμός ενεργειακής απόδοσης τους είναι EER = 7 - 10, ανάλογα με τον τύπο της αντλίας θερμότητας. • Εγκατάσταση αντλιών ψύξης / θέρμανσης με αξιοποίηση του θαλασσινού νερού για πηγή ψύξης. Αυτά τα συστήματα χρησιμοποιούν ως πηγή θερμότητας το θαλασσινό ή υφάλμυρο νερό που έχει σχεδόν σταθερή θερμοκρασία όλο εποχή. Παρουσιάζουν επιδόσεις SCOP ≥ 4,5 και SEER ≥ 4,0. Ενδεικτικές επεμβάσεις αναβάθμισης και βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου με βελτίωση ή αντικατάσταση των Η/Μ συστημάτων, είναι οι εξής: • Χρήση Η/Μ συστημάτων υψηλής θερμικής απόδοσης (λέβητες, ψυκτικές μηχανήματα, φωτιστικά κ.ά.) για περιορισμό της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας. • Χρήση πολυβάθμιων Η/Μ συστημάτων για θέρμανση και ψύξη, προκειμένου για την κάλυψη των μερικών φορτίων σε υψηλές αποδόσεις. • Σχεδιασμός του συστήματος θέρμανσης, ψύξης και κλιματισμού, με βάση τις απαιτήσεις του επιμέρους θερμικών ζωνών του κτιρίου, όπως διαφορετικούς ανάλογα των προσανατολισμών, τα εσωτερικά κέρδη και το πρόγραμμα λειτουργίας. • Χρήση διατάξεων αυτοματισμού ελέγχου και διαχείρισης ενέργειας κτιρίου (BEMS). Οι θερμοστάτες και χρονοδιακόπτες ελέγχου είναι ιδιαίτερα αποδοτικές εγκαταστάσεις. • Χρήση συστημάτων συμπαραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος / ψύξης, ιδιαίτερα σε κτίρια του τριτογενούς τομέα με μεγάλα θερμικά φορτία. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 183 [Page 183 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/183.png) - Ο επιθεωρητής πριν προβεί στις συστάσεις και προτάσεις για επεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, ενημερώνεται από τον αρμόδιο υπεύθυνο του κτηρίου για τυχόν επιπλέον προβλήματα που αντιμετωπίζει το κτήριο σχετικά με την λειτουργία του. Συγκεκριμένα, ο επιθεωρητής πρέπει να λαμβάνει υπόψη του: • Τις προγραμματισμένες και αναγκαίες συντηρήσεις που πρέπει να εφαρμόζονται στα τεχνικά συστήματα του κτηρίου. • Τις επεμβάσεις αναβάθμισης των τεχνικών συστημάτων του κτηρίου, που έχουν ήδη εφαρμοστεί. • Τις επεμβάσεις αναβάθμισης λόγω λειτουργικών προβλημάτων ή γήρανσης των τεχνικών συστημάτων του κτηρίου, που πρέπει να γίνουν ήκαι που έχουν προγραμματιστεί να γίνουν από τους υπεύθυνους του κτηρίου. Οι βασικές αναγκαίες συντηρήσεις και αναβαθμίσεις που εφαρμόζονται σε ένα κτήριο για την διατήρηση της βέλτιστης λειτουργίας του είναι: • Η τακτική επισκευή τυχόν ζημιών ή φθορών στο κτηριακό κέλυφος του κτηρίου, π.χ. αποκατάσταση εξωτερικού επιχρίσματος κτηριακού κελύφους, βάψιμο εξωτερικών επιφανειών κελύφους, στεγανοποίηση ανοιγμάτων κ.ά. • Η πρόβλεψη για επαρκή σκίαση των διαφανών και αδιαφανών δομικών στοιχείων. • Ο ετήσιος έλεγχος και συντήρηση των τεχνικών συστημάτων θέρμανσης, ψύξης, κλιματισμού του κτηρίου (λέβητες, ψυκτικά μηχανήματα, θερμικές μονάδες, δίκτυα διανομής κ.ά.). • Ο τακτικός έλεγχος των συστημάτων φωτισμού, όπως καθαρισμός λαμπτήρων και φωτιστικών σωμάτων, αντικατάσταση λαμπτήρων σε υπολειτουργία (χαμηλή φωτιστική απόδοση) κ.ά. • Ο έλεγχος και η βελτίωση των εσωτερικών συνθηκών λειτουργίας του κτηρίου (π.χ. θερμοκρασία και σχετική υγρασία του αέρα) λαμβάνοντας υπόψη την επιθυμία των χρηστών του κτηρίου. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 184 [Page 184 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/184.png) - Τεύχος Β’ 4003/17.11.2017 ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 48783 11. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Ανθρωπόπουλος Α., Κορωναίος Ε., Πολυμενόπουλος Γ., «Παράμετροι επίδρασης της ενεργειακής απόδοσης δομικών προϊόντων στην εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια», Πρακτικά 2ου Πανελληνίου Συνεδρίου Μηχανολόγων - Ηλεκτρολόγων Μηχανικών (ΠΣΔΜΗ), Αθήνα, 16-18 Μαΐου 2007. 2. Αραβαντινός Δ., «Το στράγγι υδρατμών στην εξωτερική τοιχοποιία», «Τεχνικά Χρονικά - Επιστημονική Έκδοση T.E.E.», περιοχή I, ISSN 1106-4935, τόμος 15, τεύχος 1-3, σελ. 45-58, Ιανουάριος-Δεκέμβριος 1995. 3. Αραβαντινός Δ., «Η θερμομόνωση των κτιρίων και τα θερμομονωτικά υλικά», διδακτικό εγχειρίδιο για τις απαιτήσεις του μαθήματος «Οικοδομική ΙΙ», Εργαστήριο Οικοδομικής και Φυσικής των Κτιρίων, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη, 2009. 4. Αραβαντινός Δ., «Υγροπροστασία κτιρίων», διδακτικό εγχειρίδιο για τις απαιτήσεις του μαθήματος «Οικοδομική ΙΙ», Εργαστήριο Οικοδομικής και Φυσικής των Κτιρίων, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη, 2007. 5. Βαζώλης, Ε. «Εφαρμογές της Ηλιακής Ενέργειας – Υπολογισμός και Σχεδίαση Συστημάτων». Γ΄ έκδοση, Αθήνα, 1987. 6. ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 6946 (ΕΕ):2009. Κτιριακά μέρη και στοιχεία - Θερμική αντίσταση και θερμοπερατότητα - Μέθοδος υπολογισμού. 7. ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 10077-2:2004. Θερμική επίδοση παραθύρων, θυρών και εξώφυλλων - Υπολογισμός θερμικής αγωγιμότητας - Μέρος 2: Υπολογιστική μέθοδος για πλαίσια 8. ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 10211:2009. Θερμογέφυρες στις κτιριακές κατασκευές - Ροές θερμότητας και επιφανειακές θερμοκρασίες - Λεπτομερής υπολογισμός. 9. ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13370 (ΕΕ):2009. Θερμική επίδοση κτιρίων - Μετάδοση θερμότητας μέσω του εδάφους - Μέθοδος υπολογισμού. 10. ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13786 (ΕΕ):2009. Θερμική επίδοση κτιριακών μερών - Δυναμικές θερμικές χαρακτηριστικές - Μέθοδος υπολογισμού. 11. ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13789 (ΕΕ):2009. Θερμική επίδοση κτιρίων - Συντελεστές μεταφοράς θερμότητας σχετικά με μετάδοση και ρεύμα - Μέθοδος υπολογισμού. 12. ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13790 (ΕΕ):2009. Ενεργειακή επίδοση κτιρίων - Υπολογισμός των απαιτήσεων ενέργειας για την ψύξη κτιρίων. 13. ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14683:2009. Θερμογέφυρες σε κτιριακές κατασκευές - Γραμμική θερμική μετάδοση - Απλοποιημένες θερμοροές και τιμές προεκτεινάμενης. 14. ΣΤΕΥΕ «Αποτελέσματα Απογραφής Οδικού Δικτύου-Κτιρίου της 1ης Δεκεμβρίου 1990». Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, Αθήνα, 2000. 15. Κασωτάκης Ι., «Μεταφορά Θερμότητας ΙΙ», Εκδόσεις ΣΥΜΜΕΟΝ, Ε.Π., Αθήνα, 1994. 16. Καλλιός Γ., «Θερμικές γεφυρώσεις και συσσωρεύσεις υδρατμών στα στοιχεία εξωτερικού κελύφους κτιρίου», «Τεχνικά Χρονικά», Ιανουάριος 1998, σελ. 88-143. 17. Μαλαχίας Γ., «Κεντρικές Θερμάνσεις με Μονοσωλήνιο Σύστημα». Εκδόσεις ΙΩΝ, Έκδοση 2η, Αθήνα, 2001. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 185 [Page 185 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/185.png) - 18. Λάσκος Κωνσταντίνος, Αξαφίδη Κλειώ, «Εφαρμογή του προτύπου ΕΝ ISO 13790 για τον υπολογισμό της ενεργειακής ζήτησης για θέρμανση και ψύξη κτηρίου με χρήση προγράμματος δυναμικής προσομοίωσης», 9ο Εθνικό Συνέδριο για τις Ήπιες Μορφές Ενέργειας, Πάφος 26-27 Μαρτίου 2009. 19. Λιβέρης Π., Αρβανιτίνος Δ., Παπαδόπουλος Α., Τσακίρης Ν., «Οδηγός εξοικονόμησης ενέργειας σε δημόσια κτήρια». Βιβλίο - προϊόν ερευνητικού προγράμματος SAVE, Ευρωπαϊκή Επιτροπή - XVII Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, Θεσσαλονίκη, 1996. 20. Μπαρλάς Κ.Α. «Οδηγός για Εξοικονόμηση Ενέργειας στις Κατοικίες».Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας & Δημοσίων Έργων, Δ/νση Οικιστικής Πολιτικής Κατοικίας, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ISBN 960-87905-0-6), Εθνική Οικολογική Βιβλιοθήκη (ISBN 960-85711-4-6), Αθήνα, 2001. 21. Μποζαράς Κ.Α., Αργυρίου Α.Α., Καραγιάννης Φ. «Συμβατικές & Ήπιες Μορφές Ενέργειας» Εκδόσεις Σκάι-ΑΜ Τεχνολογία (ISBN 960-8257-23-9), Αθήνα, 2006. 22. Μποζαράς Κ., Γαγλία Α. «Εξοικονόμηση Ενέργειας – Ενεργειακή Αποδοτικότητα Κτηρίων. Εφαρμογή Ευρωπαϊκών Μεθοδολογιών & Δυναμικών Βελτιώτης της Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κτηρίων». Συνταξη εκπαιδευτικού υλικού στα πλαίσια του επιχειρησιακού προγράμματος «Εκπαίδευση Μηχανικών σε Τεχνολογίες Πληροφορικής & Επικοινωνιών - Κοινωνία της Πληροφορίας», Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Αθήνα, 2009. 23. Σελλούντος Β.Η. «Θέρμανση - Κλιματισμός. Μελέτη, κατασκευή, εγκαταστάσεις, υλικά, δίκτυα, εξοπλισμός». Εκδόσεις Σκάι - ΑΜ (ISBN 960-8257-05-0), Αθήνα, 2002. 24. Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 2411/1986, «Εγκαταστάσεις σε κτήρια και οικοπέδα. Διανομή ψυχρού - ζεστού νερού» Έκδοση Α' (ΦΕΚ Β' 843/1988). 25. Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 2412/1986, «Εγκαταστάσεις σε κτήρια και οικοπέδα. Αποχετεύσεις» Έκδοση Β' (ΦΕΚ Β' 1771/1988). 26. Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 2421 – Μέρος 1/86, «Εγκαταστάσεις σε κτήρια. Δίκτυα διανομής ζεστού νερού για θέρμανση κτηριακών χώρων» Έκδοση Α' (ΦΕΚ Β' 671/1988). 27. Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 2421 - Μέρος 2/86 «Εγκαταστάσεις σε κτήρια. Λεβητοστάσια παραγωγής ζεστού νερού για θέρμανση κτηριακών χώρων» Έκδοση Α' (ΦΕΚ Β' 148/1988). 28. Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 2423/86, «Εγκαταστάσεις σε κτήρια. Κλιματισμός κτηριακών χώρων Έκδοση Γ' (ΦΕΚ Β' 1771/1988). 29. Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. 2425/86, «Εγκαταστάσεις σε κτήρια. Στοιχεία υπολογισμού φορτίων κλιματισμού κτηριακών χώρων Έκδοση Γ'. 30. Υπ.Αν. - Κοινοτικό Πλαίσιο στήριξης 3ης (2003-2006). Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανταγωνιστικότητα, μέτρο 6.5 - «Προώθηση συμμετοχής Α.Π.Ε., συμμετοχής στο ενεργειακό σύστημα της χώρας - Εξοικονόμηση ενέργειας. Οδηγός ενεργειακών επενδύσεων», Αθήνα, Ιούλιος 2005. 31. Απόφαση Δ6/Β/οικ.5825/30-03-2010 του Υπουργού Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Έγκριση Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτηρίων» (ΦΕΚ Β' 407). --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 186 [Page 186 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/186.png) - 32. Ν. 3851/2010, «Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και άλλες διατάξεις σε θέματα αρμοδιότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής» (ΦΕΚ Α’ 85). 33. Οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Μαΐου 2010 «Για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (αναδιατύπωση)», ΕΕ L 153,18.6.2010. 34. Ν. 4122/2013, «Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων – Εναρμόνιση με της Οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και λοιπές διατάξεις» (ΦΕΚ Α’ 42). 35. Π.Δ. της 1-6/4-7-1979 «Κανονισμός Θερμομόνωσης Κτιρίων - Κ.Θ.Κ.» (ΦΕΚ Δ’ 362). 36. Ν. 1577/1985, «Εθνικός Οικοδομικός Κανονισμός» (ΦΕΚ Α’ 210) όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το ν.2831/2000 (ΦΕΚ Α’ 140). 37. Απόφαση 3046/304/30-12-1989 του αναπληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων «Κτιριοδομικός Κανονισμός» (ΦΕΚ Δ’ 59). 38. Απόφαση 21475/4707/30-7-1998 του Υπουργού Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εθνικής Οικονομίας, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων «Περιεχόμενα των εκπονητών δελτίου που αφορά με το καθορισμό μέτρων και όρων για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων» (ΦΕΚ Β’ 880). 39. Απόφαση Δ6/Β/14826/8-7-1999 των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων «Διαδικασίες, απαιτήσεις και κατευθύνσεις για τη διασφάλιση ενεργειακών επιθεωρήσεων» (ΦΕΚ Β’ 1526). 40. Recknagel – Sprenger, «Θέρμανση και Κλιματισμός». Εκδότης Μ. Γκιούρδας, Αθήνα 1980. 41. Schild C., Oswald R., Rogier D., Schweikert H., Schnaapauff T., «Ευρωπαϊκό πρότυπο. Πρόληψη και αντιμετώπιση κατασκευαστικών λαθών», 5 τόμοι, ελληνική μετάφραση από τη γερμανική έκδοση, 2η έκδοση, Εκδόσεις Μ. Γκιούρδας, Αθήνα, 1982. 42. Wendenhorst R., «Δομικά υλικά», ελληνική μετάφραση από τη γερμανική έκδοση, 21η έκδοση, Εκδόσεις Μ. Γκιούρδας, Αθήνα, 1981. ΞΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 43. ASHRAE Handbook «Fundamentals». American Society of Heating Refrigeration and Air-Conditioning Engineering, Atlanta, Georgia, Edition 2009. 44. ASHRAE Handbook «HVAC-Systems and Equipment». American Society of Heating Refrigeration and Air-Conditioning Engineering, Atlanta, Georgia, Edition 2008. 45. ASHRAE Green Guide (3rd edition). The Design, Construction, and Operation of Sustainable Buildings. American Society of Heating Refrigeration and Air- Conditioning Engineering, Atlanta, Georgia, Edition 2010. 46. ASHRAE Standard 55-2004, Thermal Environmental Conditions for Human Occupancy, American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers, Inc., Atlanta, GA. 47. ASHRAE Standard 62.1-2007, Ventilation for Acceptable Indoor Air Quality, American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers, Inc., Atlanta, GA. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 187 [Page 187 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/187.png) - 48. Avdelidis N.P., Kauppinen T.K., “Thermography as a tool for building applications and diagnostics”, Vol. 6939, SPIE Publ., 2008. 49. Balaras C.A., Argiriou A.A., Infrared Thermography for Building Diagnostics. Energy & Buildings, 34, 171-183, 2002. 50. Balaras C.A., Gaglia A.G., Georgopoulou E., Mirasgedis S., Sarafidis Y., Lalas D. P. «European Residential Buildings and Empirical Assessment of the Hellenic Building Stock, Energy Consumption, Emissions & Potential Energy Savings». Building and Environment, 42/3, 1298-1314, 2007. 51. CIBSE - Guide A: Environmental design. The Chartered Institution of Building Services Engineers, UK, 2006. 52. Doulos L., A. Tsangrassoulis and F. Topalis, “Quantifying energy savings in daylight responsive systems: The role of dimming electronic ballasts”, Energy and Buildings, 40 (2008) 36–50 53. Doulos L., A Tsangrassoulis and F.V. Topalis “Multicriteria decision analysis to select the optimum position and proper field of view of a photosensor”, Energy Conversion and Management, 86 (2014) 1069–1077 54. Doulos L., P.A Kontaxis, A. Tsangrassoulis, A. Kontadakis and F. Topalis, “Harvesting daylight with LED or T5 fluorescent lamps? The role of dimming ”, Energy and Buildings, 140 (2017) 336–347. 55. Duffie A John., Beckman A. William, «Solar Engineering of Thermal Processes». John Wiley & Sons, INC., Second edition, 1991. 56. EN ISO 10077-1:2006. Thermal performance of windows, doors and shutters - Calculation of thermal transmittance - Part 1: General. 57. EN ISO 10456:2007/A1:2009. Building materials and products - Hygrothermal properties - Tabulated design values and procedures for determining declared and design thermal values - Technical Corrigendum 1. 58. Gaglia A.C., Balaras C.A., Mirasgedis S., Georgopoulou E., Sarafidis Y., Lalas D. P. «Empirical Assessment of the Hellenic Non-Residential Buildings, Energy Consumption, Emissions & Potential Energy Savings». Energy Conversion and Management, 48/4, 1160-1175, 2007. 59. DIN V 18599:2005: “Energy efficiency of buildings — Calculation of the net, final and primary energy demand for heating, cooling, ventilation, domestic hot water and lighting”. 60. DIN 4108: «Wärmeschutz im Hochbau», Teil 5, Deutsche Norm, 2002. 61. ISO 9050:2003: “Glass in building - Determination of light transmittance, solar direct transmittance, total solar energy transmittance, ultraviolet transmittance and related glazing factors”. 62. Theodosiou Theodore, Chrisomallidou Niobe. «Shading and solar availability in the Urban Environment». Int. Conference on Passive and Low Energy Architecture, 13-16/11/2005, Beirut, Lebanon. --------------------------------------------------------------------------------- ## Page 188 [Page 188 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/500e584c-8ef5-4c33-a260-f7fa338f3a53/f1f4d1ed6236857f1743a228cc53c247/188.png) - 63. Theodosiou T.G., Papadopoulos A.M., «The impact of thermal bridges on the energy demand of buildings with double brick wall constructions». Energy and Buildings, Vol.40, 2008, pp. 2083-2089. 64. Topalis F.V. and L.T.Doulos, Ambient Light Sensor Integration, Handbook of Advanced Lighting Technology, 2016, Springer International Publishing, Cham, 1—28, ISBN 978-3-319-00295-8, DOI 10.1007/978-3-319-00295-8_33-1, http://dx.doi.org/10.1007/978-3-319-00295-8_33-1 65. Tsangrassoulis A., A. Kontadakis, L. Doulos, “Assessing Lighting Energy Saving Potential from Daylight Harvesting in Office Buildings Based on Code Compliance & Simulation”, Sustainable Synergies from Buildings to the Urban Scale, BE16 Thessaloniki, Greece, 17-19 October 2016 66. Tsikaloudaki Ekaterini: «The contribution of the glazing type to the achievement of comfort in interior spaces in the region of Thessaloniki, Greece». Int. Conference proceedings «Glass Processing Days 2009», Tampere, Finland, 18-21.06.2001, pp. 199-203. 67. Tsikaloudaki, K.: «A study on integrating efficient shading devices in office buildings». Lighting Engineering Journal, Vol. 7, (15), 2005, pp. 33-39. 68. Viitanen J., J. Lehtovaara, E. Tetri, L. Halonen. User Preferences in Office Lighting: A Case Study Comparing LED and T5 Lighting, Leukos, 9, 4, (2013) 261-290 ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ • Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος: ΤΕΕ • Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας • Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης ΕΛΟΤ • Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών & Εξοικονόμησης Ενέργειας – ΚΑΠΕ • Ομάδα Εξοικονόμησης Ενέργειας: ΙΕΠΒΑ- Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών: www.energycon.org • European Renewable Energy Council EREC : www.erec-renewables.org • EV World : http://evworld.com • USA Department of Energy: http://www1.eere.energy.gov/buildings/ssl/efficacy.html • Υ.ΠΕ.Χω.Δ.Ε. Οδηγός Εξοικονόμησης Ενέργειας στις Κατοικίες: http://www.ypeka.gr/4/4700_4701/diogos_katoikion.pdf • Ευώνυμος Οικολογική Βιβλιοθήκη: http://www.evonymos.org/greek/index.asp?parentid=325