# Embeddings for file (https://lib.gnosios.com/files/8c383192-8aaa-45fc-882d-972930b4a2ef

This document contains all extracted text segments (embeddings) for the selected file, grouped by page. Each section below corresponds to a page and lists the text content found on that page.

## Page 1

[Page 1 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/1.png)

- ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου 42
19 Φεβρουαρίου 2013
ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4122
Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων - Εναρμόνιση με την Οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και λοιπές διατάξεις.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
Άρθρο 1
Σκοπός - Αντικείμενο
Με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, εναρμονίζεται η ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Μαΐου 2010 «Για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (αναδιατύπωση)» (EE L153 της 18.6.2010), η οποία αντικαθιστά την προγενέστερη Οδηγία 2002/91/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 2002, που ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο της χώρας με το ν. 3661/2008 (Α’89).
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου οι ακόλουθοι όροι έχουν την εξής έννοια:
1. «Κτίριο»: στεγασμένη κατασκευή με τοίχους για την οποία χρησιμοποιείται ενέργεια προς ρύθμιση των κλιματικών συνθηκών εσωτερικού χώρου.
2. «Κτιριακή μονάδα»: τμήμα, όροφος ή διαμέρισμα εντός κτιρίου, που έχει σχεδιαστεί ή τροποθεί μετατροπή ώστε να χρησιμοποιείται χωριστά.
3. «Συνολική επιφάνεια κτιρίου ή κτιριακής μονάδας»: η συνολική μεικτή επιφάνεια δαπέδων, κλειστών διαφραγμένων θερμαινόμενων και μη χώρων, μετρούμενη βάσει εξωτερικών διαστάσεων.
4. «Ωφέλιμη επιφάνεια κτιρίου ή κτιριακής μονάδας»: η μεικτή επιφάνεια δαπέδων των κλειστών εντός κτιρίου χώρων που προορίζονται για την εξυπηρέτηση των αναγκών της μονάδας χρήσης του, μετρούμενη βάσει εσωτερικών διαστάσεων. Στην ωφέλιμη επιφάνεια δεν προσμετρούνται: οι ανεξάρτητοι βοηθητικοί χώροι, όπως χώροι αποθηκεύσεως, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού του κτιρίου, η επιφάνεια των κοινόχρηστων κλιμακοστασίων και του ανελκυστήρα, η επιφάνεια των αιθρίων και όλων των διαπερατών ανοιγμάτων ή δομείων που λειτουργούν ως φωτοαγωγοί ή ως αγωγοί κυκλοφορίας του αέρα για τον κλιματισμό του κτιρίου.
5. «Κτίριο με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας»: κτίριο με πολύ υψηλή ενεργειακή απόδοση, προσδιοριζόμενη σύμφωνα με το άρθρο 3. Η σχεδόν μηδενική ή πολύ χαμηλή ποσότητα ενέργειας που απαιτείται για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του κτιρίου, πρέπει να καλύπτεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, περιλαμβανομένης της ενέργειας που παράγεται επιτόπου ή πλησίον του κτιρίου.
6. «Κέλυφος κτιρίου - κτιριακής μονάδας»: το σύνολο των οριζόντιων και κατακόρυφων δομικών στοιχείων που ορίζουν το κτίριο ή την κτιριακή μονάδα.
7. «Τεχνικό σύστημα κτιρίου - κτιριακής μονάδας»: οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση, ψύξη, αερισμό, παραγωγή ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ) και φωτισμό κτιρίου ή κτιριακής μονάδας.
8. «Στοιχείο κτιρίου - κτιριακής μονάδας»: τεχνικό σύστημα ή δομικό στοιχείο του κελύφους του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας.
9. «Ενεργειακή απόδοση κτιρίου - κτιριακής μονάδας»: η υπολογιζόμενη ή μετρούμενη ποσότητα ενέργειας που απαιτείται για την ικανοποίηση της ενεργειακής ζήτησης που συνδέεται με τη τυπική χρήση του κτιρίου, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ενέργεια που χρησιμοποιείται για θέρμανση, ψύξη, αερισμό, παραγωγή ΖΝΧ και φωτισμό.
10. «Παρουσιαζόμενες πηγές»: η ενέργεια από ανανεώσιμες και μη ανανεώσιμες πηγές που δεν έχει υποστεί μετατροπή ή μετασχηματισμό.
11. «Ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές»: ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, δηλαδή αιολική, ηλιακή, αεροθερμική, γεωθερμική, υδροθερμική ενέργεια και ενέργεια από τη θάλασσα, υδροηλεκτρική, από βιομάζα, από το αέριο χωματερών, το αέριο μονάδων επεξεργασίας λυμάτων και από το βιοαέριο, καθώς και από δευτερογενή καύσιμα, όπως το RDF, κ.λπ.
12. «Ριζική ανακαίνιση κτιρίου ή κτιριακής μονάδας (ανακαίνιση μεγάλης κλίμακας)»: η ανακαίνιση κατά την οποία: α) η συνολική δαπάνη της ανακαίνισης που αφορά το κέλυφος του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας ή τα

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 2

[Page 2 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/2.png)

- 640 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

τεχνικά συστήματα τους υπερβαίνει το είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) της τρέχουσας αξίας του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, βάσει τουλάχιστον κόστους οικοδομής, εξαιρουμένης της αξίας του οικοπέδου επί του οποίου έχει κατασκευαστεί το κτίριο, ή
β) υφίσταται ανακαίνιση άνω του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) της επιφάνειας του κελύφους του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας.
13. «Ευρωπαϊκό πρότυπο»: πρότυπο που εκδίδεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN), την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης (Cenelec) ή το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τυποποίησης στον τομέα των Τηλεπικοινωνιών (ETSI) και διατίθεται προς δημόσια χρήση, σύμφωνα με τη μεθοδολογία του άρθρου 3 του παρόντος νόμου.
14. «Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) κτιρί-ου ή κτιριακής μονάδας»: πιστοποιητικό αναγνωρισμέ-νο από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλι-ματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) ή άλλον αρμόδιο φορέα που αυτό ορίζει, το οποίο αποτυπώνει την ενεργειακή απόδοση ενός κτιρίου ή κτιριακής μονάδας, υπολογιζόμενη σύμφωνα με τη μεθοδολογία του άρθρου 3 του παρόντος νόμου και εκδίδεται κατόπιν ενεργειακής επιθεώρησης του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας.
15. «Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ή κτιριακής μονά-δας»: η διαδικασία εκτίμησης της κατανάλωσης ενέργει-ας σε κτίριο ή κτιριακής μονάδας, των παραγόντων που την επηρεάζουν, καθώς και διαιτούνσης συστάσεων για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του.
16. «Ενεργειακή επιθεώρηση συστήματος θέρμανσης ή κλιματισμού»: η διαδικασία αξιολόγησης του βαθμού απόδοσης του συστήματος, εκτίμησης του μεγέθους του σε σχέση με τις ανάγκες θερμάνσεως, ψύξης και αε-ρισμού του κτιρίου, καθώς και διαιτούνσης συστάσεων για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του.
17. «Ενεργειακό πιστοποιητικό φυσικού προσώπου»: εγγραμμένο στα αντίστοιχα μητρώα, που διενεργεί ενεργειακές επιθεωρήσεις κτιρίων ή/και συστημάτων θέρμανσης ή/και κλιματισμού, κατά τις διατάξεις του παρόντος και το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως αυ-τοαπασχολούμενος ή ως εταίρος σε νομικό πρόσωπο επιθεώρησης.
18. «Συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θέρμανσης (ΣΗΘ)»: η ταυτόχρονη, στο πλαίσιο μιας διεργασίας, παραγωγή χρήσιμης θερμικής ενέργειας και ηλεκτρι-κής/μηχανικής ενέργειας από την ίδια αρχική ενέργεια.
19. «Βέλτιστη από πλευράς κόστους επίδοση»: το επί-πεδο ενεργειακής απόδοσης που συνδυάζεται με το χαμηλότερο κόστος κατά τη νομίμως διάκεια του οικονομικού κύκλου ζωής, όπου:
α) το χαμηλότερο κόστος καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη το κόστος που σχετίζεται με την ενεργειακή απόδοση και αφορά:
αα) στο αρχικό κόστος επένδυσης,
ββ) στο κόστος συντήρησης και λειτουργίας (συμπε-ριλαμβανομένων των ενεργειακών δαπανών, ενοικιοκα-ταβολών και κερδών από την παραχθείσα ενέργεια, ανά κλιματική περιοχή της Τυπολογίας), κατά περίπτωση, και
γγ) το κόστος διάθεσης, το οποίο υπολογίζεται σύμ-φωνα με τις δαπάνες για την αποδόμηση κτιρίου ή δομικού στοιχείου στο τέλος του κύκλου ζωής του. Στο κόστος διάθεσης συμπεριλαμβάνονται η κατεδάφιση, η απομάκρυνση των δομικών στοιχείων που δεν έχουν ακόμη φτάσει το τέλος του κύκλου ζωής τους, η αποκομιδή και η μεταφορά.
β) ο εκτιμώμενος οικονομικός κύκλος ζωής αναφέρεται είτε στο κτίριο, εφόσον οι απαιτήσεις για ενεργειακή απόδοση έχουν τεθεί για το σύνολο του κτιρίου, είτε στο στοιχείο κτιρίου, εφόσον οι απαιτήσεις για ενεργεια-κή απόδοση έχουν τεθεί για τα στοιχεία κτιρίου.
20. «Σύστημα κλιματισμού»: ο συνδυασμός των στοιχείων που απαιτούνται για την επεξεργασία του αέρα εσωτερικού χώρου, μέσω του οποίου η θερμοκρασία ελέγχεται ή μπορεί να μειωθεί.
21. «Λέβητας»: η συνδυασμένη μονάδα λέβητα καυσι-μού, η οποία έχει σχεδιασμένη να μεταδίδει σε ρευστό τη θερμότητα που παράγεται από την καύση.
22. «Αντλία θερμότητας»: μηχάνημα, συσκευή ή εγκα-τάσταση που μεταφέρει θερμότητα από το φυσικό περιβάλλον, όπως ο αέρας, το νερό ή το έδαφος, σε κτίρια με την αναστροφή της φυσικής ροής της θερ-μότητας, κατά τρόπο ώστε να ρέει από χαμηλότερη σε υψηλότερη θερμοκρασία για τις αναστρέψιμες αντλίες θερμότητας, μπορεί επίσης να μεταφέρει θερμότητα από το κτίριο στο φυσικό περιβάλλον.
23. «Ονομαστική ισχύς εξόδου»: η μέγιστη θερμική ή ψυκτική ισχύς εκφράζομενη σε κιλοβάτ (kW), την οποία αναφέρει και εγγυάται ο κατασκευαστής ως παρεχόμε-νη κατά τη συνεχή λειτουργία του ταυτόχρονη συνδυ-ασμό της καθημερινής απόδοσης που προσδιορίζεται από τον κατασκευαστή.
24. «Ηλεκτρόλυση ή/και πλύεση»: η διαλυτή ενέργειας ενέργειας με τη μορφή ατμού, ζεστού νερού ή ψυχρού νερού, από ένα κεντρικό σημείο παραγωγής μέσω δι-κτύου σε πλήθος κτιρίων ή δεξαμενών, για την κάλυψη ενεργειακών ή μηχανικών αναγκών χώρων ή διεργασιών.
25. «Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης (ΜΕΑ) κτιρίου ή κτιριακής μονάδας»: η μελέτη που αναλύει και αξιολο-γεί τα αποτελέσματα του ενεργειακού σχεδιασμού του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, σύμφωνα με τη μεθοδολογία υπολογισμού του άρθρου 3 του παρόντος νόμου.
26. «Αρχείο Επιθεώρησης Κτιρίων»: η ηλεκτρονική βάση δεδομένων στην οποία καταχωρίζονται και κατα-χωρούνται σε ξεχωριστές μερίδες: α) τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων, β) οι Εκθέσεις Επιθεώρη-σης Συστημάτων Θέρμανσης και γ) οι Εκθέσεις Επιδε-κτικής Συστημάτων Κλιματισμού.
27. «Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών»: η ηλεκτρονι-κή βάση δεδομένων, όπου εγγράφονται με αύξοντα αριθμό μητρώου οι Ενεργειακοί Επιθεωρητές Κτιρίων και Συστημάτων Θέρμανσης και Κλιματισμού. Τηρείται ξεχωριστό Μητρώο για τα νομικά πρόσωπα που έχουν ως εταίρο τους Ενεργειακό Επιθεωρητή.

Άρθρο 3
Θέσπιση μεθοδολογίας υπολογισμού
ενεργειακής απόδοσης κτιρίου
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής εγκρίνεται Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (KENAK), ο οποίος καθορίζει τη σχετική μεθοδολογία υπολογισμού, τις ελάχιστες απαιτήσεις για την συνολι-κή ενεργειακή απόδοση κτιρίου, τον τύπο και το περιεχόμενο της αναγκαίας Μελέτης Ενεργειακής Απόδοσης (ΜΕΑ) του κτιρίου ή κτιριακής μονάδας, τη διαδικασία και τη συχνότητα διενέργειας ενεργειακή επιθεωρήσεων

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 3

[Page 3 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/3.png)

- ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)
641
των κτιρίων και των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού του τύπου και το περιεχόμενο του εκδιδόμενου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), τη διαδικασία έκδοσής του, τον έλεγχο της διαδικασίας ενεργειακής επιθεώρησης, τα προς τούτο αρμόδια όργανα, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο θέμα ή αναγκαία λεπτομέρεια. Εάν του ΚΕΝΑΚ καθορίζονται, επίσης, οι τιμές των παραμέτρων για τους υπολογισμούς της οικονομικής εφικτότητας των περιπτώσεων των άρθρων 7 και 8 και οι τεχνικές προδιαγραφές και οι ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης του άρθρου 9.
2. Η ενεργειακή απόδοση ενός κτιρίου προσδιορίζεται βάσει της υπολογιζόμενης ή της πραγματικής ετήσιας κατανάλωσης ενέργειας για την κάλυψη των αναγκών που συνδέονται με τη χρήση του και περιλαμβάνουν τις ενεργειακές ανάγκες θέρμανσης, ψύξης, αερισμού, και φωτισμού για να επιτευχθούν εσωτερικές συνθήκες θερμικής και οπτικής άνεσης, καθώς και τις ανάγκες ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ).
3. Η ενεργειακή απόδοση ενός κτιρίου εκφράζεται με αριθμό και περιλαμβάνει δείκτες ενεργειακής απόδοσης (ενεργειακή κατηγορία) και αριθμητικά δείκτη για τη χρήση πρωτογενούς ενέργειας, βάσει των συντελεστών μετατροπής της τελικής κατανάλωσης σε πρωτογενή ενέργεια, οι οποίοι βασίζονται στους εθνικούς ή περιφερειακούς ετήσιους σταθμισμένους μέσους όρους ή σε ειδική τιμή για την επιτόπια παραγωγή.
4. Η μεθοδολογία υπολογισμού της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων βασίζεται στα ευρωπαϊκά πρότυπα και καθορίζεται λαμβάνοντας υπό τουλάχιστον τα εξής:
α) τα πραγματικά θερμικά χαρακτηριστικά του κτιρίου (συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών χωρισμάτων του),
β) θερμοχωρητικότητα,
γ) θερμομόνωση,
δ) εγκατάσταση θέρμανσης και παροχής ΖΝΧ, συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών των θερμομονωμένων τους,
γ) εγκατάσταση κλιματισμού, συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών των θερμομονωμένων της,
δ) φυσικό και μηχανικό αερισμό, που μπορεί να περιλαμβάνει και αεροστεγανότητα,
ε) εγκατάσταση γενικού φωτισμού (στα κτίρια του τριτογενούς τομέα),
στ) σχεδιασμό, η θέση και τον προσανατολισμό του κτιρίου, περιλαμβανομένων των εξωτερικών κλιματικών συνθηκών,
ζ) παθητικά και υβριδικά ηλιακά συστήματα και την ηλιακή προστασία,
η) παθητική θέρμανση και το δροσισμό,
θ) κλιματικές συνθήκες εσωτερικού χώρου, λοιπές συνθήκες και τις συνθήκες σχεδιασμού εσωτερικού κλίματος και
ι) το εσωτερικό φορτίο.
5. Στους υπολογισμούς ενεργειακής απόδοσης λαμβάνονται υπόψη η θετική επίδραση των κατόπιν παραγόντων:
α) των ενεργητικών ηλιακών συστημάτων και άλλων συστημάτων θέρμανσης, ψύξης, ΖΝΧ και παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας βασιζόμενων σε ενέργειες από ανανεώσιμες πηγές,
β) της ωφέλιμης θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας παραγόμενης με συμπαραγωγή,
γ) των συστημάτων τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης σε κλίμακα πόλης ή οικονομικού τετραγώνου,
δ) του φυσικού φωτισμού.
6. Για το σκοπό αυτό του υπολογισμού, τα κτίρια κατατάσσονται στις ακόλουθες κατηγορίες χρήσης, όπως αυτές εξειδικεύονται με τις εκάστοτε ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις:
α) μονοκατοικίες διαφόρων τύπων,
β) πολυκατοικίες,
γ) γραφεία,
δ) εκπαιδευτικά κτίρια,
ε) νοσοκομεία,
στ) ξενοδοχεία,
ζ) εστιατόρια,
η) αθλητικές εγκαταστάσεις,
θ) κτίρια υπηρεσιών χονδρικού και λιανικού εμπορίου, καθώς και άλλες κατηγορίες κτιρίων που καταναλώνουν ενέργεια για τη ρύθμιση των εσωτερικών κλιματικών συνθηκών, προκειμένου να διασφαριστεί η άνεση των χρηστών τους.
Άρθρο 4
Καθορισμός των ελαχίστων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης
1. Οι ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης κτιρίων καθορίζονται με τον ΚΕΝΑΚ και αφορούν, τόσο στο σύνολο του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας όσο και σε επί μέρους στοιχεία του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, που έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ενεργειακή απόδοση, με σκοπό την επίτευξη βέλτιστου από πλευράς κόστους επιπέδου.
2. Οι ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για κτίρια ή κτιριακές μονάδες ορίζονται, λαμβάνοντας υπόψη τα βέλτιστα από πλευράς κόστους επίπεδα, όπως υπολογίζονται με το συγκριτικό μεθοδολογικό πλαίσιο του άρθρου 5.
3. Θεσπίζονται ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για τα δομικά στοιχεία του κελύφους και τα τεχνικά συστήματα, που επηρεάζουν σημαντικά την ενεργειακή απόδοση του κτιρίου, λαμβάνοντας υπόψη τα βέλτιστα από πλευράς κόστους επίπεδα.
4. Κατά τον καθορισμό των ελαχίστων απαιτήσεων, δύναται να γίνει διάκριση μεταξύ νέων και υφιστάμενων κτιρίων και μεταξύ διαφόρων κατηγοριών χρήσης κτιρίων.
5. Στις εν λόγω απαιτήσεις συγκαταλέγονται οι γενικές απαιτήσεις κλιματικών συνθηκών εσωτερικού χώρου για την αποφυγή ενδεχόμενων αρνητικών επιδράσεων, όπως ο ανεπαρκής αερισμός, καθώς επίσης και οι τοπικές συνθήκες, η ηλιοφάνεια και η ηλιακή του προστασία.
6. Οι ελάχιστες απαιτήσεις αναθεωρούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα, τα οποία δεν υπερβαίνουν την πενταετία (5 έτη), και, κατά περίπτωση, επικαιροποιούνται προκειμένου να αντικατοπτρίζουν την τεχνική πρόοδο του κτιριακού τομέα.
7. Οι ελάχιστες απαιτήσεις δεν εφαρμόζονται στις εξής κατηγορίες κτιρίων:
α) μνημεία,

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 4

[Page 4 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/4.png)

- β) κτίρια προστατευόμενα ως μέρος συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή λόγω της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής ή ιστορικής τους αξίας, όπως διατηρητέα και εντός παραδοσιακών ιστών ή όρια βιομηχανικών συγκροτημάτων προς αρμόδιες ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης, σε αναλογία κατά τρόπο μη αποδεκτό το χαρακτήρα ή την εμφάνισή τους,
γ) κτίρια χρησιμοποιούμενα ως χώροι λατρείας,
δ) βιομηχανικές εγκαταστάσεις, βιοτεχνίες, εργαστήρια,
ε) προσωρινής χρήσης κτίρια που με βάση το σχεδιασμό τους η διάρκεια χρήσης τους δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη, αποθήκες, χώροι στάθμευσης οχημάτων, πρατήρια υγρών καυσίμων, κτίρια αγροτικών χρήσεων - πλην κατοικιών - με χαμηλές ενεργειακές απαιτήσεις και αγροτικά κτίρια - πλην κατοικιών - που χρησιμοποιούνται από τοπικά καλλιεργητικά είδη εθνική συμφωνία που αφορά την ενεργειακή απόδοση κτιρίων, 
στ) μεμονωμένα κτίρια, με συνολική ωφέλιμη επιφάνεια μικρότερη από πενήντα τετραγωνικά μέτρα (50 τμ), για τα οποία ισχύουν μόνο οι ελάχιστες απαιτήσεις που αφορούν σε δομικά στοιχεία του κτιριακού κελύφους.

Άρθρο 5
Υπολογισμός των βέλτιστων από πλευράς κόστους επιπέδων των ελάχιστων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης
1. Για τον υπολογισμό των βέλτιστων από πλευράς κόστους επιπέδων των ελάχιστων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης, εφαρμόζεται η συγκριτική μεθοδολογία υπολογισμού, όπως ορίζεται στην Ευρωπαϊκό Κανονισμό αριθ. 244/2012 της Επιτροπής της 16ης Ιανουαρίου 2012 και στις συμπληρώσεις της Οδηγίας 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων με το καθορισμένο συγκριτικό μεθοδολογικό πλαίσιο για τον υπολογισμό των επιπέδων βέλτιστων κόστους των ελάχιστων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και των δομικών στοιχείων (Β΄ 81/21.3.2012).
2. Το βέλτιστο από πλευράς κόστους επίπεδο πρέπει να οριστεί εντός των ελάχιστων απαιτήσεων, όπου η ανάλυση της σχέσης κόστους-οφέλους για ολόκληρο το εκτιμώμενο οικονομικό κύκλο ζωής είναι θετική και συγκρίνεται με τις ισχύουσες ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης. Για τον τελικό υπολογισμό του βέλτιστου από πλευράς κόστους επιπέδου συνυπολογίζεται το κόστος και το όφελος που έχουν για τα κοινωνικά οφέλη που σχετίζονται με ενεργειακή απόδοση.
3. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) υποβάλλουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκθέσεις, με τις οποίες κοινοποιούν όλα τα δεδομένα και τις παραδοχές των υπολογισμών, καθώς και τα αποτελέσματα της σύγκρισης.
Στην έκθεση, επίσης, περιλαμβάνεται το αποτέλεσμα της σύγκρισης που γίνεται κατά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου. Σε περίπτωση που σύμφωνα με το αποτέλεσμα αυτό, οι ισχύουσες ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης είναι σημαντικά λιγότερο αποδοτικές από πλευράς ενεργειακής απόδοσης σε σχέση με τα βέλτιστα από πλευράς κόστους επίπεδα ελάχιστων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης, στην έκθεση περιλαμβάνεται σχετική αιτιολόγηση της διαφοράς ή αναφέρονται τα κατάλληλα μέτρα για τη μείωσή της.
4. Οι σχετικές εκθέσεις υποβάλλονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, που δεν υπερβαίνουν την πενταετία, και μπορούν να συμπεριλαμβάνονται στα σχέδια δράσης για την ενεργειακή απόδοση του άρθρου 6 του ν. 3855/2010 «Μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση, ενεργειακές υπηρεσίες και άλλες διατάξεις» (Α΄95).

Άρθρο 6
Νέα Κτίρια
1. Τα νέα κτίρια ή κτιριακές μονάδες πρέπει να πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης που ορίζονται στον ΚΕΝΑΚ.
2. Κατά το στάδιο της έκδοσης άδειας δόμησης νέων κτιρίων ή κτιριακών μονάδων, εκπονείται και υποβάλλεται στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης μελέτη η οποία συνοδεύεται με ΜΕΑ και περιλαμβάνει την τεχνική, περιβαλλοντική και οικονομική ανάλυση στρατηγικής κατάστασης, τουλάχιστον ενός εναλλακτικού συστήματος παροχής ενέργειας, όπως αποκεντρωμένο σύστημα παροχής ενέργειας που βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας, συστήματα θέρμανσης ή ψύξης σε κλίμακα περιοχής ή οικοδομικού τετραγώνου, καθώς και αντλίες θερμότητας. Το εναλλακτικό σύστημα ενέργειας που πληροί τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης μπορεί να είναι αποδεκτό για την απόφαση 2007/742/ΕΚ της της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 9ης Νοεμβρίου 2007, όπως ισχύει.
3. Η παραπάνω μελέτη δεν υποβάλλεται, εφόσον κάποια από τα παραπάνω συστήματα περιλαμβάνονται στη σχεδίαση.
4. Στα νέα κτίρια ή κτιριακές μονάδες, είναι υποχρεωτική η κάλυψη μέρους των αναγκών σε καύσιμα από ηλιοθερμικά συστήματα. Το ελάχιστο ποσοστό του κλάσματος ηλιοθερμίας σε θερμό νερό καθορίζεται σε εξήντα τοις εκατό (60%). Το ελάχιστο ποσοστό δύναται να αναπροσαρμόζεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Αδυναμία εφαρμογής του ανωτέρω ποσοστού απαιτεί επαρκή τεχνική τεκμηρίωση σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και τις επικρατούσες συνθήκες. Η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει: 
α) για τις εξαιρέσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 7 του άρθρου 4,
β) όταν οι ανάγκες σε ΖΝΧ καλύπτονται από άλλα συστήματα παροχής ενέργειας που βασίζονται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας, συστήματα τηλεθέρμανσης σε κλίμακα περιοχής ή οικοδομικού τετραγώνου, καθώς και αντλίες θερμότητας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2.
γ) για κατηγορίες χρήσεων κτιρίων χαμηλής ζήτησης σε ΖΝΧ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ/15316-3.1:2008, όπως ισχύει κάθε φορά, καθώς και στις Τεχνικές Οδηγίες του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 5

[Page 5 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/5.png)

- ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 643

Άρθρο 7
Υφιστάμενα κτίρια
1. Στα υφιστάμενα κτίρια ή κτιριακές μονάδες που ανακαινίζονται ριζικά, η ενεργειακή απόδοση τους αναβαθμίζεται, στο βαθμό που αυτό είναι τεχνικά, λειτουργικά και οικονομικά εφικτό, ώστε να πληρούνται οι ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης οι οποίες καθορίζονται στον ΚΕΝΑΚ. Οι απαιτήσεις αυτές εφαρμόζονται για το σύνολο του ανακαινιζόμενου κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, καθώς και για τα ανακαινιζόμενα δομικά στοιχεία του κελύφους και των τεχνικών συστημάτων.
2. Η μελέτη σκοπιμότητας της παραγράφου 2 του άρθρου 6 εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις κτιρίων ή κτιριακών μονάδων που ανακαινίζονται ριζικά.

Άρθρο 8
Τεχνικά συστήματα κτιρίων
1. Τα τεχνικά συστήματα που εγκαθίστανται σε νέα ή ριζικά ανακαινιζόμενα κτίρια, πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις που ορίζονται στον ΚΕΝΑΚ, όσον αφορά τη συνολική ενεργειακή τους απόδοση, την εγκατάσταση, τη σωστή διαστασιολόγηση και τα συστήματα ρύθμισης και ελέγχου τους.
Οι ελάχιστες απαιτήσεις ισχύουν για νέα συστήματα, για αναβαθμίσεις και αντικαταστάσεις υφιστάμενων συστημάτων στο βαθμό που αυτό είναι τεχνικά, λειτουργικά και οικονομικά εφικτό. Οι ελάχιστες απαιτήσεις καλύπτουν τουλάχιστον τα ακόλουθα:
a) συστήματα θέρμανσης ή ψύξης χώρων,
b) συστήματα παραγωγής ΖΝΧ,
γ) συστήματα κλιματισμού,
δ) συστήματα αερισμού,
ε) διατάξεις αυτοματισμού ελέγχου και ρύθμισης λειτουργίας των τεχνικών συστημάτων
ή συνδυασμό τους.
2. Κατά την κατασκευή νέου ή τη ριζική ανακαίνιση υφιστάμενου κτιρίου, είναι υποχρεωτική η εγκατάσταση μετρητών σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 15 του ν. 3855/2010 (Α’ 95).

Άρθρο 9
Κτίρια με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας
1. Από την 1/1/2021, όλα τα νέα κτίρια πρέπει να είναι κτίρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας. Για τα νέα κτίρια που στεγάζουν υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, η υποχρέωση αυτή τίθεται σε ισχύ από την 1/1/2019. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής καθορίζονται οι ειδικές περιπτώσεις κτιρίων, για τις οποίες η ανάλυση της σχέσης κόστους-οφέλους για τον οικονομικό κύκλο ζωής του συγκεκριμένου κτιρίου έχει αρνητικό αποτέλεσμα και οι οποίες εξαιρούνται από την υποχρέωση της παρούσας παραγράφου.
2. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής εγκρίνεται το εθνικό σχέδιο αύξησης του αριθμού των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας, το οποίο δύναται να περιλαμβάνει διαφορετικούς στόχους ανάλογα με την κατηγορία χρήσης του κτιρίου και κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
3. Το εθνικό σχέδιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα εξής στοιχεία: 
a) τον καθορισμό των τεχνικών χαρακτηριστικών των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές συνθήκες, περιλαμβανομένου αριθμητικού δείκτη της χρήσης πρωτογενούς ενέργειας σε κιλοβατώρες ανά τετραγωνικό μέτρο κατ’ έτος (kWh/m2).
β) τους ενδιάμεσους στόχους για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των νέων κτιρίων έως το 2015, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της εφαρμογής της παραγράφου 1.
γ) πληροφορίες σχετικά με τις πολιτικές και τα οικονομικά ή άλλα μέτρα που λήφθησαν στο πλαίσιο των παραγράφων 1 και 2 για την προώθηση των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας, περιλαμβανομένων λεπτομερειών όσον αφορά τις εθνικές απαιτήσεις και μέτρα για τη χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στα νέα κτίρια και τα υφιστάμενα κτίρια που υφίστανται ριζική ανακαίνιση.

Άρθρο 10
Χρηματοδοτικά και άλλα κίνητρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης
και υφιστάμενων κτιρίων
1. Προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός του παρόντος νόμου και ιδίως για να εξασφαλιστεί η σταδιακή βελτίωση σε κτίρια με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας, το αρμόδιο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ), εκτός των χρηματοδοτικών άλλων μέσων που έχει θεσπίσει έως τις 30 Ιουνίου 2014, εξετάζει και τυχόν επιπρόσθετα θεσμικά, διοικητικά ή οικονομικά κίνητρα, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος - όφελος αυτών και τις εθνικές ιδιαιτερότητες και κοινοποιεί τα μέτρα αυτά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εάν απαιτείται. Οι σχετικές εκθέσεις συντάσσονται ανά τριετία και μπορούν να συμπεριλαμβάνονται στα σχέδια δράσης για την ενεργειακή απόδοση που θεσπίζονται βάσει του ν. 3855/2010 (Α’ 95).
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, εγκρίνονται μέτρα και παρέχονται χρηματοδοτικά και άλλα κίνητρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης νέων και υφιστάμενων κτιρίων. Τα μέτρα και τα κίνητρα λαμβάνουν υπόψη τα βέλτιστα από πλευράς κόστους επίπεδα ενεργειακής απόδοσης με συσχέτιση του κόστους και του οφέλους που έχουν για το κοινωνικό σύνολο οι επενδύσεις σε ενεργειακή απόδοση.
3. Για εργασίες που έχουν σκοπό τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα κτίρια, στο πλαίσιο εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος νόμου, μπορεί να παρέχεται χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) με συσχέτιση του κόστους και του οφέλους που έχουν για το κοινωνικό σύνολο οι επενδύσεις σε ενεργειακή απόδοση.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής προκηρύσσονται προγράμματα που αφορούν παρεμβάσεις στον κτιριακό τομέα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κτιρίων, περιλαμβανομένων

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 6

[Page 6 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/6.png)

- και κτιρίων κατοικιών, λαμβάνοντας υπόψη τα βέλτιστα από πλευράς κόστους επίπεδα ενεργειακής απόδοσης. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται ο προϋπολογισμός του σχετικού προγράμματος, οι επιλέξιμες κατηγορίες κτιρίων και οι επιλέξιμες κτιριακές παρεμβάσεις, το είδος της χρηματοδότησης και το ποσοστό αυτής, η ανώτατη τιμή μονάδας ανά είδος παρέμβασης, τα κριτήρια επιλογής των έργων για την κάλυψή, οι αφαιρούμενοι από το πρόγραμμα, ο τρόπος πληροφόρησης του κοινού για τα προγράμματα, η διαδικασία υποβολής αιτήσεων υπαγωγής σε αυτά, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η προθεσμία υποβολής τους, η διαδικασία παραλαβής, ελέγχου, αξιολόγησης και έγκρισης των αιτήσεων, η διαδικασία παρακολούθησης της υλοποίησης των εν λόγω έργων και των έργων εγκρίθει και πιστοποίησης των εν λόγω έργων που έχουν εκτελεσθεί, ο τρόπος καταβολής της χρηματοδότησης, οι υποχρεώσεις αυτών που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα και οι συνέπειες μη τήρησης των όρων και των προϋποθέσεων του προγράμματος, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή των προγραμμάτων.\n5. Σε περιπτώσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων που υλοποιούνται στο πλαίσιο προγραμμάτων συγχρηματοδοτούμενων από το ΕΣΠΑ, τα οποία έχουν προκηρυχθεί πριν την 1η Ιανουαρίου 2010, ημερομηνία έναρξης ισχύος της Δ6/Β/5825/30.3.2010 και «Εφαρμογή Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων» (Β’ 407), δεν απαιτείται η τήρηση των ελάχιστων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης, καθώς και η εκπόνηση και υποβολή Μελέτης Ενεργειακής Απόδοσης (ΜΕΑ) Κτιρίων, όπως αυτές ορίζονται στον ανωτέρω Κανονισμό.\nΆρθρο 11\nΠιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ)\n1. Το ΠΕΑ περιλαμβάνει την ενεργειακή απόδοση του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας και τις εκδοχές αναφοράς, όπως ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης, ώστε να επιτρέπει στους ιδιοκτήτες ή στους ενοικιαστές του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας να συγκρίνουν και να αξιολογούν την ενεργειακή απόδοση του ίδιου. Είναι δυνατόν να περιλαμβάνει και πρόσθετες πληροφορίες, όπως η ένταξη πραγματικής κατανάλωσης ενέργειας του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, και το ποσοστό συμμετοχής της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στη συνολική κατανάλωση ενέργειας.\n2. Το ΠΕΑ περιλαμβάνει συστάσεις οικονομικού συμφέροντος για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, εκτός εάν δεν υπάρχει εύλογη δυνατότητα σχετικής βελτίωσης σε σύγκριση με τις ισχύουσες απαιτήσεις για την ενεργειακή απόδοση. Οι συστάσεις περιλαμβάνουν το ΠΕΑ καλύπτουν τα εξής:\nα) μέτρα που λαμβάνονται σε σχέση με τη ριζική ανακαίνιση του κελύφους ή των τεχνικών συστημάτων του κτιρίου και\nβ) μέτρα για μειονεκτούσες ομάδες που εξαρτώνται από ριζική ανακαίνιση του κελύφους ή των τεχνικών συστημάτων του κτιρίου.\n3. Οι συστάσεις που περιλαμβάνει το ΠΕΑ είναι τεχνικά υλοποιήσιμες για το συγκεκριμένο κτίριο και μπορούν να οδηγήσουν σε εκτίμηση του ύψους του περιθωρίου αποπληρωμής ή της σχέσης κόστους-οφέλους για ολόκληρο το οικονομικό κύκλο ζωής του.\n4. Το ΠΕΑ παρέχει στον ιδιοκτήτη ή στον ενοικιαστή ενδείξεις για πηγές πληροφόρησης, οι οποίες, μεταξύ άλλων, αφορούν:\nα) τη σχέση κόστους-απόδοσης των συστάσεων που περιλαμβάνει το ΠΕΑ, η αξιολόγηση της οποίας στηρίζεται σε εθνικό επίπεδο προϋποθέσεων, όπως η εκτίμηση της εξοικονόμησης ενέργειας και των βασικών τιμών ενέργειας και η προκαταρκτική εκτίμηση του κόστους,\nβ) τα βήματα υλοποίησης των συστάσεων,\nγ) συναφή θέματα, όπως οι ενδεχόμενες επιθεωρήσεις\nκαι τα κίνητρα χρηματοδότησης ή άλλου χαρακτήρα και χρηματοδοτικές δυνατότητες.\n5. Η πιστοποίηση κτιριακών μονάδων μπορεί να βασίζεται και σε κοινή πιστοποίηση ολόκληρου του κτιρίου αν την περίπτωση αυτή δεν απαιτείται η έκδοση ΠΕΑ κατά το άρθρο 12 για κάθε επί μέρους κτιριακή μονάδα.\nΆρθρο 12\nΈκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ)\n1. Η έκδοση ΠΕΑ είναι υποχρεωτική:\nα) μετά την ολοκλήρωση κατασκευής νέου κτιρίου ή κτιριακής μονάδας, με την επιφύλαξη της παραγράφου 4,\nβ) μετά την ολοκλήρωση ριζικής ανακαίνισης κτιρίου ή κτιριακής μονάδας,\nγ) κατά την πώληση ή κτίριο ή κτιριακής μονάδας,\nδ) κατά τη μίσθωση σε νέο ενοικιαστή κτιρίου ή κτιριακής μονάδας.\n2. Για κάθε συνολικής επιφάνειας άνω των πεντακοσίων τετραγωνικών μέτρων (500 τ.μ.), τα οποία χρησιμοποιούνται ως υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως σχετίζεται κάθε φορά, και τα οποία επισκέπτεται συχνά το κοινό. Από τις 9 Ιουλίου 2015 το κατώτατο όριο των τετραγωνικών μέτρων μειώνεται στα διακόσια πενήντα τετραγωνικά μέτρα (250 τ.μ.).\n2. Κατά την πώληση ή μίσθωση κτιρίων ή κτιριακών μονάδων, δεν συνίσταται από τον ιδιοκτήτη το ΠΕΑ ή αντίγραφο του, στον υποψήφιο νέο αγοραστή ή ενοικιαστή και παραδίδεται αυτόν στο νέο αγοραστή ή ενοικιαστή.\n3. Κατά την πώληση ή μίσθωση κτιρίων ή κτιριακών μονάδων πριν από την ολοκλήρωση της κατασκευής τους, γνωστοποιείται από τον πωλητή ή τον ενοικιαστή η εκτίμηση της μελλοντικής ενεργειακής απόδοσης τους, όπως αυτή προκύπτει από τη Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης (ΜΕΑ), κατά παρέκκλιση από τις παραγράφους 1 και 2 στον αγοραστή ή ενοικιαστή κατά τη πράξη πώληση. Στην περίπτωση αυτή το ΠΕΑ εκδίδεται μόλις ολοκληρωθεί η κατασκευή του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας.\n4. Κατά τη διάθεση προς πώληση ή προς μίσθωση κτιρίου ή κτιριακής μονάδας, που διαθέτει ΠΕΑ, απαιτείται η δήλωση του δείκτη ενεργειακής απόδοσης (ενεργειακή κατηγορία), όπως αυτός προκύπτει από το ΠΕΑ, σε όλες τις σχετικές διαφημίσεις.\n5. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν μπορούν να αποκλεισθούν με συμφωνία των συμβαλλομένων μερών.\n6. Από την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος άρθρου εξαιρούνται οι περιπτώσεις α’, γ’, δ’, ε’ και στ’ της παραγράφου 7 του άρθρου 4.\n7. Η έκδοση ΠΕΑ σε κτιριακές μονάδες με συνολική ωφέλιμη επιφάνεια μικρότερη από πενήντα τετραγωνικά μέτρα (50 τ.μ.) είναι υποχρεωτική από 11.2.2016.

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 7

[Page 7 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/7.png)

- Άρθρο 13: Επιδείξη Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ)
1. Στις περιπτώσεις κτιρίων συνολικής ωφέλιμης επιφάνειας άνω των πεντακοσίων τετραγωνικών μέτρων (500 τ.μ.), τα οποία χρησιμοποιούνται από υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως αυτές ορίζεται κάθε φορά, και τα οποία επισκέπτεται συχνά το κοινό, το ΠΕΑ που εκδίδεται υποχρεωτικά σύμφωνα με το παραπάνω άρθρο, αναρτάται σε περίπτωση για το κοινό όφελος. Για τα υφιστάμενα κτίρια της παραπάνω περίπτωσης, η έκδοση και η ανάρτηση του ΠΕΑ υλοποιείται από την 9η Ιουνίου 2013. Στην ΕΓΠΕΝ, που συστάθηκε με την παράγραφο 4 του άρθρου 2 του ν. 3818/2010 «Προστασία δασών και δασικών εκτάσεων του Νομού Αττικής», σύσταση Ειδικής Γραμματείας Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας και λοιπές διατάξεις» (Α' 17), δημιουργείται ειδική βάση δεδομένων με το συνόλο των δημόσιων κτιρίων, στην οποία καταχωρούνται όλα τα ΠΕΑ που θα εκδίδονται, υφιστάμενων και νέων, ιδιόκτητων και ενοικιαζόμενων. Η βάση δεδομένων είναι δημόσια προσβάσιμη μέσω της ιστοσελίδας του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.
2. Από τις 9 Ιουλίου 2015 η ανωτέρω ρύθμιση ισχύει υποχρεωτικά σε όλες τις περιπτώσεις κτιρίων, συνολικής ωφέλιμης επιφάνειας άνω των διακοσίων πενήντα τετραγωνικών μέτρων (250 τ.μ.), τα οποία χρησιμοποιούνται από υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα και τα οποία επισκέπτεται συχνά το κοινό.
3. Την ευθύνη υλοποίησης των παραπάνω, για τα κτίρια ορίζονται, τους που χρησιμοποιούνται από υπηρεσίες του δημόσιου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα, έχουν οι Γενικοί Γραμματείς Υπουργείων και Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, οι Περιφερειάρχες, οι Δήμαρχοι και οι Διοικητές φορέων του στενού και ευρύτερου δημόσιου τομέα.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, εγκρίνονται μέτρα και παρέχονται ειδική χρηματοδοτική και άλλα μέσα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης νέων και υφιστάμενων κτιρίων του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα.
5. Οι ρυθμίσεις του παρόντος δεν συμφωνούνται με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, αποκλείονται από χρηματοδότηση προγραμμάτων για παρεμβάσεις στα κτίριά τους.
6. Στις περιπτώσεις κτιρίων συνολικής ωφέλιμης επιφάνειας άνω των πεντακοσίων τετραγωνικών μέτρων (500 τ.μ.), για τα οποία έχει εκδοθεί ΠΕΑ σύμφωνα με το άρθρο 12 και τα οποία επισκέπτεται συχνά το κοινό, το ΠΕΑ αναρτάται σε περίπτωση για το κοινό όφελος. Για τα υφιστάμενα κτίρια της παραπάνω περίπτωσης η υποχρέωση ανάρτησης του ΠΕΑ ισχύει από την 9η Ιουνίου 2013.
7. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν περιλαμβάνουν υποχρέωση ανάρτησης των συστάσεων που περιλαμβάνονται στα ΠΕΑ, επιτρέπεται όμως η αναγραφή των πραγματικών καταναλώσεων μόνο για τις περιπτώσεις των δημόσιων κτιρίων.

Άρθρο 14: Επιδείξη Συστημάτων Θέρμανσης
1. Για κάθε κτίριο διενεργείται επιθεώρηση των προθάλαμων τμημάτων συστημάτων που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση κτιρίων, όπως οι μονάδες παραγωγής θερμότητας, το σύστημα ελέγχου, οι κυκλοφορητές κ.λπ., με λέβητες συνολικής ωφέλιμης ονομαστικής ισχύος άνω των είκοσι κιλοβάτ (20 kW). Η επιθεώρηση αυτή περιλαμβάνει αξιολόγηση του βαθμού απόδοσης του λέβητα και του μεγέθους του (ονομαστική ισχύς), σε σχέση με τις απαιτήσεις θέρμανσης του κτιρίου. Η αξιολόγηση του μεγέθους του λέβητα δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνεται εφόσον δεν έχουν γίνει νέοι μεταβολές στο συγκεκριμένο σύστημα θέρμανσης ή στις απαιτήσεις θέρμανσης του κτιρίου.
2. Τα συστήματα θέρμανσης περιλαμβάνουν:
a) τουλάχιστον κάθε πέντε (5) έτη για συστήματα με λέβητες συνολικής ωφέλιμης ονομαστικής ισχύος από είκοσι (20) έως και εκατό κιλοβάτ (100 kW),
b) τουλάχιστον κάθε δύο (2) έτη, για συστήματα με λέβητες συνολικής ωφέλιμης ονομαστικής ισχύος άνω των εκατό κιλοβάτ (100 kW), και αν, αν καυθέριανται όλα με το ίδιο καύσιμο, τουλάχιστον κάθε τέσσερα (4) έτη.

Άρθρο 15: Επιδείξη συστημάτων κλιματισμού
Για κάθε κτίριο διενεργείται επιθεώρηση των προθάλαμων τμημάτων εγκαταστάσεων κλιματισμού, όπως οι θερμαντήρες, ψύκτες, κεντρικές κλιματιστικές μονάδες, κυκλοφορητές, συστήματα ελέγχου, κ.λπ. Η επιθεώρηση περιλαμβάνει αξιολόγηση του βαθμού απόδοσης του συστήματος κλιματισμού και του μεγέθους του (ονομαστική ισχύς), σε σχέση με τις απαιτήσεις κλιματισμού του κτιρίου. Η αξιολόγηση του μεγέθους του κλιματισμού κάθε πέντε (5) έτη. Η επιθεώρηση περιλαμβάνει αξιολόγηση του βαθμού απόδοσης του συστήματος κλιματισμού και του μεγέθους του (ονομαστική ισχύς), σε σχέση με τις απαιτήσεις κλιματισμού του κτιρίου. Η αξιολόγηση του μεγέθους του κλιματισμού κάθε πέντε (5) έτη δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνεται εφόσον δεν έχουν γίνει νέοι μεταβολές στο συγκεκριμένο σύστημα κλιματισμού ή στις απαιτήσεις θέρμανσης του κτιρίου.

Άρθρο 16: Εκθέσεις Επιδείξεων Συστημάτων Θέρμανσης και Κλιματισμού
1.Έπειτα από κάθε επιθεώρηση συστήματος θέρμανσης ή κλιματισμού συντάσσεται έκθεση επιθεώρησης, η οποία και επιδίδεται στον ιδιοκτήτη ή διαχειριστή ή ενοικιαστή του κτιρίου. Η έκθεση περιέχει το αποτέλεσμα της επιθεώρησης που διενεργήθηκε και περιλαμβάνει συστάσεις για την οικονομικώς συμφέρουσα βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του επιθεωρούμενου συστήματος ή την αντικατάστασή του.
2. Οι συστάσεις μπορούν να βασιστούν στη σύγκριση της ενεργειακής απόδοσης του επιθεωρούμενου συστήματος με εκείνη του βέλτιστου διαθέσιμου εξοπλισμού συστήματος και κοινοποιούνται στον ιδιοκτήτη του κτιρίου. Η έκθεση είναι υποχρεωτική για το επίπεδο ενεργειακής απόδοσης που απαιτείται από την ισχύουσα νομοθεσία.
3. Έντεως τεσσάρων (4) ετών και την έκδοση ισχύος του παρόντος, επιθεώρηση ή αρχική επιθεώρηση των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού.

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 8

[Page 8 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/8.png)

- 646 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

4. Από την 1.1.2014 και εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις υποχρεωτικής Ενεργειακής Επιθεώρησης συστήματος θέρμανσης ή κλιματισμού των άρθρων 14 και 15, για την έκδοση ΠΕΑ απαιτείται η προσκόμιση της Έκθεσης Επιθεώρησης του Συστήματος Θέρμανσης ή Κλιματισμού.

Άρθρο 17
Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών - Αρχείο Επιθεωρήσεως Κτιρίων

Το άρθρο 5 του π.δ. 100/2010 (Α΄ 177) αντικαθίσταται ως εξής:

«Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών - Αρχείο Επιθεωρήσεως Κτιρίων
1. Καταρτίζεται Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών, υπό τη μορφή ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων, όπου εγγράφονται με αύξοντα Αριθμό Μητρώου οι Ενεργειακοί Επιθεωρητές με όλα τα απαραίτητα στοιχεία τους. Στο Μητρώο διακρίνονται τρεις (3) κατηγορίες Ενεργειακών Επιθεωρητών, ως εξής:
α) Ενεργειακοί Επιθεωρητές Κτιρίων,
β) Ενεργειακοί Επιθεωρητές Συστημάτων Θέρμανσης και
γ) Ενεργειακοί Επιθεωρητές Συστημάτων Κλιματισμού.
2. Ο αριθμός Μητρώου του Ενεργειακού Επιθεωρητή αναγράφεται υποχρεωτικά στο ΠΕΑ και στις Εκθέσεις Επιθεώρησης Συστημάτων Θέρμανσης και Κλιματισμού που εκδίδει.
3. Κάθε Ενεργειακός Επιθεωρητής κατά την εγγραφή στο στο Μητρώο, υποχρεούται να δηλώσει την επαγγελματική του έδρα.
4. Τηρείται ξεχωριστό Μητρώο για τα νομικά πρόσωπα ατομικές εταιρείες νομικής μορφής, των οποίων ένας τουλάχιστον εταίρος είναι Ενεργειακός Επιθεωρητής. Η εγγραφή κάθε νομικού προσώπου ενημερώνεται ταυτόχρονα και με μεταβολή που προκαλείται στο φυσικό πρόσωπο – Ενεργειακό Επιθεωρητή. Για την εγγραφή του νομικού προσώπου στο Μητρώο, απαιτείται η υποβολή των παρακάτω δικαιολογητικών στον ΕΥΕΠΕΝ:
α) Υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α΄75) του Ενεργειακού Επιθεωρητή, με επισύναψη του πιστοποιητικού της γνώσης, που βεβαιώνει την σχέση του με το συγκεκριμένο νομικό πρόσωπο ή τη διεξαγωγή ενεργειακών επιθεωρήσεων.
β) Αντίγραφο του Καταστατικού του νομικού προσώπου.
γ) Παράβολο εκατόν πενήντα (150) ευρώ του νομικού προσώπου.
5. Σε περίπτωση μεταβολής των αρχικά δηλωθέντων στοιχείων φυσικού ή νομικού προσώπου, εγγεγραμμένου στο Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών, αυτό υποχρεούται εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών να δηλώσει την μεταβολή στην ΕΥΕΠΕΝ. Ειδικότερα, σε περίπτωση θανάτου, αναστολής ή απώλειας της επαγγελματικής ιδιότητας του Ενεργειακού Επιθεωρητή, η αρμόδια για την τήρηση και διαχείριση του Μητρώου υπηρεσία οφείλει να γνωστοποιήσει την εν λόγω εγγραφή ως γεγονός στην ΕΥΕΠΕΝ εντός προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την έκδοση του πιστοποιητικού ή της απόφασης, την οποία αποστέλλει στον Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών.
6. Καταρτίζεται Αρχείο Επιθεωρήσεως Κτιρίων υπό τη μορφή ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων και ενημερώνεται ηλεκτρονικά από τους Ενεργειακούς Επιθεωρητές, οι οποίοι υποχρεούνται να υποβάλλουν:
α) τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων και τα αντίστοιχα έντυπα ενεργειακής επιθεώρησης κτιρίων,
β) τις Εκθέσεις Επιθεώρησης των Συστημάτων Θέρμανσης Κτιρίων και
γ) τις Εκθέσεις Επιθεώρησης των Συστημάτων Κλιματισμού Κτιρίων.
7. Η τήρηση, ο έλεγχος και η διαχείριση του Μητρώου Ενεργειακών Επιθεωρητών και του Αρχείου Επιθεωρήσεως Κτιρίων υπάγεται στην αρμοδιότητα της ΕΥΕΠΕΝ».

Άρθρο 18
Ανεξάρτητο σύστημα ελέγχου

1. Για τον έλεγχο και την παρακολούθηση της διαδικασίας και της ποιότητας των ενεργειακών επιθεωρήσεων, της ενεργειακής πιστοποίησης, της ορθότητας των εκδιδόμενων ΠΕΑ και των Εκθέσεων Επιθεώρησης Συστημάτων Θερμανσης και Κλιματισμού κτιρίων, της αξιόπιστης εκτέλεσης των καθηκόντων των Ενεργειακών Επιθεωρητών, καθώς και της τήρησης και εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος, και των κατ’ εξουσιοδότηση αυτών εκδιδόμενων κανονιστικών πράξεων, αρμόδια είναι η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Ενέργειας (ΕΥΕΠΕΝ), σύμφωνα με τα οριζόμενα στο π.δ. 72/2010 (Α ́ 132).
2. Οι έως ότου έχουν διενεργηθεί αυτοτελώς, ενεργειακοί επιθεωρητές και γραφεία τα οποία ιδρύονται γίνεται ποσοστό (5%) η Κατανοητική Ελέγκτικη Αξιολόγηση ΠΕΑ και των Εκθέσεων Επιθεώρησης και ανατίθεται σε:
α) έλεγχο της εγκυρότητας και ακριβείας των δεδομένων υπολογισμού, που υποβάλλονται με τη μορφή ηλεκτρονικού αρχείου δεδομένων στο Αρχείο Επιθεωρήσης Κτιρίων και επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων των ΠΕΑ και των Εκθέσεων Επιθεώρησης, συμπεριλαμβανομένων και των δεδομένων,
β) επίπτωση ατελειών του κτιρίου, την εν γένει εξαρτήση της ορθότητας των ΠΕΑ και των Εκθέσεων Επιθεώρησης.
3. Οι Ενεργειακοί Επιθεωρητές, καθώς και οι ιδιοκτήτες ή διαχειριστές ή ενοικιαστές των κτιρίων, παρέχουν στους Επιθεωρητές Ενέργειας της ΕΥΕΠΕΝ όλα τα απαιτούμενα στοιχεία, πρόσβαση στο κτίριο και τις εγκαταστάσεις του και κάθε δυνατή διευκόλυνση για να διεξάγουν τον έλεγχο, διαφορετικά επιβάλλεται σε βάρος τους τα πρόστιμα της παραγράφου 2 του άρθρου 20 του παρόντος.
4. Για την αποτελεσματικότερη επιτέλεση του ελεγκτικού έργου της, η ΕΥΕΠΕΝ δύναται να επικουρείται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. Με διατάγματα που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, καθορίζονται τα ποσοστά των ενεργειακών επιθεωρήσεων, οι κανόνες και οι αρχές που διέπουν την εκτέλεση των έργων των Επιθεωρητών και η διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής τους, το ύψος και η τρόπος αποζημίωσής τους, οι ιδιοκτήτες που είναι ακαθάριστα τα έργα τους, οι διοικητικές κυρώσεις και τα διοικητικά πρόστιμα που τους επιβάλλονται, τα όργανα, η διαδικασία και οι προϋποθέσεις εκδίκασης των κυρώσεων και των προστίμων, το ύψος, η διαβάθμισή τους και τα κριτήρια επιμέτρησής τους, οι διοικητικές προσφυγές

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 9

[Page 9 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/9.png)

- κατά των κυρώσεων, οι προθεσμίες άσκησης τους, και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.

Άρθρο 19
Διαδικασία ανάκλησης/αντικατάστασης Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) κτιρίων και Εκθέσεων Επίθεωρησης Συστημάτων Θέρμανσης και Κλιματισμού
1. Τα ΠΕΑ και οι Εκθέσεις Επιθεώρησης θεωρούνται έγκυρα και καταχωρούνται στο Αρχείο Επιθεώρησης Κτιρίων, μετά την οριστική ηλεκτρονική υποβολή τους από τους Ενεργειακούς Επιθεωρητές. Η ανάκληση/αντικατάσταση έγκυρου ΠΕΑ ή Έκθεσης Επιθεώρησης γίνεται με έγκριση της Ειδικής Υπηρεσίας Επιθεωρητών Ενέργειας (ΕΥΕΠΕΝ), μετά από σχετικό αίτημα του Ενεργειακού Επιθεωρητή, στο οποίο διατυπώνονται σαφώς ο λόγος της ανάκλησης, καθώς και τα προστιθέμενα στοιχεία του ΠΕΑ. Για την έγκριση του αιτήματος ανάκλησης/αντικατάστασης, η ΕΥΕΠΕΝ μπορεί να ζητήσει την προσκόμιση περαιτέρω στοιχείων και δικαιολογητικών. Η ΕΥΕΠΕΝ μπορεί να απορρίψει αίτημα ανάκλησης/αντικατάστασης ΠΕΑ ή Έκθεσης Επιθεώρησης όταν, βάσει του αιτήματος, δεν τεκμηριώνεται ουσιώδης λόγος αναθεώρησης των αρχικά υποβληθέντων στοιχείων.
2. Η μη τήρηση της ως άνω διαδικασίας, καθώς και η προσκόμιση στοιχείων που δεν ισχύουν ή της Έκθεσης Επιθεώρησης, στο οποίο δηλώνονται στον Ενεργειακό Επιθεωρητή στο αίτημα ανάκλησης/αντικατάστασης, συνιστά παράβαση για την οποία επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρου 20 του παρόντος. Οι προηγούμενες κυρώσεις επιβάλλονται και στην περίπτωση υποβολής επανειλημμένων αιτημάτων για ανάκληση/αντικατάσταση και εις εκάστοτε όσα αυτά υπερβαίνουν το πέντε τις εκατό (5%) του συνολικού αριθμού ΠΕΑ ή του συνολικού αριθμού Εκθέσεων Επιθεώρησης Συστημάτων Θέρμανσης ή του συνολικού αριθμού Εκθέσεων Επιθεώρησης Συστημάτων Κλιματισμού που έχει εκδώσει ο Ενεργειακός Επιθεωρητής.
3. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής αναμορφώνονται τα παραπάνω ποσοστά και ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια.
4. Η ανάκληση/αντικατάσταση ΠΕΑ που βρίσκεται σε ισχύ και έχει καταχωρηθεί σε μεθόριτηρο ή συμβολαιογραφικό έγγραφο είναι δυνατή μόνον εφόσον το σχετικό αίτημα συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 (Α’ 75) του ιδιοκτήτη του κτιρίου ή της κτιριακής μονάδας, με την οποία δηλώνει ότι επιθυμεί την ανάκληση/αντικατάσταση του ΠΕΑ.

Άρθρο 20
Κυρώσεις
1. Αν παραβιασθούν οι διατάξεις των άρθρων 12, 14 και 15, επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια (1.000) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ σε βάρος του κατά νόμο υπεύθυνου. Τα πρόστιμα επιβάλλονται λαμβάνοντας υπόψη την επιμέλεια και τη χρήση του πιστοποιημένου κτιρίου ή κτιριακής μονάδας, το μέγεθος των συστημάτων του κτιρίου, το βαθμό ικανοποίησης και την τυχόν υποτροπή του υπεύθυνου.
2. Σε περίπτωση υποτροπής κατά δύο επιθεωρήσεων ελέγχου της ΕΥΕΠΕΝ επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια (1.000) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. Τα πρόστιμα επιβάλλονται λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα της εξεταζόμενης υπόθεσης, την απαίτηση των πρόεδρων και την επιτόπου τους στην έκβαση του ελέγχου.
3. Τα πρόστιμα επιβάλλονται με απόφαση του Ειδικού Γραμματέα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από εισήγηση της ΕΥΕΠΕΝ και κατόπιν προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερομένου σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 6 του ν. 2690/1999 (Α’ 45).
4. Το άρθρο 8 του π.δ.100/2010 (Α’ 177) αντικαθίσταται ως εξής:
«κυρώσεις
1. Σε περίπτωση που, μετά από έλεγχο της ΕΥΕΠΕΝ, διαπιστωθεί ότι Ενεργειακός Επιθεωρητής:
a) αναφέρει ανακριβή ενεργειακή ή άλλη στοιχεία επί των ΠΕΑ ή/και των Εκθέσεων Επιθεώρησης Συστημάτων Θέρμανσης ή/και Κλιματισμού,
b) παραβλέπει ανακριβή στοιχεία και δικαιολογητικά,
c) παραβιάζει τα καθήκον εχεμύθειας και εμπιστευτικότητας, ως προς τη χρήση των στοιχείων και των πληροφοριών που συγκεντρώνει κατά την εκτέλεση έργου του,
δ) προβάλει εκτός της δραστηριότητός του Ενεργειακού Επιθεωρητή σε αντίθεση με τις διατάξεις του παρόντος,
e) εκληρώνει πλημμελώς τα επιστημονικά και επαγγελματικά καθήκοντα και τις συμβάσεις του με τους ιδιοκτήτες,
στ) συνεργάζεται με πρόσωπα τα οποία η άλλη κακόληπτα ή συµβιβασιμότητα.
2) παραβιάζει τις λοιπές υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, όπως ισχύει, και κυρίως κατά το εσωτερικόν αυτού ειδικευμένων κανονιστικών κειμένων,
η ΕΥΕΠΕΝ εισηγείται την επιβολή διοικητικών και λοιπών κυρώσεων ή/και χρηματικών προστίμων, κατόπιν προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερομένου σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 6 του ν. 2690/1999 (Α’ 45). Οι κυρώσεις επιβάλλονται με απόφαση του Ειδικού Γραμματέα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια, τις ιδιότητες, το είδος και τη βαρύτητα της παράβασης, τις συνέπειες του προκύψαντος από αυτήν, την επιμέλεια του πιστοποιημένου κτιρίου, το βαθμό ικανοποίησης και την τυχόν υποτροπή του παραβάτη Ενεργειακού Επιθεωρητή, ως εξής:
α) καταβολή χρηματικού ποσού από πεντακόσια (500) έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ,
β) αποκελισμός του Ενεργειακού Επιθεωρητή από τη διενέργεια ενεργειακών επιθεωρήσεων για περίοδο από ένα (1) έως και τρία (3) έτη και
γ) οριστική διαγραφή του Ενεργειακού Επιθεωρητή από το Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών.
2. Το χρηματικό πρόστιμο μπορεί να επιβάλλεται ως συμπληρωματική ποινή, ανεξαρτήτως με τις κυρώσεις των παραγράφων ββ’ και γγ’.
3. Το ύψος του προσδιορισθέντος χρηματικού προστίμου επιβάλλεται δε Ενεργειακού Επιθεωρητή λαμβάνοντας υπόψη και το ύψος της συνολικής αμοιβής της επιθεώρησής του για την έκδοση των ΠΕΑ ή των Εκθέσεων Επιθεώρησης, βάσει των οποίων διαπιστώθηκε η παράβαση.
4. Κάθε επιβαλλόμενη κύρωση καταγράφεται στο Μητρώο Ενεργειακών Επιθεωρητών."

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 10

[Page 10 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/10.png)

- 648 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)\n\n5. Τα επιβαλλόμενα χρηματικά πρόστιμα βεβαιώνονται και εισπράττονται από τις Δ.Ο.Υ. σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΕΔΕ.\n6. Οι διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται με το παρόν είναι ανεξάρτητες από τυχόν ποινικές ή αστικές ευθύνες του παραβάτη.\n7. Επιτρέπεται η άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον του Ειδικού Παρατηρητή Εξοικονόμησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατά των κυρώσεων που επιβάλλονται με το παρόν άρθρο, εντός προθεσμίας σαράντα (40) ημερών από την κοινοποίηση στον ενδιαφερόμενο της σχετικής απόφασης και σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.\n8. Τα ΠΕΑ και οι Εκθέσεις Επιθεώρησης, μετά από έλεγχο των οικείων επιθεωρητών, θεσπίζονται και αναβληθέντος κυρώσεων των Ενεργειακών Επιθεωρητών, ακυρώνονται ολικά είτε μερικώς λόγω εκδοχής της πράξης επιβολής της διοικητικής κύρωσης, η οποία κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο ιδιοκτήτη του κτιρίου. Ο ιδιοκτήτης υποχρεούται σε αντικατάσταση των ακυρωθέντος ΠΕΑ ή Έκθεσης Επιθεώρησης.\n9. Για την αντικατάστασή τους, οι ιδιοκτήτες των κτιρίων μπορούν να λάβουν από το Πράσινο Ταμείο χρηματοδότηση με το ύψος της δαπάνης που πραγματοποιήσαν για την έκδοση του ακυρωθέντος ΠΕΑ ή Έκθεσης Επιθεώρησης.\n10. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής καθορίζεται ο τρόπος και η διαδικασία καταβολής της δαπάνης αντικατάστασης ακυρωθέντος ΠΕΑ ή Έκθεσης Επιθεώρησης, τα απαιτούμενα προς τούτο δικαιολογητικά και κάθε άλλο σχετικό θέμα.\n11. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής δύναται να αναπροσαρμόζεται το ύψος και ο τρόπος υπολογισμού των διοικητικών κυρώσεων που επιβάλλονται δυνάμει του παρόντος άρθρου, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.\n\nΆρθρο 21\nΘέματα οικοδομικών αδειών\n1. Για τη χορήγηση άδειας δόμησης νέου ή ριζικά ανακαινιζόμενου υφιστάμενου κτιρίου ή τμημάτων κτιρίων, εκπονείται και υποβάλλεται στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.) η οριζόμενη στην παράγραφο 25 του άρθρου 2 Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης (ΜΕΑ) του κτιρίου.\n2. Μετά τους ελέγχους των Ελεγκτών Δόμησης του άρθρου 7 του ν. 4030/2011 (Α’ 249) και προκειμένου να εκδοθεί το Πιστοποιητικό Ελέγχου Κατασκευής (ΠΕΚ), απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η έκδοση του ΠΕΑ του κτιρίου, από Ενεργειακό Επιθεωρητή, για τις περιπτώσεις όπου είναι υποχρεωτικό από τις διατάξεις του παρόντος νόμου.\n3. Στην περίπτωση που για την έκδοση του ΠΕΑ υφίστανται ελλείψεις σε σχέση με τους όρους δεν απαιτείται άδεια δόμησης σύμφωνα με το ν.4030/2011 και 4067/2012 (Α’ 78), το ΠΕΑ εκδίδεται μετά την έκδοση του ΠΕΚ και την ολοκλήρωση των υπολειπόμενων ελέγχων.\n4. Το ΠΕΑ του κτιρίου υποβάλλεται και καταχωρείται ηλεκτρονικά στο αρχείο Ενεργειακής Κατάστασης Κτιρίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, αντίγραφο δε αυτού προσκομίζεται στην οικεία Υ.ΔΟΜ., συνοδευόμενο από πόρισμα του Ενεργειακού Επιθεωρητή, για την τήρηση ή μη των προδιαγραφών των δομικών στοιχείων του κελύφους και των τεχνικών συστημάτων του κτιρίου ή της τμηματικής μονάδας, καθώς και της ενεργειακής κατηγορίας που προσδιορίζονται στη Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης (ΜΕΑ).\n5. Σε περίπτωση που στο πόρισμα του Ενεργειακού Επιθεωρητή διαπιστώνεται η μη τήρηση των παραπάνω απαιτήσεων ακολουθείται η διαδικασία που προβλέπεται στην παράγραφο 29 του άρθρου 15 του ν.4065/2010 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Β’407), με σκοπό τη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές για τα δομικά στοιχεία του κελύφους και τα τεχνικά συστήματα του κτιρίου ή της τμηματικής μονάδας, καθώς και με την ενεργειακή κατηγορία που προσδιορίζονται στη ΜΕΑ.\n\nΆρθρο 22\nΚαταργούμενες – Τροποποιούμενες διατάξεις\n1. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:\nα) Τα άρθρα 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 και 12 του ν. 3661/2008 (Α’ 89).\nβ) Το άρθρο 10 του ν. 3851/2010 (Α’ 85).\nγ) Η παράγραφος 4 του άρθρου 22 του ν. 3889/2010 (Α’ 182).\nδ) Η παράγραφος 23, του άρθρου 42 του ν. 4030/2011 (Α’ 249).\nε) Το άρθρο 2 του π.δ. 100/2010 (Α’ 177).\nστ) Το άρθρο 11 του π.δ. 100/2010 (Α’ 177).\n2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, τροποποιούνται:\nα) Το άρθρο 5 του π.δ.100/2010 (Α’ 177) αντικαθίσταται με το άρθρο 17.\nβ) Το άρθρο 8 του π.δ. 100/2010 (Α’ 177) αντικαθίσταται με την παράγραφο 4 του άρθρου 20.\n\nΆρθρο 23\nΜεταβατικές διατάξεις\n1. Η διάρκεια ισχύος των προσωρινών αδειών ενεργειακών επιθεωρητών που έχουν χορηγηθεί σύμφωνα με το άρθρο 7 του π.δ. 100/2010 (Α’ 177), παρατείνεται έως τις 30.6.2013.\n2. Η 2/6/Β/οικ.5825/2010 απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Β’ 407), διατηρείται σε ισχύ έως την έκδοση της κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του παρόντος νόμου.\n\nΆρθρο 24\nΡύθμιση θεμάτων του ν. 3889/2010\nΗ προθεσμία της παραγράφου 30 του άρθρου 30 του ν. 3889/2010 (Α’ 182), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 31 του ν. 3937/2011 (Α’ 60), παρατείνεται μέχρι 30.6.2013. Η προθεσμία του άρθρου σαράντα της παρ.2 του άρθρου 31 του ν. 3937/2011 (Α’ 60), η οποία αφορά σε μελέτες έργων, η ανάθεση/άσκηση ΓΠΣ ή ΣΧΟΟΑΠ και όσων έχουν ενταχθεί σε κοινοτικό πρόγραμμα/άξονα χρηματοδότησης μέχρι 31.12.2011, παρατείνεται μέχρι τις 30.6.2013.

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 11

[Page 11 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/11.png)

- Άρθρο 25
Ρύθμιση θεμάτων των ν. 1811/1988 και του ν. 590/1977
Κατά την έννοια του άρθρου 3 παρ. 2 εδάφιο 2 της κυρούμενης με το άρθρο πρώτο του ν. 1811/1988 (Α΄ 231) Σύμβασης μεταξύ Εκκλησίας της Ελλάδος και Ελληνικού Δημοσίου και μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, η Εκκλησία της Ελλάδος υπείχετο στην άσκηση των αρμοδιοτήτων του Ο.Δ.Ε.Π. κατά το άρθρο 47 παρ. 2 του ν. 590/1977 (Α΄ 146). Σε κάθε περίπτωση ο έλεγχος των κατασκευών ανεκτά κατά τις γενικές ισχύουσες διατάξεις.

Άρθρο 26
Τροποποιήσεις του ν. 2882/2001
Το άρθρο 1 του ν. 2882/2001 «Κώδικας Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Ακινήτων» (Α΄ 17) αντικαθίσταται ως εξής:
1. «Η αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων, καθώς και η σύσταση εμπράγματου δικαιώματος σε βάρος αυτού για δημόσια ωφέλεια, εφόσον επιτρέπεται από το νόμο, κηρύσσεται: α. Με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, μετά από εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας της Περιφέρειας, για όλα τα έργα αρμοδιότητας της Περιφέρειας, εάν έχουν ενταχθεί σε Π.Ε.Π. ή έχουν, με άλλον ή εν μέρει, χρηματοδοτηθεί από αντίστοιχη ΣΑΕΠ ενδεχομένως εμβέλεια της αναγκαστικής έκτασης. Εξαιρούνται τα έργα που αφορούν στο Διευρωπαϊκό Εθνικό Οδικό Δίκτυο, καθώς και τα έργα που αφορούν σε προετοιμαζόμενες από το νόμο, διεθνείς ή διακρατικές συμφωνίες, περιοχές. β. Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, μετά από εισήγηση της Κτηματικής Υπηρεσίας του νομού όπου αυτό βρίσκεται το ακίνητο, για όλα τα έργα που δεν έχουν ενταχθεί σε Π.Ε.Π. είναι αρμοδιότητας της Περιφέρειας και η προς απαλλοτρίωση έκταση είναι μικρότερη των 100.000 τετραγωνικών μέτρων η απαλλοτρίωση κηρύσσεται, μετά από απόφαση της αρμόδιας Υπηρεσίας με κοινή απόφαση του αρμοδίου Υπουργού και του Υπουργού Οικονομικών, οι οποίοι είναι αρμόδιοι και για την κήρυξη συμπληρωματικών απαλλοτριώσεων, ανεξαρτήτως εμβαδού. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Οικονομικών, δύναται να αυξάνεται το όριο της έκτασης του εδαφίου αυτού. γ. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, κατά παρέκκλιση των παραπάνω, καθώς και κάθε άλλη περίπτωση εξαιρέσεως, προκειμένου για την εκτέλεση έργων αρμοδιότητας του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, τα οποία συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. δ. Σε περιπτώσεις απαλλοτριώσεων μεγάλης σημασίας, με πρόταση του αρμοδίου εκ του σκοπού της απαλλοτρίωσης Υπουργού και του Υπουργού Οικονομικών, η απαλλοτρίωση κηρύσσεται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. 2. Ο Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή το Περιφερειακό Συμβούλιο, δύνανται, λόγω των ιδιαιτεροτήτων του έργου, με αιτιολογημένη εισήγηση τους, να παραπέμψουν το ζήτημα της κήρυξης της απαλλοτρίωσης στον Υπουργό Οικονομικών. 3. Τα κατά την παράγραφο 1 α,β,γ,δ και περίπτωση, για την κήρυξη της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, όργανα αποτελούν όργανα του Υπουργείου Οικονομικών, στο αρμόδιο έκαστο και σκοπό της απαλλοτρίωσης Υπουργείο, στον οποίο εδρεύουν μεταγραφόμενα, προκειμένου να εγγραφεί συνολική καταχώριση, και στον Προϊστάμενο της αρμόδιας Διοικητικής Υπηρεσίας, προκειμένου για διερυνεύσεις δικαιώματα του Δημόσιου επί κινητών, τα οποία μεταγράφονται στο ιδιωτικό ή διεκδικούνται υπό ιδιώτες ενώ εμπίπτουν στο καθεστώς προστασίας του ν. 3208/2003, αντίγραφο της απαλλοτριωτικής πράξης και κάθε σχετικού πίνακα. Η Διοικητική Υπηρεσία συντάσσει σχετική έκθεση εντός τριών (3) μηνών από τη διαβίβαση των παραπάνω Κτηματολογικών δεδομένων, την οποία κοινοποιεί υποχρεωτικά στην Αρχή που κήρυξε την απαλλοτρίωση, στην οικεία Κτηματική Υπηρεσία και στον Βαρυμονόμενο για την δαπάνη της απαλλοτρίωσης. 4. Όλες οι αποφάσεις αποδοχής κήρυξης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η απαλλοτρίωση θεωρείται ότι κυλήθηκε κατ’ τη δημοσίευση αυτή. 2. Το άρθρο 2 του ν. 2882/2001 (Α΄ 17) αντικαθίσταται ως εξής : «Αγορά και ανταλλαγή απαλλοτριωθέντα ακινήτου. 1. Το κατά περίπτωση ακίνητο, κατά το άρθρο 1, για την κήρυξη της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης φροντίζει δυνάμει να προβληθεί, με σχετική απόφαση των, όταν της απαλλοτρίωσης, σε συνεννόηση εξαφανίζει του αναγκαστικού κινήτρου. Η Εξαγορά δύναται να γίνει και μετά την κήρυξη της απαλλοτρίωσης, πάντως, μόλις, μέχρι την έκδοση της δικαστικής απόφασης καθορισμού της αποζημίωσης. 2. Το Τμήμα της εξαγοράς καθορίζεται από την Διημερίδα, από την εκτιμητική επιτροπή του άρθρου 15 ή από σχετικό αποτιμητικό εκτιμητή, κατά τη σύναψη της σύμβασης εξαγοράς το Δημόσιο εκκαθαρίζεται κατά περίπτωση από τον Γενικό Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή από τον αρμόδιο Υπουργό ή από τον Υπουργό Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, ο οποίος δύναται να εξουσιοδοτήσει τον αρμόδιο, για την υπογραφή αυτής, Πρόεδρο ή δικαιούχο αντιπροσωπίας του Ν.Σ.Κ. ή της Πρόεδρου της οικείας Κτηματικής Υπηρεσίας του νομού ή οικεία Περιφέρεια εκπροσωπείται από τον Περιφερειάρχη. Αντίγραφο της συναφθείσας σύμβασης, μαζί με το διάγραμμα στο οποίο εικονίζεται το ακίνητο που περιέρχεται στο Δημόσιο, αποστέλλεται στην αρμόδια αρχή για να καταγραφεί ως δημόσιο κτήμα. 2. Ανάγκες αναγκαστικής απαλλοτρίωσης δύνανται, επίσης, να γίνει ανταλλαγή του απαλλοτριωθέντος ακινήτου με ακίνητο του Δημοσίου ή της Περιφέρειας, έστωμε συμφωνία ή χωρίς. Εάν της εξής τις κείμενες διατάξεις, η διαχείριση των εν λόγω ακινήτων υπόκειται στις περιπτώσεις του άλλου, η διαφορά καταβάλλεται σε χρήμα. 3. Το οριζόμενο στην προηγούμενη παράγραφο για την εξαγορά εφαρμόζεται αναλόγως και για την ανταλλαγή του ακινήτου».

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 12

[Page 12 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/12.png)

- 3. Το άρθρο 14 του ν. 2882/2001 «Κώδικας Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Ακινήτων» (Α΄ 17) αντικαθίσταται ως εξής:
«Διαδικασία
1. Κατά την έννοια του παρόντος νόμου, ενδιαφερόμενοι, οι οποίοι δύνανται να ζητήσουν δικαστικώς τον προσδιορισμό ή οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης, είναι: α) ο υπόχρεος να καταβάλει την αποζημίωση, β) ο υπέρ ου κηρύχθηκε η αναγκαστική απαλλοτρίωση και γ) ο οποίος αξιώνει κυριότητα ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα στο απαλλοτριούμενο.
2. Το κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά το άρθρο 9, για την κήρυξη της απαλλοτρίωσης όργανο έχει τη γενική επιμέλεια για την επίσπευση της διαδικασίας του καθορισμού της αποζημίωσης και της αναγνώρισης των δικαιούχων, καθώς και της συντέλεσης της απαλλοτρίωσης.
3. Στις περιπτώσεις αναγκαστικών απαλλοτριώσεων υπέρ του Δημοσίου, το κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά το άρθρο 9, για την κήρυξη της απαλλοτριώσεως όργανο, εκπροσωπεί τούτο δικαστικώς και ζητεί προς υπεράσπιση των συμφερόντων αυτού, την παροχή σχετικής εντολής σε πληρεξούσιο του Δημοσίου από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Η περιφέρεια εκπροσωπείται από τον Περιφερειάρχη, ο οποίος χορηγεί τη σχετική εντολή σε δικηγόρο της Περιφέρειας.
Ειδικώς οι αποφάσεις περί προσδιορισμού ή οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης κοινοποιούνται και στον Υπουργό Οικονομικών, από την κοινοποίηση και αυτήν αρχίζουν οι δικονομικές προθεσμίες.
4. Για τις οριζόμενες από τα επίμεχα άρθρα ενέργειες, καθώς και την κατάθεση αίτησης στο αρμόδιο δικαστήριο για τον προσωρινό ή οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης, το κατά το άρθρο 1, για την κήρυξη της απαλλοτρίωσης, όργανο συντάσσει έγγραφο των Προϊσταμένων της οικείας Κτηματικής Υπηρεσίας, διοριζόμενος για την Περιφέρεια αρμόδιος είναι ο οικείος Περιφερειάρχης.
5. Το κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά το άρθρο 9, για την κήρυξη της απαλλοτρίωσης όργανο νομιμοποιεί τον Υπουργό Οικονομικών και στο αρμόδιο από το σκοπό της απαλλοτρίωσης Υπουργείο Δικαιοσύνης, τις ενέργειες για κάθε αναγκαστική απαλλοτρίωση.
6. Για κάθε απαλλοτρίωση τίθεται στην αρχή των προς κήρυξη ιδιωτικές φύλακες, στον οποίο καταχωρίζονται όλα τα σχετικά με την απαλλοτρίωση στοιχεία. Προκειμένου για απαλλοτριώσεις που κηρύσσονται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ο φάκελος πρέπει αυτήν οικεία Κτηματική Υπηρεσία. Στις λοιπές περιπτώσεις ο φάκελος τηρείται στη Διεύθυνση Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Οικονομικών. Καθένας που αποδεικνύει έννομο συμφέρον δικαιούται να λάβει γνώση του φακέλου και να ζητήσει αντίγραφα του σχετικού υλικού. Τα αντίγραφα χορηγούνται με δαπάνη του αιτούντος. Παρέχεται τοις δικαστηρίοις υποχρέωση να αποστέλλουν στις αρμόδιες αρχές ξεχωριστό αντίγραφο κάθε απόφασης που αφορά συγκεκριμένη απαλλοτρίωση, προκειμένου αυτό να τεθεί στο φάκελο.
4. Το άρθρο 16 του ν. 2882/2001 «Κώδικας Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Ακινήτων» (Α΄ 17) αντικαθίσταται ως εξής:
«Διόρθωση κτηματολογικών στοιχείων
1. Ο προσδιορισμός της αποζημίωσης, κατά τα άρθρα 8 και επόμενα και η αναγνώριση των δικαιούχων, κατά τα άρθρα 26 και επόμενα, χωρεί με βάση τα κατά το άρθρο 3 παράγραφος 1 κτηματολογικό διάγραμμα και κτηματολογικό πίνακα.
2. Σε περίπτωση που ο εκιζάδευος ιδιοκτήτης ή κάθε ενδιαφερόμενος θεωρεί ότι το διάγραμμα και οι πίνακες είναι εσφαλμένα, μπορεί με αίτηση τους να ζητήσει τη διόρθωση ή συμπλήρωση. Το ίδιο δικαιούται έχει το κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά το άρθρο 1, για την κήρυξη της απαλλοτρίωσης όργανο, η οικεία Κτηματική Υπηρεσία, ο υπέρ ου κηρύχθηκε η αναγκαστική απαλλοτρίωση και ο υπόχρεος να καταβάλει την αποζημίωση.
3. Η αίτηση αυτή μπορεί να υποβληθεί από την επίσπευση της κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης. Η αίτηση δεν μπορεί να υποβληθεί από τον καθ' ου η αναγκαστική απαλλοτρίωση μετά την πάροδο της κατά την παράγραφο του άρθρου 9 προθεσμίας, η οποία, για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, είναι 30 ημερών. Προκειμένου για τα ποσά του δεύτερου εδαφίου της προηγούμενης παραγράφου, η αίτηση πρέπει να υποβάλλεται μέχρι την προηγούμενη της συζήτησης της αίτησης για τον προσωρινό ή οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης.
4. Η αίτηση υποβάλλεται στην υπηρεσία ή το φορέα που ανέθεσε ή ενέκρινε το κτηματολογικό διάγραμμα και τον πίνακα εκ θεμελίων χωρίς καθυστέρηση. Αν η αίτηση διορθώσεως γίνει δεκτή, η υπηρεσία διατάσσει προς έγκριση, στην αρμόδια ή σε όποιο σκοπό της απαλλοτρίωσης υπηρεσία, διορθωτικά κτηματολογικό διάγραμμα και πίνακα. Μετά την έγκριση της διόρθωσης των κτηματολογικών στοιχείων, η σχετική απόφαση αναρτάται στο δίκτυα του αρμόδιου Υπουργείου Εφόρου. Εφόσον η Υπηρεσία είναι αρμόδια, ως εκ της προς έγκριση της απαλλοτρίωσης, είναι διαφορετική από Αρχή που κήρυξε την απαλλοτρίωση, κοινοποιείται στην τελευταία η απόφαση της διόρθωσης με συνοπτικότερα του διαρθρωτικού Κτηματολογικού Διαγράμματος και Πίνακα προς ενημέρωση του φακέλου της απαλλοτρίωσης.
5. Εάν πελέψουν στο κατά περίπτωση αρμόδιο, κατά το άρθρο 1, για την κήρυξη της απαλλοτρίωσης όργανο τέσσερα κτηματολογικά διάγραμμα και πίνακες, που έχουν συνταχθεί ύστερα από πρόσκληση των εκιζαδεύων ιδιοκτητών να παραδώσουν τους τίτλους ιδιοκτησίας, μέχρι την προηγούμενη της συζήτησης της αίτησης για τον προσωρινό ή οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων. Ομοίως δεν εφαρμόζονται, εάν η διαδικασία πρόσκλησης των ιδιοκτητών έχει προηγηθεί της διαδικασίας σύνταξης των κατά τις περιπτώσεις α΄ και β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 3 υποθέσεως. Η πρόσκληση ενεργείται σε κάθε περίπτωση, ανεξίληψε της αρμόδιας υπηρεσίας.
6. Αντιγραφή των κατά τις προηγούμενες παραγράφους 4 και 5 στοιχείων, του διορθωμένου ή αρχικού κτηματολογικού διαγράμματος και πίνακα, διαβιβάζεται από την αρχή που τα εκδίδει στο αρμόδιο φύλακα μεταγραφών για να ενεργείται το νόμιμο.
7. Η υποβολή της κατά την παράγραφο 2 αίτησης δεν αναστέλλει την πρόοδο της διαδικασίας καθορισμού της αποζημίωσης.

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 13

[Page 13 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/13.png)

- της αποζημίωσης και συντέλεσης της απαλλοτρίωσης. Η παράγραφος 4 του άρθρου 9 εφαρμόζεται αναλόγως. 8. Κάθε αμφισβήτηση για την ακρίβεια ή την πληρότητα των στοιχείων του κτηματολογικού διαγράμματος και του πίνακα, λήγει κατά τη δίκη για την αναγνώριση των δικαιούχων, ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομένων, υπό την προϋπόθεση αν έχει υποβληθεί το σχετικό αίτημα, τουλάχιστον ενενήντα (90) ημέρες πριν από την αρχική ή την μετ’ αναβολή δικάσιμο, στην αρχή που το συντάσσει, προκειμένου να τηρηθεί η διαδικασία διόρθωσης των κτηματολογικών στοιχείων κατά τις προηγούμενες παραγράφους. 9. Για τις απαλλοτριώσεις που γίνονται υπέρ της εταιρίας «Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων Ανώνυμη Εταιρία» (Ο.Σ.Κ. Α.Ε), η εν αρχής σύνταξη ή και η διόρθωση του Κτηματολογικού Διαγράμματος και του Πίνακα γίνεται από αρμόδιους μηχανικούς, υπαλλήλους της Ο.Σ.Κ. Α.Ε., που ορίζονται με απόφαση του Δ.Σ. της Εταιρείας. Οι δαπάνες κτηματογράφησης βαρύνουν την Ο.Σ.Κ. Α.Ε.. 5. Αποφάσεις κήρυξης απαλλοτριώσεων ακίνητων για έργα αρμοδιότητας της Περιφέρειας, κατά την παράγραφο 1 του παρόντος, που εκκρεμούν ή θα αποφασιστούν εντός μηνός, από την δημοσίευση του παρόντος, στις κατά τόπους Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, δύνανται να εκδοθούν και να δημοσιευθούν σύμφωνα με τις προηγούμενες διατάξεις μέχρι τις 31.5.2013. Οι διατάξεις των παραγράφων 4 και 8 του άρθρου 6, όπως αυτό αντικαθίσταται παραπάνω, εφαρμόζονται και επί των εκκρεμών, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, απαλλοτριώσεων. Άρθρο 27 Στο ν. 4067/2012 (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός) προστίθεται νέο άρθρο 47α ως εξής: «Άρθρο 47α Αν μέχρι την ημερομηνία έναρξης του ν.4067/2012 έχει υποβληθεί φάκελος για την έκδοση διοικητικής πράξης άδειας εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 1577/1985 ως τροποποιήθηκε, κατά παρέκκλιση από κάθε άλλη διάταξη, η προθεσμία έκδοσης παρατείνεται έως 25.11.2013.» Άρθρο 28 1. Η περίπτωση Β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 αντικαθίσταται ως εξής: «Β. Νότια - Ανατολική Αττική: α) θέση «Φοβόλες Κερατέας, με την επιφύλαξη θετικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης, β) θέση «Βραγόνι» Κερατέας, γ) θέση «Λατομείο Κυριακού». Σε περίπτωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης της Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διαχείρισης Αποβλήτων (Ο.Ε.Δ.Α) στη θέση «Φοβόλες» Κερατέας ή θέση «Βραγόνι» Κερατέας δεν συμπεριλαμβάνεται στις κατάλληλες θέσεις για τη Νότια - Ανατολική Αττική.» 1. Η παράγραφος 3 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 αντικαθίσταται ως εξής: «Για την πραγματοποίηση κάθε έργου ή δραστηριότητας που αφορά τη διαχείριση αποβλήτων στις θέσεις των προηγούμενων παραγράφων, απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας που προβλέπεται στο Κεφάλαιο Α΄ του ν. 4014/2011 (Α΄ 209) για τις διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης». 3. Η παράγραφος 4 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 αντικαθίσταται ως εξής: «Με απόφαση του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής μετά από γνώμη του Περιφερειακού Συμβουλίου, εγκρίνονται ως κατάλληλες θέσεις για την εγκατάσταση Κεντρικών Σταθμών Μεταφόρτωσης». 4. Η παράγραφος 6 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 συμπληρώνεται με τη φράση «ανεξαρτήτως της νομικής μορφής ίδρυσης και λειτουργίας τους». 5. Στο τρίτο εδάφιο της παραγράφου 7 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 αντικαθίσταται ο όρος «Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας» της οικείας Περιφέρειας με τον όρο «Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης». 6. Η παράγραφος 8 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 αντικαθίσταται ως εξής: «Με απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής, μετά από γνώμη του Περιφερειακού Συμβουλίου, μπορεί να ορίζεται άλλος ή άλλη Δήμοι ή Σύνδεσμοι Δήμων ως φορείς διαχείρισης, εν όλω ή εν μέρει, των έργων του Περιφερειακού Σχεδιασμού.» 7. Στην παράγραφο 9 του άρθρου 33 του ν. 3164/2003 αντικαθίσταται ο όρος «Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας» με τον όρο «Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης». Άρθρο 29 Έναρξη ισχύος Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά σε επί μέρους διατάξεις του.

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 14

[Page 14 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/14.png)

- 652 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 15

[Page 15 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/15.png)

- ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 653

Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου του Κράτους.

Αθήνα, 15 Φεβρουαρίου 2013

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΡΟΛΟΣ ΓΡ. ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ
ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ: ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ
ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ

ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΡΒΑΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ
ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ

Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.

Αθήνα, 18 Φεβρουαρίου 2013

Ο ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΡΟΥΠΑΚΙΩΤΗΣ

---------------------------------------------------------------------------------

## Page 16

[Page 16 preview](https://cdn2.gnosios.com/3GPQrtz2Mqy5oNcJGeLIZijQbDA/pages/e78d2713-3662-4c0a-8f94-f702891ccd88/861c8f2a778a8cb61fe5fcf10be6fa1a/16.png)

- ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

ΕΘΝΙΚΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ
ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΤΙΜΗ ΠΩΛΗΣΗΣ ΦΥΛΛΩΝ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

Σε έντυπη μορφή:
● Για τα Φ.Ε.Κ. από 1 έως 16 σελίδες σε 1 € προσαυξανόμενη κατά 0,20 € για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο ή μέρος αυτού.
● Για τα φωτοαντίγραφα Φ.Ε.Κ. σε 0,15 € ανά σελίδα.

Σε μορφή DVD/CD:

| Τεύχος  | Ετήσια έκδοση | Τριμηνιαία έκδοση | Μηνιαία έκδοση |
|---------|---------------|------------------|----------------|
| Α΄      | 150 €         | 40 €             | 15 €           |
| Β΄      | 300 €         | 80 €             | 30 €           |
| Γ΄      | 50 €          | -                | -              |
| Υ.Ο.Δ.Δ.| 50 €          | -                | -              |
| Δ΄      | 110 €         | 30 €             | -              |

| Τεύχος  | Ετήσια έκδοση | Τριμηνιαία έκδοση | Μηνιαία έκδοση |
|---------|---------------|------------------|----------------|
| Α.Α.Π.  | 110 €         | 30 €             | -              |
| Ε.Β.Ι.  | 100 €         | -                | -              |
| Α.Ε.Δ.Σ.| 5 €           | -                | -              |
| Δ.Δ.Σ.  | 200 €         | -                | 20 €           |
| ΑΕ.ΕΠΕ. | -             | -                | 100 €          |

● Η τιμή πώλησης μεμονωμένων Φ.Ε.Κ. σε μορφή cd-rom από εκείνα που διατίθενται σε ψηφιακή μορφή και μέχρι 100 σελίδες, σε 5 € προσαυξανόμενη κατά 1 € ανά 50 σελίδες.

ΕΤΗΣΙΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ Φ.Ε.Κ.

| Τεύχος  | Έντυπη μορφή |
|---------|--------------|
| Α΄      | 225 €        |
| Β΄      | 320 €        |
| Γ΄      | 65 €         |
| Υ.Ο.Δ.Δ.| 65 €         |

| Τεύχος  | Έντυπη μορφή |
|---------|--------------|
| Δ΄      | 160 €        |
| Α.Α.Π.  | 160 €        |
| Ε.Β.Ι.  | 65 €         |
| Α.Ε.Δ.  | 10 €         |

| Τεύχος  | Έντυπη μορφή |
|---------|--------------|
| ΑΕ.ΕΠΕ. | 2250 €       |
| Δ.Δ.Σ.  | 225 €        |
| Α.Σ.Ε.Π.| 70 €         |
| Ο.Π.Κ.  | -            |

● Το τεύχος Α.Ε.Δ.Ε.Π. (έντυπη μορφή) θα αποστέλλεται σε συνδρομητές ταχυδρομικά, με την επιβάρυνση των 70 €, ποσό το οποίο αφορά τα ταχυδρομικά έξοδα.

● Η καταβολή γίνεται σε όλες τις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.). Το πρωτότυπο διπλότυπο (έγγραφο αριθμ. πρωτ. 9067/28.2.2005 2η Υπηρεσία Επιτροπή Ελεγκτικού Συνεδρίου) με φροντίδα των ενδιαφερομένων, πρέπει να αποστέλλεται ή να κατατίθεται στο Εθνικό Τυπογραφείο (Καποδιστρίου 34, Τ.Κ. 104 32 Αθήνα).
● Σημειώνεται ότι φωτοαντίγραφα διπλοτύπων, ταχυδρομικές Επαγγελίας για την εξόφληση της συνδρομής, δεν γίνονται δεκτά και θα επιστρέφονται.
● Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τα μέλη της Ένωσης Ιδιοκτητών Ημερησίων Τύπου Αθηνών και Επαρχίας, οι τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί οι οποίοι ανήκουν στη Σ.Ε.Η.Ε.Α, τα τριτοβάθμια συνδικαλιστικά όργανα και οι τριτοβάθμιες επαγγελματικές ενώσεις δικαιούνται εκπτώσεως πενήντα της εκατό (50%) επί της ετήσιας συνδρομής.
● Το ποσό υπέρ Τ.Α.Π.Ε.Τ. (5% επί του ποσού συνδρομής), καταβάλλεται ολόκληρο (Κ.Α.Ε. 352) και υπολογίζεται πριν την έκπτωση.
● Στην Ταχυδρομική συνδρομή του τεύχους Α.Ε.Δ.Σ. δεν γίνεται έκπτωση.

Πληροφορίες για δημοσιεύματα που καταχωρίζονται στα Φ.Ε.Κ. στο τηλ.: 210 5279000.
Φωτοαντίγραφα παλαιών Φ.Ε.Κ. τηλ.: 210 8220885.
Τα φύλλα όλων των τευχών της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως διατίθενται δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή από την ιστοσελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου (www.et.gr)

Ηλεκτρονική Διεύθυνση: http://www.et.gr - e-mail: webmaster.et@et.gr

ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΑΠΟ 08:00 ΜΕΧΡΙ 13:30

ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ